Ciepłe Mieszkanie 2022 – nowy program dla budynków wielorodzinnych

4.86 /5
(Ocen: 102)

Pod koniec II kwartału 2022 roku ruszyć ma nowy, ogólnopolski program dla budynków wielorodzinnych – “Ciepłe Mieszkanie”. Ma on na celu wspieranie wymiany źródeł ciepła oraz termomodernizację. Jakie będą zasady programu i kto będzie mógł skorzystać z dofinansowania?

Bezpłatne Porównanie Ofert Pomp Ciepła

Dofinansowania termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w budynkach wielorodzinnych

W Polsce, w celu zmniejszenia kosztów związanych z wymianą przestarzałych kotłów zasypowych o wysokiej emisji zanieczyszczeń do atmosfery, czyli tzw. “kopciuchów”, na nowe, energooszczędne urządzenie grzewcze, można skorzystać z różnych form dofinansowania do wymiany pieca. Skierowane są one zarówno do mieszkańców domów jednorodzinnych, jak i budynków wielorodzinnych. Przy czym znaczna część programów finansowana ze środków budżetu centralnego oraz Unii Europejskiej, jest koordynowana przez wojewódzkie oddziały Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Należy tu przypomnieć, że na początku 2021 roku minister klimatu Michał Kurtyka ogłosił rozpoczęcie prac nad pilotażowym programem, który obejmie dofinansowanie zarówno wymiany źródeł ciepła w budynkach wielorodzinnych, jak i termomodernizacji. Jednym z województw, w którym zaczął być realizowany jego pilotaż, było województwo zachodniopomorskie. Program ten wdrażany był przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a jego odbiorcami mogły zostać osoby fizyczne – właściciele lub współwłaściciele lokali w budynkach wielorodzinnych. Podobnie, jak w przypadku programu Czyste Powietrze, wysokość przyznawanych dotacji uzależniona była od dochodu beneficjenta. Łącznie przeznaczono na ten cel 36 mln złotych.

Należy tu bowiem zauważyć, że według danych Głównego Urzędu Statystycznego w Polsce jest ok. 5 mln budynków jednorodzinnych i 530 tys. budynków wielorodzinnych. Natomiast prowadzone w kraju badania ilościowe wskazują, że ponad 80 proc. budynków jednorodzinnych ogrzewanych jest paliwami stałymi (z czego 3 mln stanowią “kopciuchy” emitujących znaczne ilości zanieczyszczeń). Jak wynika zaś z danych Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE), niska emisja oparta na spalaniu paliw stałych (głównie słabej jakości węgla i odpadów) w domowych instalacjach grzewczych jest źródłem wielu zanieczyszczeń powietrza, w tym m.in. pyłów PM2,5 PM10 oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu.

Sprawdź bezpłatnie oferty na pompę ciepła

Wnioski płynące z pilotażowych programów

Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Narodowego Funduszu, wnioski płynące z pilotażowych programów miały być podstawą do uruchomienia ogólnopolskiego programu dofinansowań do termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w budynkach wielorodzinnych. Bowiem ten rodzaj mieszkalnictwa również wymaga wsparcia. Szacuje się, że ok. 30 proc. całkowitego zużycia energii w Unii Europejskiej wykorzystuje się do ogrzewania lub chłodzenia budynków, co ma wysoki udział w emisji CO2. Warto tu również podkreślić, że aż 75 proc. budynków wielorodzinnych w Europie ma instalacje grzewcze, które nie działają poprawnie (wszystko z powodu braku zrównoważenia hydraulicznego i możliwości regulacji temperatury w pomieszczeniach). Jest to przyczyną niezadowolenia mieszkańców tych budynków, którzy często skarżą się na brak komfortu cieplnego (w tym niedogrzane lub przegrzanie), wysokie opłaty za ogrzewanie, a także problemy z hałasem.

Paweł Mirowski, wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wskazywał również, że NFOŚiGW jest zadowolony z dotychczasowych efektów uruchomionych pilotaży, zarówno w województwach dolnośląskim i zachodniopomorskim. Gorzej natomiast sytuacja przedstawia się w Pszczynie (będącej jednym z najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce), w której konieczna jest skuteczna walka ze smogiem:

Pilotaż w Pszczynie nie do końca spełnia nasze oczekiwania pod względem motywowania mieszkańców do składania wniosków o dotacje i liczby skutecznych działań informacyjno-promocyjnych. Być może to jest przyczyną zaledwie 19 złożonych wniosków na niecałe 170 tys. zł dofinansowania. Liczymy jednak na to, że Pszczyna – wzorem wspomnianych województw – zmobilizuje wszystkie siły do tego, żeby skorzystać z szansy i zwiększyć liczbę składanych wniosków na wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach wielorodzinnych.

“Ciepłe Mieszkanie” – ogólnopolski program dla budynków wielorodzinnych

Również na początku maja do Sejmu wpłynęła interpelacja posłanki Hanny Gill-Piątek skierowana do Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Znalazły się w niej informacje dotyczące tego, że osoby zamieszkujące w zabudowie wielorodzinnej nie mają możliwości skorzystania z programu priorytetowego “Czyste Powietrze”. W odpowiedzi, Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało, że zostanie uruchomiony odrębny, funkcjonujący obok tego dotychczasowego, nowy, ogólnopolski program priorytetowy – “Ciepłe Mieszkanie”.

Przy jego tworzeniu wykorzystano doświadczenia zebrane przy realizacji dotychczasowych programów pilotażowych w Pszczynie na Śląsku i województwach zachodniopomorskim i dolnośląskim. “Ciepłe Mieszkanie” będzie realizowane przez NFOŚiGW przy udziale wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, które będą prowadziły nabór dla gmin. Następnie jednostki samorządowe po otrzymaniu dofinansowania przeprowadzą nabór dla swoich mieszkańców. Jak wskazuje Paweł Mirowski, nadzorując pracę Departamentu Czystego Powietrza:

W pierwszym etapie programu wnioski mieliby składać właściciele pojedynczych lokali mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych, a potem wspólnoty mieszkaniowe – tak jak to robiliśmy w naszych programach pilotażowych w województwach zachodniopomorskim i dolnośląskim oraz w Pszczynie na Śląsku.

“Ciepłe Mieszkanie” dla kogo?

Jak zaznacza wiceprezes Narodowego Funduszu – “Ciepłe Mieszkanie” ma być odrębnym i samodzielnym programem, a nie elementem innego rządowego programu, jakim jest “Czyste Powietrze”. “Ciepłe Mieszkanie” jest bowiem skierowane do innej grupy odbiorców, mianowicie – właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych lub wydzielonych w budynkach jednorodzinnych lokali mieszkalnych z wyodrębnioną księgą wieczystą.

Beneficjenci programu “Ciepłe Mieszkanie” będą gminy, których zgłoszenia będą przyjmowały wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW). Następnie zaś dana gmina będzie prowadzić nabór wniosków na swoim obszarze dla beneficjentów końcowych, w tym przypadku osób fizycznych, będących właścicielami lub współwłaścicielami lokali w budynkach wielorodzinnych.

“Ciepłe Mieszkanie” – od kiedy?

Wstępnie, jeszcze na początku marca br., termin uruchomienia programu “Ciepłe Mieszkanie” planowany był na przełom I i II kwartału 2022 roku. Wtedy to NFOŚiGW poinformował, że jest już w fazie ostatecznych uzgodnień, również z samorządami. Te ostatnie wraz z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej będą uczestniczyć we wdrażaniu programu na swoim terenie. Jak się jednak okazuje, termin rozpoczęcia naboru wniosków przesunął się na koniec II kwartału 2022 roku.

“Ciepłe Mieszkanie” – co obejmie nowe dofinansowanie dla budynków wielorodzinnych?

Celem programu “Ciepłe Mieszkanie” jest wymiana nieefektywnych źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach wielorodzinnych. Co zatem będzie obejmować dotacja „Ciepłe Mieszkanie”? Otóż głównym zadaniem programu będzie wspieranie likwidacji indywidualnych, nieefektywnych źródeł ciepła na paliwa stałe w lokalach mieszkalnych, które mają być zastąpione przez:

  • pompy ciepła;
  • kotły gazowe kondensacyjne;
  • ogrzewanie elektryczne;
  • kotły na pellet drzewny;
  • podłączenie lokalu do wspólnego efektywnego źródła ciepła (np. sieci ciepłowniczej).

Jak informuje wiceprezes Paweł Mirowski, dodatkowo wspierana ma być również:

  • wymiana okien i drzwi;
  • wentylacja mechaniczna;
  • wykonanie instalacji centralnego ogrzewania (c.o.) i ciepłej wody użytkowej (c.w.u.);
  • dokumentacja projektowa.

Dobrze jednak uwzględnić, że projekt czeka jeszcze opiniowanie ze strony ministra właściwego ds. klimatu i akceptacja Rady Nadzorczej NFOŚiGW, tak więc mogą pojawić się w nim pewne zmiany.

Program “Ciepłe Mieszkanie” – ile dopłaty można otrzymać?

Jak informuje NFOŚiGW, budżet i nabory wniosków w przypadku “Ciepłego Mieszkania” w dużej mierze zależeć będą od dostępnych środków finansowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jak wynika z informacji jakie od NFOŚiGW uzyskał portal SmogLab, zaplanowany budżet programu na lata 2022 – 2026 wynosi 1,4 miliarda złotych.

Jaka jest natomiast wysokość wsparcia? Otóż, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami w programie “Ciepłe Mieszkanie” miały być dostępne dwa poziomy dofinansowania: do 13.000 zł i do 26.000 zł. Obecnia mowa jest jednak o trzech poziomach wsparcia:

  • podstawowym, wynoszącym do 30 proc. kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia (ale nie więcej niż 15.000 zł);
  • podwyższonym do 60 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji (do 25.000 zł);
  • najwyższym do 90 proc. kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia (do 37.500 zł).

Planuje się również, że intensywność dofinansowania zostanie zwiększona o 5 punktów proc. w przypadku lokali w niektórych gminach (mowa tu o przedsięwzięciach, które realizowane będą w miejscowościach znajdujących się na liście gmin z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem).

Podobnie jak w programie “Czyste Powietrze” poziomy dofinansowania będą uzależnione od wysokości dochodów wnioskodawców lub ich gospodarstw domowych. W pierwszym etapie wdrażania tego nowego programu dla budynków wielorodzinnych o wsparcie będą mogły się starać osoby fizyczne (jako beneficjenci końcowi) posiadające tytuł prawny wynikający z prawa własności lub ograniczonego prawa rzeczowego do lokalu mieszkalnego.

Sprawdź bezpłatnie oferty na pompę ciepła

Gdzie można składać wnioski o dotację w ramach programu “Ciepłe Mieszkanie”?

Na ten moment nie są znane jeszcze szczegóły dotyczące wypełniania i składania wniosków. Jednak ze względu na to, że program “Ciepłe Mieszkanie” ma być prowadzony, podobnie jak “Czyste Powietrze” przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, to najbardziej prawdopodobne jest, że również w tym przypadku wnioski przyjmować będą wojewódzkie oddziały NFOŚiGW. Same zaś dokumenty można będzie złożyć zarówno w wersji papierowej, jak i online.

Informacje o autorze

Katarzyna Fodrowska

W kręgu jej zainteresowań leżą tematy związane z budownictwem, architekturą, naukami przyrodniczymi i bieżącymi wyzwaniami stojącymi przed polską energetyką. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących prądu, gazu, pomp ciepła i odnawialnych źródeł energii. Propagatorka zdrowego stylu życia i ekologicznych rozwiązań. Wolny czas lubi spędzać na czytaniu i spacerach, a także oddawaniu się swoim dwóm największym pasjom, jakimi są astronomia i flamenco.

Dodaj komentarz
guest
6 komentarzy
Najnowsze
Najstarsze Najpopularniejsze
Inline Feedbacks
View all comments
ewa
ewa
17 czerwca 2022 20:55

a ja nie mogąc się doczekać na ten program (początkowo miał byc w pierwszym kwartale)wymieniłam okna, bo już było wszystko nagrane i teraz nie wiem czy będ emogła skorzystac z tego programu choc mi sie nalezy.

włodek
włodek
21 maja 2022 22:59

Zaraz będzie 3 kwartał a tu nic.

C.P
C.P
21 kwietnia 2022 14:47

Prowadzę gminny Punkt Konsultacyjny Programu Czyste Powietrze od prawie 10 m-cy (na zlecenie UG). Spotykam się z wieloma zapytaniami o budynki wielolokalowe, a programu jak nie było tak nie ma. Muszę przyznać, że to dobry pomysł, żeby taki punkt działał, bo ludzie w takich wiejskich gminach jak moja potrzebują pomocy w pisaniu wniosków o dofinansowanie, a potem w długiej batalii o wypłatę środków. Zwłaszcza starsi mieszkańcy nie korzystający z internetu zainteresowani termomodernizacją odwiedzają Punkt i proszą o tę pomoc. Młodzi też gubią się w papieroligii. Tu nie ma ciepłowni, sieci gazowej czy spółdzielni mieszkaniowych, które wzięłyby na siebie pisanie tych wniosków. Nie ma też “spółki komunalnej”, bo dawny ZGKiM przemianowano na referat UG, a mieszkań komunalnych jest zaledwie kilka. To, co kiedyś robiły trzy osoby dziś robi jedna. Jest za to sporo tzw. bloków – pozostałości po PGR, gdzie nie funkcjonują żadne wspólnoty z zarządami, a mieszkania są własnością prywatną, a właściciele często nie mają pojęcia, że zgodnie z prawem taka wspólnota z zarządem musi działać. Właściciele mają w swoich piwnicach kotły na węgiel, albo ogrzewanie rozprowadzone z węglowych kuchni kaflowych (tam gdzie nie ma piwnic) Konflikty sąsiedzkie uniemożliwiają założenie wspólnego źródła ciepła w takiej sytuacji. A to m.in. ma zaproponować nowy “podprogram”? A co z kotłami na pellet? Inna sprawa: dlaczego do małych mieszkań znajdujących się na poddaszu w budynku bez piwnicy nikt nie przewidział dofinansowania np do niewielkich kominków na pellet, które przecież też spełniają normy 5 klasy efektywności energetycznej? Kto np mając najniższą emeryturę przy obecnie szalejących cenach prądu zdecyduje się na ogrzewanie elektryczne?
Ja nie wiem, kto tworzył Program Czyste Powietrze? Z doświadczenia wynikającego z pracy w jednym z takich Punktów wiem, że ktokolwiek to był nie ma pojęcia o realiach zwłaszcza małych gmin. Śmiało mogę powiedzieć, że 50% pytających odchodzi z niczym, bo z różnych powodów się nie kwalifikują do jakiegokolwiek dofinansowania.

Janusz
Janusz
23 marca 2022 11:36

Znowu planuje się obciążyć realizacją tego programu Gminy. Po co Gmina ma składać wniosek o dofinansowanie, to właściciele lokali/Wspólnoty Mieszkaniowe powinny składać wnioski bezpośrednio do WFOŚiGW tak jak to jest w programie “Czyste Powietrze”. Gminy nie mają do obsługi tego programu przede wszystkim ludzi, środków na etaty i specjalistycznej wiedzy. Próbuje się Gminom wciskać kolejny projekt parasolowy pod przykrywką NFOŚiGW. Jak już to powinny do niego aplikować nie Gminy tylko spółki komunalne i ciepłownicze.

Tomasz
Tomasz
25 lutego 2022 15:48

Z artykułu wynika że program nie bierze pod uwagę wymianę kopciucha na piec np. na pelet i gdzie tu sprawiedliwość – nie dość że wsie zawsze są w plecy to wymiana tylko w okrojonym zakresie. Do tego program zapewne nie będzie działał wstecz Trzeba odpalać kopciuch i mieć wszystko w tyle jak dotychczas bo wychylanie się po za szereg tylko szkodzi

Włodzimierz
Włodzimierz
20 stycznia 2022 12:03

To co robi rząd jest wykluczeniem mieszkańców budynków wielorodzinnych na wsi. Czym się różni budynek jednorodzinny od wielorodzinnego, że trzeba robić pilotaż. Przecież przykład dają sąsiedzi jak zrobi jeden to chce następny. A tak dwa lata do tyłu.