130 mln euro dla Proxima Fusion. Europa przyspiesza wyścig o energię z fuzji jądrowej
Europejski lider rozwoju fuzji jądrowej – Proxima Fusion – ogłosił zamknięcie rundy finansowania Series A na poziomie 130 mln euro. Celem jest budowa pierwszej na świecie komercyjnej elektrowni opartej fuzji jądrowej z wykorzystaniem stellaratora, która ma ruszyć po 2030 r.
Rekordowe finansowanie dla europejskiej energii z fuzji jądrowej
Runda Series A o wartości 130 mln euro (150 mln dolarów) to największe prywatne finansowanie projektu z zakresu fuzji jądrowej w Europie. Współprowadziły ją fundusze Cherry Ventures oraz Balderton Capital. Udział wzięli również: UVC Partners, DeepTech & Climate Fonds (DTCF), Plural, Leitmotif, Lightspeed, Bayern Kapital, HTGF, Club degli Investitori, OMNES Capital, Elaia Partners, Visionaries Tomorrow, Wilbe i redalpine.
Łącznie Proxima Fusion zgromadziła już ponad 185 mln euro z kapitału prywatnego i publicznego. Pozyskane środki mają przyspieszyć realizację celu, jakim jest budowa pierwszej komercyjnej elektrowni opartej na fuzji jądrowej z wykorzystaniem stellaratora.
Stellarator to rodzaj reaktora służącego do pozyskiwania energii z kontrolowanej fuzji jądrowej. Jego zadaniem jest utrzymanie gorącej plazmy (zjonizowanego gazu) w stabilnych warunkach przez bardzo długi czas – bez kontaktu ze ściankami reaktora. Plazma ta osiąga temperatury rzędu milionów stopni Celsjusza, co uniemożliwia jej fizyczne ograniczenie. Zamiast tego, stellarator wykorzystuje zaawansowany układ cewek magnetycznych, które tworzą „klatkę” magnetyczną, utrzymującą plazmę w określonym kształcie i miejscu.
Ambitna wizja energetycznej niezależności Europy
Proxima Fusion powstała w kwietniu 2023 roku i została wydzielona z Instytutu Fizyki Plazmy im. Maxa Plancka (IPP). Współpraca z IPP trwa nadal w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Firma działa na rzecz uczynienia z Europy światowego lidera we wdrażaniu energii z fuzji jądrowej.
Rosnące zainteresowanie fuzją jądrową w Europie – szczególnie w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Francji i Włoszech – potwierdza, że technologia ta postrzegana jest jako kluczowa dla przyszłości gospodarki niskoemisyjnej, niezależności energetycznej i konkurencyjności przemysłu.
Przełomowa koncepcja Stellaris
W 2025 roku Proxima Fusion, we współpracy z IPP, KIT i innymi partnerami, przedstawiła projekt Stellaris – pierwszą koncepcję stellaratora ocenioną w recenzowanej literaturze naukowej, która od początku łączy założenia fizyczne, inżynieryjne oraz konserwacyjne. Projekt ten został uznany za przełomowy dla branży.
Daniel Waterhouse z Balderton Capital podkreślił, że stellaratory są nie tylko technologicznie realnym podejściem do fuzji jądrowej, ale mogą stać się fundamentem nowej ery czystej energii w Europie.
Technologie przyszłości – nadprzewodniki i zaawansowane symulacje
Proxima Fusion wdraża podejście inżynierskie oparte na symulacjach komputerowych oraz wysokotemperaturowych nadprzewodnikach (HTS). Technologie te opierają się na osiągnięciach eksperymentu Wendelstein 7-X, prowadzonego przez IPP.
Nowe finansowanie pozwoli na realizację projektu Stellarator Model Coil (SMC) do 2027 roku. Ma to zredukować ryzyko technologiczne związane z HTS i pobudzić innowacje w tym obszarze w całej Europie.
Kolejne kroki – prototyp Alpha i rozwój zespołu
Firma planuje uruchomienie prototypu Alpha w 2031 roku. Obecnie prowadzone są rozmowy z rządami kilku krajów europejskich dotyczące lokalizacji. Alpha ma być kluczowym etapem do osiągnięcia dodatniego bilansu energetycznego i przejścia do komercyjnego reaktora fuzyjnego.
Zespół Proxima Fusion liczy już ponad 80 osób i działa w trzech lokalizacjach: w siedzibie głównej w Monachium, w Instytucie Paula Scherrera koło Zurychu oraz na kampusie fuzyjnym Culham w pobliżu Oksfordu.
Proxima Fusion – nowy wymiar europejskiej ambicji
Proxima Fusion łączy wiedzę naukową z ambicjami komercyjnymi. Zespół tworzą specjaliści z takich instytucji jak IPP, MIT, Harvard, SpaceX, Tesla czy McLaren. Firma chce uczynić z Europy nie tylko centrum badań nad fuzją jądrową, ale i lidera we wdrażaniu tej technologii na skalę przemysłową.
Dr Francesco Sciortino podsumował:
Zobacz również:„Energia z fuzji jądrowej wchodzi w nową erę – od badań laboratoryjnych do inżynierii przemysłowej. Ta inwestycja potwierdza słuszność naszego podejścia i pozwala nam realizować kluczowe komponenty do stworzenia czystej energii z fuzji jądrowej.”
- Startup z Kalifornii stworzy „ChatGPT” dla elektrowni jądrowych
- PGE i Enea mogą badać lokalizacje pod drugą elektrownię jądrową – ale bez gwarancji udziału w inwestycji
- Polskie firmy z szansą na kontrakty jądrowe na całym świecie. Teraz trafi do nich 60 mld
- Polskie firmy ruszają do gry: sześć spółek dostarczy komponenty do pierwszej elektrowni jądrowej
Źródło: Proxima Fusion (komunikat prasowy)
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Sprawozdanie Prezesa URE 2025: Akcelerator, Cyfrowy Bliźniak, aukcja offshore i pierwszy rynek wodoru
Rok 2025 przyniósł istotne zmiany w polskiej energetyce: pierwszą aukcję wsparcia dla offshore, start Akceleratora Rozwoju Polskiej Energetyki oraz decyzje kluczowe dla rynku wodoru. Prezes URE Renata Mroczek podsumowuje przełomowe działania regulatora.
Przełomowy wyrok KIO: TAURON Dystrybucja wzmacnia local content w energetyce
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej potwierdził skuteczność strategii TAURON Dystrybucji w zakresie local content, dając impuls do wspierania polskich i europejskich wykonawców w sektorze energetycznym.
Rusza nabór na dofinansowanie OZE i magazynowania energii z Funduszy Europejskich
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór na projekty związane z efektywnymi biogazowniami, OZE oraz magazynowaniem energii. Budżet to 500 mln zł z Funduszy Europejskich i środków krajowych.
Pierwszy w Europie zautomatyzowany kompleks ścianowy uruchomiony w ZG Janina – nowa era w polskim górnictwie
W Zakładzie Górniczym Janina w Libiążu uruchomiono pierwszy w Europie, w pełni zautomatyzowany kompleks ścianowy. Inwestycja Południowego Koncernu Węglowego S.A. ma zwiększyć bezpieczeństwo pracy i efektywność wydobycia, a także wyznaczać nowe standardy w automatyzacji górnictwa.
Polska i USA podpisują porozumienie o współpracy w zakresie surowców krytycznych
Polska oraz Stany Zjednoczone zacieśniają współpracę w sektorze surowców krytycznych. Nowe porozumienie obejmuje wydobycie, przetwarzanie i recykling kluczowych minerałów, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego i technologicznego obu krajów.
ORLEN uruchamia wydobycie gazu z norweskiego złoża Eirin – gaz już płynie do Polski
ORLEN Upstream Norway i Equinor rozpoczęli eksploatację złoża Eirin na Morzu Północnym. Nowe źródło zapewni Polsce dodatkowe dostawy gazu, a wydobycie prowadzone jest z wykorzystaniem energii odnawialnej.
Komentarze