Jakie prawa ma bezrobotny?

Ocena: 5 (ilość ocen: 2)

Ocena: 5
(ilość ocen: 2)

Szacuje się, że przez pandemię koronawirusa pracę w Polsce może stracić nawet 2 miliony osób! Już ostatni dzień marca przyniósł lawinę wypowiedzeń. Warto zatem wiedzieć, że po uzyskaniu statusu bezrobotnego, możemy nabyć szereg uprawnień. Jakie prawa ma zatem bezrobotny i jak zarejestrować się w urzędzie pracy? Sprawdźcie koniecznie!

Z powodu pandemii w Polsce pracę mogą stracić nawet 2 miliony osób

Wiadomo już, że epidemia koronawirusa odbije się negatywnie na rynku pracy. Według najnowszych szacunków, zatrudnienie w Polsce stracić może nawet co piętnasty pracownik, czyli około 2 milionów osób. Jak wynika z pomiaru według metodyki Eurostatu, jeszcze w lutym było 498 tys. bezrobotnych, co dawało 2,9 proc. stopy bezrobocia. Dane te wyglądały znacznie lepiej niż te opublikowane przez GUS, który stopę bezrobocia wyliczył na 5,5 proc. Jednak trzeba tu podkreślić, że metodyka Eurostatu nie uwzględnia osób, które pracy nie szukają, a rejestrujących się w PUP wyłącznie po to by mieć darmowe leczenie. Tak niski wskaźnik uplasował nas na drugim miejscu wśród wszystkich krajów europejskich.

stopa bezrobocia w Europie w lutym

źródło: Eurostat

Na początku marca pojawiły się w Polsce pierwsze przypadki chorych na koronawirusa. W tym miesiącu urzędy pracy przeżyły także prawdziwe oblężenie, ponieważ zaczęły się w nich rejestrować osoby masowo powracające po latach pracy za granicą (przede wszystkim z Holandii, Wielkiej Brytanii i Niemiec). Ponowny szturm nastąpił również pod koniec marca, ponieważ pracodawcy czekali do ostatniego dnia, by wręczyć swoim pracownikom wypowiedzenia. Wielu przedsiębiorców liczyła na to, że uda im się utrzymać swoją działalność dzięki pomocy państwa. Jednak okazało się, że przygotowana przez rząd tzw. tarcza antykryzysowa jest niewystarczająca. Jak wynika z najnowszych badań Pracodawców RP, już w marcu z powodu pandemii koronawirusa redukcję zatrudnienia przeprowadziło nieco ponad 30 proc. firm (bez pracy zostali przede wszystkim pracownicy branży gastronomicznej i turystycznej). Niestety na kolejne zwolnienia nie będzie trzeba długo czekać, ponieważ planuje je aż 66,5 proc. przebadanych przez Pracodawców RP firm. Przy czym, aż jedna piąta pytanych w badaniu przedsiębiorców zamierza zwolnić od 11 do 20 proc. pracowników, zaś co dziesiąta – od 21 do 30 proc. zatrudnionych. Grupowe zwolnienia zapowiedziały już m.in. takie firmy jak: Kross, Romet, Black Red White, Syntex. W najgorszej sytuacji są jednak firmy z sektora MSP, które z powodu koronawirusa z dnia na dzień straciły swoje dochody.

Zdaniem minister pracy Marleny Maląg, bezrobotnych zacznie w szybkim tempie przybywać pod koniec kwietnia i w maju, a pod koniec roku ich liczba wzrośnie do 1,4 mln (wielu ekspertów twierdzi jednak, że może ich być znacznie więcej bo aż 2 mln). Natomiast główny ekonomista Citi Handlowego Piotr Kalisz szacuje, że tylko między majem, a lipcem do rejestrów pracy będzie zgłaszać się po 200 tys. osób miesięcznie. Stopa bezrobocia zaś do końca roku sięgnie 11 proc. (zatem podwoi się z obecnego poziomu 5,5 proc.).

stopa bezrobocia

źródło: GUS, Gazeta Wyborcza

Zapowiedzi o planowanych zwolnieniach grupowych pojawiły się już w większych urzędach pracy. Dla przykładu, tylko dla samego Poznania i powiatu poznańskiego, łączna lista osób przewidzianych do zwolnienia wynosi 435 osób. Znacznie większa skala zwolnień grupowych planowane jest w Warszawie, gdzie osiem firm zapowiedziało definitywne zwolnienie 1496 osób, w przypadku zaś 1605 ma zamiar zmienić warunki pracy i płacy. Jednak, jak podkreślają urzędnicy, o zwolnieniach nie mają obowiązku informować firmy zatrudniające poniżej 20 osób, a należy podkreślić, że to właśnie tam skala zwolnień będzie największa.

Jakie uprawnienia nabywa osoba po uzyskaniu statusu bezrobotnego?

Wraz z rejestracją w PUP uzyskujemy statusu bezrobotnego i tym samym nabywamy szereg uprawnień. Należą do nich m.in.:

Zasiłek dla bezrobotnych

Jest to świadczenie dla osób bezrobotnych, które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy. Wszystkie wytyczne, które dotyczą możliwości jego uzyskania określone zostały w Ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Poza samą rejestracją w PUP i otrzymaniu statusu bezrobotnego, osoba ubiegająca się o świadczenie musi również wykazać odpowiedni staż zatrudnienia. Czyli oznacza to, że miała co najmniej roczny staż pracy w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, który skutkował odprowadzaniem składek w odpowiedniej wysokości. Tego jaka jest wysokość zasiłku dla bezrobotnego dowiecie się z naszego artykułu: ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych? Przy czym kwota ta zależy od stażu pracy osoby zainteresowanej i zaczyna maleć już po trzech miesiącach pobierania zasiłku.

Prawo do ubezpieczenia zdrowotnego

Należy wiedzieć, że utrata pracy nie musi oznaczać utraty prawa do bezpłatnego leczenia. Ponieważ pod ubezpieczenie zdrowotne podlegają osoby zarejestrowane się w urzędzie pracy, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu ( np. pobierania renty rodzinnej, ubezpieczenia w KRUS). Bez znaczenia jest też fakt, czy mają one prawo do zasiłku dla bezrobotnych, czy też nie. Z chwilą uzyskania statusu bezrobotnego objęci zostajemy przez urząd ubezpieczeniem zdrowotnym i zostajemy zgłoszeni do systemu eWUŚ. Co ważne, prawo do ubezpieczenia zdrowotnego posiadamy przez cały okres pozostawania w rejestrze osób bezrobotnych, ustaje ono natomiast po upływie 30 dni od dnia utraty tego statusu.

Dodatek aktywizacyjny i stypendium na naukę

Osoby bezrobotne, którym uda się samemu znaleźć pracę, są przez urzędy dodatkowe premiowane. W jaki sposób? Otóż bezrobotny może otrzymać dodatek aktywizacyjny, który należy się każdemu, kto sam z własnej inicjatywy znalazł zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Wynosi on do 50 proc. zasiłku dla bezrobotnych przez połowę okresu, w jakim osoba ta otrzymywałaby zasiłek. Dodatek aktywizacyjny może również otrzymać bezrobotny, który podjął pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy w wyniku skierowania go przez
PUP, a wynagrodzenie, które otrzymuje jest niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 1 stycznia 2020 roku minimalne wynagrodzenie wynosi w Polsce 2600 zł brutto (1.920 na rękę). Dodatek rekompensuje w tym przypadku różnicę między minimalnym wynagrodzeniem za pracę, a otrzymywanym wynagrodzeniem (przy czym nie może on być wyższy niż 50 proc. wysokości zasiłku dla bezrobotnych za okres, w jakim tej osobie by on jeszcze przysługiwał).

Jednak to nie wszystko, bowiem urząd pracy może także sfinansować bezrobotnemu koszty dalszej nauki. Tak więc, jeżeli osoba taka podejmie naukę w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych, czy też w szkole wyższej, to może przez okres 12 miesięcy otrzymywać stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki w wysokości 100 proc. zasiłku dla bezrobotnych. Każdy zainteresowany może również ubiegać się od PUP o sfinansowanie do 100 proc. kosztów studiów podyplomowych (nie może być ono jednak większe niż 300 proc. przeciętnego wynagrodzenia). Dodatkowo, kiedy np. uczestniczyliśmy w zajęciach, to możemy otrzymać stypendium w wysokości 20 proc. zasiłku dla osób bezrobotnych.

Szkolenia i staże

Szkolenia dla bezrobotnych stanowią jedną z podstawowych usług rynku pracy, które świadczone są przez urzędy na rzecz osób bezrobotnych i poszukujących pracy. Mają one na celu uzyskanie, uzupełnienie lub też udoskonalenie kwalifikacji i umiejętności zawodowych lub ogólnych, które mogą okazać się potrzebne do wykonywania pracy. Kiedy można ubiegać o skierowanie na szkolenie? Można to zrobić w przypadku braku kwalifikacji zawodowych, czy też gdy zmuszeni jesteśmy do zmiany lub uzupełnienia swoich kwalifikacji w związku z brakiem propozycji odpowiedniej pracy. Co ważne, prawo do szkolenia mają także osoby znajdujące się w okresie wypowiedzenia stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz są zatrudnione w zakładzie będącym w stanie upadłości lub likwidacji.

Uczestnikom szkoleń przysługuje stypendium. Wynosi ono 120 proc. zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli miesięczny wymiar godzin szkolenia, to co najmniej 150 godzin. Natomiast przy mniejszej liczbie godzin stypendium proporcjonalnie maleje, nie może być jednak niższe niż 20 proc. Na wniosek osoby bezrobotnej może być udzielona pożyczka na sfinansowanie kosztów szkolenia, która pozwoli mu sfinansować szkolenie podejmowane bez skierowania z PUP. Osoby bezrobotne mogą także ubiegać się o bon na wybrane przez siebie szkolenie, w ramach którego sfinansowane zostanie nie tylko szkolenie, ale i badania lekarskie oraz zakwaterowanie.

Osoba bezrobotna może być również skierowana przez urząd na sześciomiesięczny staż (12 miesięcy w przypadku osoby, która nie ukończyła 30 roku życia), który daje jej możliwość zdobycia cennego doświadczenia zawodowego. Staże finansowane są dzięki Funduszowi Pracy lub ze środków unijnych, a osoba w nich uczestnicząca otrzymuje stosowne wynagrodzenie (jego wysokość to 120 proc. kwoty zasiłku dla bezrobotnych). Co ważne, stażysta posiadający co najmniej jedno dziecko (do 6 roku życia) lub co najmniej jedno dziecko niepełnosprawne (do 18 roku życia) może ubiegać się o refundację kosztów opieki nad dzieckiem (do lat 7) lub osobą zależną w trakcie odbywania stażu.

Inne zasiłki dla osób bezrobotnych

Jednak to nie wszystkie zasiłki o które może ubiegać się osoba bezrobotna. Przysługuje jej bowiem także zasiłek rodzinny, który przyznawany jest w celu częściowego pokrycia wydatków na utrzymanie dziecka. Jego wysokość w 2020 rok wynosi miesięcznie:

95 zł – na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia;

124 zł – na dziecko od 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia;

135 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia przez nie 24 roku życia.

Bezrobotnemu przysługuje do zasiłku rodzinnego także następujące świadczenia:

dodatek z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1.000 zł;

dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł;

dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł;

dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, jest to 95 zł na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku;

dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, jest to 193 zł (jednak nie więcej niż 386 zł na wszystkie dzieci);

dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Wynosi on 90,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia i 110,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia;

dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. W przypadku dojazdu do szkoły ponadpodstawowej lub szkoły artystycznej jest to 69 zł, natomiast na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła dodatek ten wynosi 113 zł.

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje również osobom płacącym alimenty, które musiały jednak zrezygnować z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Świadczenie to wynosi 520 zł miesięcznie i jest przyznawane osobom, których dochód w rodzinie nie przekracza 764 zł.

Jak zarejestrować się w urzędzie pracy?

Obecnie rejestracja osób bezrobotnych oraz poszukujących pracy w powiatowych urzędach pracy odbywa się tylko drogą elektroniczną. Przebiega ona w następujących krokach:

etap pierwszy to wybranie strony internetowej praca.gov.pl, gdzie trzeba kliknąć przycisk “zarejestruj”;

etap drugi to kliknięcie w “zgłoszenie do rejestracji jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy” i wybranie właściwego dla miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy;

etap trzeci polega na wypełnieniu ankiety. Należy podać w niej m.in. takie dane jak: dane osobowe i adresowe, posiadane kwalifikacje (wykształcenia, zawody, uprawnienia, języki obce), okresy zatrudnienia mające wpływ na prawo do zasiłku, informacje o członkach rodziny, preferencje dotyczące pracy oraz stopień niepełnosprawności (jeśli nas dotyczy);

etap czwarty – po wypełnieniu ankiety należy wpisać kod, który pojawi się na obrazku oraz kliknąć w “ustal status osoby na rynku pracy”;

etap piąty to wybranie metody rejestracji przez kliknięcie w obrazek “Rejestracja w powiatowym urzędzie pracy”. Po wykonaniu tej czynności trzeba zapoznać się z informacją dotyczącą rejestracji oraz wymaganymi do niej dokumentami;

etap szósty – to już elektroniczna rejestracja w powiatowym urzędzie pracy, gdzie należy wpisać dane osobowe i wypełnić dane dodatkowe;

etap siódmy polega na potwierdzeniu przez nas poprawności dodanych załączników oraz akceptacji praw i obowiązków bezrobotnego/poszukującego pracy;

etap ósmy to podpisanie wniosku kwalifikacyjnego podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym.

Najnowsze aktualności / recenzje

Dodaj komentarz