Odszkodowanie za wypadek na hulajnodze elektrycznej – jakie są aktualne przepisy?

4.38 /5
(Ocen: 8)
Hulajnogi elektryczne nie emitują spalin, nie hałasują i świetnie sprawdzają się w transporcie miejskim. Jednak zaraz za ich popularnością idzie też obawa o bezpieczeństwo. Wypadki na hulajnogach nie należą do częstych, ale szybki rozwój mikromobilności siłą rzeczy sprawia, że będzie ich więcej. Czy w razie wypadku na hulajnodze elektrycznej otrzymamy odszkodowanie? Co robić w razie potrącenia przez e-hulajnogę?

Gdzie można jeździć hulajnogą elektryczną?

Od maja 2021 roku hulajnoga elektryczna – obok innych urządzeń transportu osobistego (UTO) – stała się w świetle prawa nowym rodzajem pojazdu. Regulacje prawne określają zasady poruszania się na hulajnodze elektrycznej:

  • dla osób przed 18 rokiem życia wymagana jest karta rowerowa lub prawo jazdy kat. am, a1, b1 lub t;
  • miejscem do poruszania się na hulajnodze elektrycznej jest przede wszystkim droga rowerowa;
  • jeśli brakuje infrastruktury rowerowej (lub jest po drugiej stronie jezdni), to e-hulajnogą można poruszać się po jezdni na której obowiązuje ograniczenie prędkości do 30 km/h;
  • hulajnoga elektryczna na drodze rowerowej/jezdni może poruszać się z maksymalną prędkością do 20 km/h;
  • jeżeli brakuje trasy rowerowej i jezdni z ograniczeniem do 30 km/h to można poruszać się hulajnogą po chodniku z zachowaniem szczególnej ostrożności;
  • poruszając się hulajnogą elektryczną po chodniku mamy obowiązek jechać z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego;
  • na drodze dla rowerów i pieszych to pieszy ma zawsze pierwszeństwo.

Obok nowych obowiązków przepisy wskazują też, że niedozwolone jest przewożenie na e-hulajnodze innej osoby, zwierzęcia lub ładunku oraz kierowanie hulajnogi przez dziecko, które nie ukończyło 10 roku życia. Jeżeli dziecko poniżej 10 lat kieruje e-hulajnogą w strefie zamieszkania może to robić tylko pod opieką osoby dorosłej.

Wypadki na hulajnogach elektrycznych – statystyki

Według raportu “Mikromobilność w Polsce 2020” branża współdzielonych e-hulajnóg urosła w Polsce dwukrotnie – z ok. 10 tys. dostępnych urządzeń w 2019 roku do prawie 20 tys. w szczytowym okresie letnim 2020 roku. 

Mikromobilność w Polsce liczba hulajnóg elektrycznych 2020

(Raport “Mikromobilność w Polsce 2020”)

Większy dostęp do hulajnóg elektryczny naturalnie musiał przełożyć się na większą liczbę wypadków. Niestety najnowsze statystyki pochodzą z roku 2019 i połowy 2020. Łącznie wszystkie Komendy Wojewódzkie Policji odnotowały 135 wypadków na hulajnogach elektrycznych. Za to już w samym pierwszym półroczu 2020 roku było już ich 84. To proporcjonalnie dużo jeśli weźmiemy pod uwagę, że są to dane z okresu przed sezonem i w szczycie pierwszego lockdownu (gdzie na moment zamknięte były nawet lasy).

Wypadki z udziałem hulajnóg elektrycznych 2019

(źródło: Jan Ziobro i Dorota Frańczak, „Jednoślady i inne urządzenia transportu osobistego (UTO) a bezpieczeństwo ludzi. Cz. I – Teoretyczne i praktyczne aspekty bezpieczeństwa komunikacyjnego oraz rola UTO w życiu człowieka”, Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej Nr 76 (tom 4) (2020))

Według danych z USA (za 2018 rok) statystycznie 1 na 5000 przejazdów pojazdem elektrycznym kończy się wypadkiem. Urazy głowy stanowią 48% obrażeń wśród uczestników wypadków na e-hulajnogach. 70% to urazy kończyn górnych, 55% kończyn dolnych a 35% poszkodowanych doznało złamania kości (w tym 19% więcej niż jednej – bez liczenia kości palców). Nowsze dane jako główny powód obrażeń podają upadek podczas jazdy na e-hulajnodze: 

Statystyki urazów w wypadkach na hulajnodze elektrycznej w USA

(Raport “Mikromobilność w Polsce 2020”)

Wypadki na hulajnodze elektrycznej nie są tak częste jak te z udziałem rowerów (nie mówiąc już o samochodach), to jednak ich rosnąca ilość może niepokoić. Szczególnie, że wypadek na e-hulajnodze zwykle kończy się dotkliwymi obrażeniami. Wyjątkowo groźne w skutkach mogą być obrażenia głowy. Większości zapobiegłby kask, ale to rzadki widok wśród osób kierujących pojazdami elektrycznymi.

Wypadek na hulajnodze a odszkodowanie – jak uzyskać?

Jeszcze przed wejściem regulacji prawnych na temat urządzeń transportu osobistego z maja 2021 roku, można było uzyskać odszkodowanie za wypadek na hulajnodze elektrycznej. Zmiany w prawie nie przyniosły w tej materii istotnej rewolucji. Dalej kluczowe w roszczeniu odszkodowawczym jest udowodnienie winy sprawcy wypadku (art. 415 k.c.). Odszkodowania można domagać się też na zasadzie ryzyka (art. 436 k.c.):

1. Odpowiedzialność przewidzianą w artykule poprzedzającym ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny.

2. W razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Również tylko na zasadach ogólnych osoby te są odpowiedzialne za szkody wyrządzone tym, których przewożą z grzeczności.

Uznaje się, że definicję “mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody” (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych) spełnia między innymi hulajnoga elektryczna.

Starając się o odszkodowanie za wypadek na hulajnodze, musimy pamiętać też o instytucji przyczynienia się do szkody (art. 362 k.c.). Stwierdzenie przyczynienia nie zwalnia z odpowiedzialności, ale skutkuje współmiernym obniżeniem odszkodowania. Za przyczynienie się poszkodowanego może zostać uznane np. nieprzestrzeganie przepisów o ruchu drogowym. Warunkiem jest wskazanie związku przyczynowego między zachowaniem się poszkodowanego a zwiększeniem się szkody

Warto też wiedzieć, że w razie wypadku na e-hulajnodze możemy dochodzić odszkodowania równolegle z ubezpieczenia NNW (jeśli takie posiadamy i ma w zakresie ochronę na wypadek takich sytuacji) oraz odpowiedzialności cywilnej innej osoby. Z tym że w przypadku udowodnienia winy, możemy otrzymać znacznie większe świadczenie. Jako, że jest to odpowiedzialność pełna. Natomiast wysokość odszkodowania z polisy ograniczają jej zapisy.

Odszkodowanie za potrącenie przez kierującego hulajnogą elektryczną – do kogo kierować roszczenie?

Upadek na hulajnodze elektrycznej jest najczęstszym powodem urazów i obrażeń wśród ich użytkowników. W takich sytuacjach mogła zawinić inna osoba kierująca nieostrożnie e-hulajnogą, kierowca samochodu albo szkoda wynikła z dziury w drodze (wtedy możemy uzyskać odszkodowanie od zarządcy drogi).

Jeżeli zostaliśmy potrąceni przez kierującego hulajnogą, to należy wezwać na miejsce policję (oraz pogotowie, jeżeli jest to oczywiście potrzebne). Policjanci sporządzą notatkę ze zdarzenia, wskazując sprawcę zdarzenia i opisując całą sytuację. Będzie to dokument stanowiący dla nas podstawę do dochodzenia odszkodowania od sprawcy wypadku. 

Odszkodowania powypadkowe, czyli np. sprawy o roszczenie w przypadku wypadku na hulajnodze mogą wymagać analizy przez doświadczonego prawnika. Nie zawsze bowiem uda nam się właściwie ocenić odpowiedzialność odszkodowawczą innej osoby. Warto wtedy skierować się po pomoc do solidnej firmy odszkodowawczej.

Ranking Firm i Kancelarii Odszkodowawczych

Jak bezpiecznie jeździć na hulajnodze elektrycznej?

Wypadek na hulajnodze może mieć dotkliwe skutki. Najlepiej zatem zadbać przynajmniej o ochronę głowy, gdyż jej obrażenia mogą skończyć się nawet śmiercią. Wywrotkę na hulajnodze może spowodować drobna przeszkoda na naszej drodze. Łatwo też wpaść w poźlig na śliskich liściach albo piasku. Żeby temu zapobiec, należy dostosować prędkość do panujących warunków i naszego doświadczenia.

Kuszeniem losu jest jazda na hulajnodze elektrycznej po alkoholu bez przestrzegania przepisów o ruchu drogowym. Przypomnijmy, że zabroniona jest jazda na e-hulajnodze w dwie osoby i przekraczanie prędkości 20 km/h (lub prędkości pieszego, jeśli jedziemy na chodniku).

Jadąc na hulajnodze elektrycznej, powinniśmy zwracać uwagę na pieszych oraz inne pojazdy. Do wielu wypadków dochodzi, gdy kierujący e-hulajnogą wpadnie na przechodnia, który nagle zmieni kierunek ruchu. 

Hulajnoga elektryczna – bezpieczny i ekologiczny transport?

Hulajnogi elektryczne nie są mniej bezpieczne niż inne środki transportu. Paradoksalnie problemem jest ich sukces – przesiada się na nie wiele osób, które nie mają doświadczenia w jeździe na e-hulajnodze. To sprawia, że liczba wypadków rośnie. A nowy środek transportu spotyka się z dużym zainteresowaniem medialnym.

Smog w Polsce to poważny problem. Sojusznikiem w walce z zanieczyszczeniem powietrza w miastach są właśnie hulajnogi elektryczne i inne urządzenia transportu osobistego (UTO). Hulajnogi elektryczne nie emitują spalin, nie hałasują i zmniejszają korki w miastach.

Czy hulajnogi elektryczne są ekologiczne?

(źródło: “UTO-entuzjaści. Urządzenia transportu osobistego i ich przyszłość w ocenie Polaków”)

Wypadek na hulajnodze: odszkodowanie, bezpieczeństwo – co warto wiedzieć?

Kierujący hulajnogą elektryczną, który spowodował wypadek, ponosi pełną odpowiedzialność cywilną za wyrządzone szkody. To znaczy, że będzie musiał pokryć odszkodowanie za obrażenia i urazy ciała oraz ewentualne szkody na mieniu. Jako poszkodowani możemy dochodzić równocześnie odszkodowania od sprawcy wypadku i własnej polisy NNW.

W związku z tym, że podczas wypadu na hulajnodze elektrycznej może dojść do poważnych obrażeń warto posiadać odpowiednie ubezpieczenie. Przyda się np. ubezpieczenie OC w życiu prywatnym. Pokryje ono odszkodowanie do sumy ubezpieczenia dla poszkodowanego. W innym razie musielibyśmy takie świadczenie wypłacić z własnej kieszeni.

Jeśli to my jesteśmy poszkodowani w wyniku wypadku na hulajnodze z własnej winy, to ewentualne koszty leczenia i odszkodowania pokryje za nas ubezpieczenie NNW. Pamiętajmy jednak, że ubezpieczenia dobrowolne (takie jak OC w życiu prywatnym oraz NNW) mają ograniczenia w zakresie ochrony oraz wyłączenia odpowiedzialności. Na przykład za jazdę po alkoholu możemy nie otrzymać nawet złotówki. Warto zatem sprawdzić OWU polisy.

Informacje o autorze

Mateusz Gwardecki

Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Zwolennik biznesu odpowiedzialnego społecznie. Zainteresowany nowoczesną bankowością i znaczeniem pieniądza. W wolnych chwilach lubi czytać fantastykę naukową i przeszukiwać rynek idei.

Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments