Moje Ciepło – kolejna dotacja do pomp ciepła?

4.5 /5
(Ocen: 6)

Od wielu lat kwestie związane z ekologią są jednym z podstawowych punktów partii politycznych, szczególnie w krajach Unii Europejskiej. Również w naszym kraju program Polski Ład zapowiada wsparcie dla powszechnego zastosowania ekologicznych pomp ciepła w indywidualnych gospodarstwach domowych, budynkach wielorodzinnych oraz ciepłownictwie. Na dofinansowanie do energooszczędnych pomp ciepła, czekają przede wszystkim osoby budujące nowy dom. Dobrą wiadomością jest to, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przygotowuje program “Moje Ciepło”. Kiedy i jakie dofinansowanie będzie można uzyskać w jego ramach?

Sprawdź bezpłatnie oferty na pompę ciepła

W planie programu Polski Ład jest walka o czyste powietrze

O polityce ekologicznej Wspólnoty Europejskiej można mówić od początków lat 70-tych XX wieku. Obecnie, jednym z jej nadrzędnych celów, jest redukcja emisji gazów cieplarnianych poprzez zwiększenie ilości energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii. Dotychczasowa dyrektywa z 2018 roku określała udział OZE na poziomie 32 proc. w 2030 roku. Jednak kilka dni temu Komisja Europejska wyszła z propozycją, by do tego czasu z odnawialnych źródeł energii pochodziło 40 proc. energii wytwarzanej w państwach Unii Europejskiej (zmiana ta ma znaleźć się w nowelizacji dyrektywy w sprawie OZE). Przy czym jednym z priorytetów jest osiągnięcie do 2030 roku co najmniej 49 proc. udziału energii odnawialnej w energii wykorzystywanej w budynkach.

W Polsce nadal 70 proc. domów jest ogrzewanych paliwami stałymi (głównie węglem), z czego większość, bo ok. 3 mln instalacji grzewczych, wyposażonych jest przestarzałe kotły zasypowe (tzw. kopciuchy o wysokiej emisji zanieczyszczeń do atmosfery). Tylko w naszym kraju smog jest przyczyną zgonu niemal 100 tys. osób rocznie (badania opublikowane w czasopiśmie Environmental Research przez naukowców z Uniwersytetu Harvarda i University College London), co plasuję Polskę na pierwszym miejscu pod względem śmierci z tego powodu w Europie. Warto tu zauważyć, że w naszym kraju odpowiedzią na politykę klimatyczną UE i problem smogu jest program Polski Ład, w którym zadeklarowano m.in. odejście od finansowania kotłów na węgiel, co ma przyspieszyć odejście gospodarstw domowych od tradycyjnego ogrzewnictwa.

Sprawdź bezpłatnie oferty na pompę ciepła

Pompy ciepła to ogrzewanie przyszłości

Zdaniem KE zwiększenie udziału energii z odnawialnych źródeł energii w budynkach można osiągnąć poprzez elektryfikację bezpośrednią. A więc przez wykorzystanie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych takich jak słońce i wiatr lub też ciepło znajdujące się w otoczeniu (w powietrzu, wodzie lub gruncie). To właśnie pompy ciepła (zarówno powietrzne, gruntowe, jak i wodne), doskonale wpisują się w nową strategię integracji sektorów energetycznych Komisji Europejskiej. Jak bowiem wynika ze wszystkich europejskich analiz, jeśli chodzi o ogrzewania domów, są one technologią przyszłości. Na ten moment w UE jest ok. 220 milionów budynków mieszkalnych i jak wynika z planów Europejskiego Zielonego Ładu za 10 lat ok. 80 mln z nich powinno być ogrzewane pompami ciepła (w 2030 roku stanowić one mają ok. 40 proc. zasobu, zaś w 2050 roku już 70 proc.).

Wzrost sprzedaży tych urządzeń grzewczych jest wspierany m.in. przez możliwość połączenia pompy ciepła z panelami fotowoltaicznymi, co przekłada się na znacznie niższe rachunki za energię elektryczną i ciepło. Jednak nadal jest to dość kosztowna inwestycja, pomimo tego, że ceny pomp ciepła z roku na rok są coraz niższe (w jej wyborze pomoże Wam nasz ranking pomp ciepła). Aby więc przyspieszyć elektryfikację ciepłownictwa w Polsce, konieczne jest wsparcie pomp ciepła poprzez systemy dotacyjne. Ważne jest jednak, aby nie stały się one konkurencją wobec innych programów wsparcia, takich jak chociażby Czyste Powietrze. Najlepiej w tym przypadku sprawdziłby się program w konstrukcji podobny do “Mojego Prądu”, a więc opierający się na prostych, niewielkich dotacjach dla właścicieli domów jednorodzinnych (w ramach “Mojego Prądu” wypłacono już ponad 201 tysięcy dotacji do fotowoltaiki, a kolejnych 19 tysięcy czeka na wypłatę). Jak niedawno podkreślał Paweł Lachman, prezes zarządu Polskiej Organizacji Rozwoju Pomp Ciepła PORT PC:

Potrzebne jest solidne, mocne wsparcie branży pomp ciepła w Polsce i postawienie na local content w Polsce. Dobrym działaniem byłoby podpisanie porozumienia sektorowego z Ministerstwem Klimatu i Środowiska, podobnie jak to dzieje się w przypadku sektora fotowoltaiki. Będzie to silną wskazówką dla branży, w którym kierunku ma rozwijać się w Polsce rynek ogrzewania. Wobec perspektyw szybkiego rozwoju rynku pomp ciepła w Europie, tak olbrzymiej szansy dla polskich producentów nigdy jeszcze nie było. Teraz w Polsce działa kilkunastu producentów pomp ciepła, rozwijają swoje usługi serwisowe i sprzedażowe. Oceniam, że co najmniej kilku polskich producentów może mocno włączyć się w tworzenie rynku dzięki odpowiedniej polityce i porozumieniu sektorowemu.

Moje Ciepło – dofinansowanie do pomp ciepła montowanych w nowych domach

Należy tu podkreślić, że na ten rodzaj dofinansowania do pomp ciepła czekają przede wszystkim osoby, które budują nowy dom (obecnie w ramach “Czystego Powietrza” nie ma możliwości finansowania inwestycji, w których trwa jeszcze budowa). W tym celu przygotowywany jest przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej programu “Moje Ciepło”, który ma wspierać zakup i montaż pomp ciepła w nowych domach. Sama jego nazwa celowo przypomina cieszący się tak ogromną popularnością program Mój Prąd, który mimo zapowiedzi nie został poszerzony o możliwość ubiegania się o dofinansowanie do pomp ciepła, czy magazynów energii.

Złożenie wniosku o dopłaty do pompy ciepła w ramach nowego programu “Moje Ciepło” ma być równie szybkie i proste, co w przypadku “Mojego Prądu”, choć nie wiadomo jednak jeszcze, jakie konkretnie dofinansowanie do pomp ciepła montowanych w nowych domach będzie można uzyskać. Program “Moje Ciepło” miał ruszyć w najbliższym czasie, najpóźniej jesienią, jednak nie został on zatwierdzony przez Komitet Inwestycyjny EBI.

Należy tu bowiem wyjaśnić, że program “Moje Ciepło” ma być finansowany z funduszy pochodzących z rynku praw do emisji CO2, konkretnie z Funduszu Modernizacyjnego (będą go one zasilać w latach 2021-2030). A ponieważ nie są to pieniądze krajowe, to o tym, czy zostanie on zaakceptowany, decyduje Europejski Bank Inwestycyjny. Jak się jednak okazało, wsparcie to nie mieściło się w priorytetach Funduszu Modernizacyjnego. Dlaczego? Ponieważ w unijnej dyrektywie ETS nie wpisano wymiany źródeł ciepła jako priorytetu dla pieniędzy z Funduszu Modernizacyjnego. Urzędnicy Komisji Europejskiej nieoficjalnie jednak przyznają, że to błąd, ale w efekcie Polska musiałaby dłużej czekać na zatwierdzenie programu przez Komitet Inwestycyjny EBI. Prawdopodobnie jednak “Moje Ciepło” ponownie zostanie przedstawione do zatwierdzenia przez EBI na jesieni.

Polska otrzyma miliard złotych w ramach pierwszej transzy finansowania z Funduszu Modernizacyjnego

Polska w lipcu tego roku, powinna dostać ok. 1 mld złotych w ramach pierwszej transzy finansowania z Funduszu Modernizacyjnego. Jak już wiemy, pieniądze te pochodzą ze sprzedaży części praw do emisji CO2, które Polsce i pozostałym krajom naszego regionu w 2014 roku oddały ze swojej puli bogatsze kraje starej UE. Uzyskane w ten sposób środki finansowe mają być wydane w ramach programów priorytetowych NFOŚiGW. Polska ma do 2029 roku dostać 6,7 mld euro. Nasz kraj przedstawił pięć programów (łącznie przez wszystkie państwa złożonych zostało ich 17), z czego wybranych przez komitet Europejskiego Banku Inwestycyjnego zostało 6, w tym 3 polskie.

Polskim przedstawicielom szczególnie zależało na tym, by około połowę środków, przeznaczyć na dwa “flagowe” programy:

  • “Efektywność w energetyce i przemyśle”, nastawiony przede wszystkim na budowę nowych źródeł energii, które zastąpią stare bloki węglowe. Co ważne, z uzyskanych w ten sposób środków korzystać będzie zarówno energetyka, jak i przemysł, który będzie chciał instalować własne źródła energii (instalacje fotowoltaiczne, elektrownie wiatrowe, biomasę i gaz);
  • “Transformację Ciepłownictwa” (dotyczy jednostek o mocy powyżej 50 MW), która jest niezbędna zarówno z punktu widzenia interesu obywateli, jak i pozycji negocjacyjnej naszego kraju w dążącej do transformacji niskoemisyjnej Europie (obecnie aż 80 proc. systemów ciepłowniczych w Polsce należy do grupy nieefektywnych, co ma ogromny wpływ na jakość powietrza).

Jak się jednak później okazało, były one zbyt zbyt szerokie, do jednego bowiem worka włożono zarówno gaz, OZE, jak i magazyny energii. Z tego też powodu EBI nie zdążył wszystkiego przemyśleć i ocenić. W efekcie, programy te są obecnie poprawiane i prawdopodobnie będą podzielone na mniejsze części.

Sprawdź bezpłatnie oferty na pompę ciepła

Jakie nowe programy finansowania sieci energetycznych i liczników ruszą jesienią?

Zielone światło dostały trzy programy, które ruszą jesienią:

  • inteligentne liczniki – o pieniądze na ich montaż u klientów będą mogli ubiegać się Operatorzy Systemu Dystrybucyjnego. Przy czym w pierwszej puli będzie to ok. 200 mln zł. Zgodnie bowiem z zapisanym w nowelizacji harmonogramem montażu przez OSD, inteligentne liczniki zdalnego odczytu do końca 2023 roku ma mieć co najmniej 15 proc. odbiorców danego OSD, a do końca 2028 roku – co najmniej 80 proc.;
  • dofinansowanie sieci energetycznych, dzięki temu programowi polski system energetyczny stanie się bezpieczniejszy i lepiej przygotowany do wyzwań związanych ze zmianami zachodzącymi na rynku energii. Pierwsza pula przekazanych na ten cel środków wyniesie ok. 100 mln zł. Zarówno program inteligentne liczniki, jak i dofinansowanie do sieci pozwolą szybciej rozwijać OZE i energetykę prosumencką;
  • “Renowacja z gwarancją oszczędności” (Energy Performance Contract, EPC).
    Ten trzeci program finansowany z Funduszu Modernizacyjnego będzie skierowany głównie do samorządów, wspólnot mieszkaniowych, czy spółdzielni i ma wspierać inwestycje w termomodernizację. Również i w tym przypadku, pierwsza pula wyniesie w 2021 roku 100 mln zł.
Informacje o autorze

Katarzyna Fodrowska

W kręgu jej zainteresowań leżą tematy związane z budownictwem, architekturą, naukami przyrodniczymi i bieżącymi wyzwaniami stojącymi przed polską energetyką. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących prądu, gazu, pomp ciepła i odnawialnych źródeł energii. Propagatorka zdrowego stylu życia i ekologicznych rozwiązań. Wolny czas lubi spędzać na czytaniu i spacerach, a także oddawaniu się swoim dwóm największym pasjom, jakimi są astronomia i flamenco.

Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments