Atom w kryzysie: Sizewell C potwierdza systemowe błędy projektów jądrowych
Brytyjski projekt jądrowy Sizewell C ma kosztować prawie 38 mld funtów – to niemal dwa razy więcej niż szacowano w 2020 roku. Zgodnie z analizami, nie jest to wyjątek, lecz element systemowego problemu z realizacją projektów jądrowych w Europie.
Wzrost kosztów budowy Sizewell C
Początkowy koszt brytyjskiej elektrowni jądrowej Sizewell C szacowano na 20 mld funtów. Obecnie mówi się już o kwocie sięgającej 38 mld funtów. Zmiana ta budzi kontrowersje i stawia pytania o zasadność inwestycji w technologię EPR (European Pressurized Reactor).
Podobne problemy dotknęły m.in. francuski Flamanville i fiński Olkiluoto. Każdy z projektów EPR zakończył się wieloletnimi opóźnieniami i znaczącym przekroczeniem budżetu. Olkiluoto potrzebował 18 lat do ukończenia, Flamanville – ponad 17 lat.
Brak strategicznej konsekwencji i problematyczne zarządzanie
Europa wspiera rozwój energetyki jądrowej w dokumentach strategicznych, ale realizacja często rozmywa się pomiędzy instytucjami prywatnymi, regulatorami i spółkami państwowymi. Taka struktura utrudnia odpowiedzialność i spójność działań.
Dodatkowo brak związku z programami wojskowymi pozbawia sektor impulsu do szybszego działania, jak to miało miejsce np. w USA, Rosji czy Francji w XX wieku.
Standaryzacja reaktorów EPR tylko na papierze
Mimo deklaracji o standaryzacji, każdy projekt EPR w Europie był w rzeczywistości inny. Zmienne wymagania regulacyjne, dostosowania lokalne oraz modyfikacje projektowe sprawiły, że budowa każdego obiektu była traktowana jako unikalne przedsięwzięcie. W efekcie nie udało się osiągnąć korzyści płynących z powtarzalności.
Rozbudowane projekty bez kadrowego zaplecza
Budowa reaktorów wymaga wysoko wykwalifikowanego, zintegrowanego zespołu pracowników. Tymczasem europejskie inwestycje jądrowe są realizowane przez rozproszone, tymczasowe zespoły kontraktowe. Taka struktura uniemożliwia gromadzenie doświadczenia i przekazywanie wiedzy między projektami.
Brak ciągłości i efektu skali
Brakuje też ciągłości inwestycyjnej – nowe budowy rozpoczynają się rzadko i po długich przerwach. Bez seryjnej realizacji trudno wykorzystać efekty uczenia się czy poprawy procesów.
Europejskie kraje nie planują budowy dziesiątek reaktorów. W efekcie doświadczenia z pojedynczych projektów nie są replikowane. Do dziś w Europie ukończono tylko dwa reaktory EPR – po jednym we Francji i Finlandii – oba z ogromnymi opóźnieniami i przekroczeniem budżetów.
Dane Flyvbjerga potwierdzają: problem ma charakter systemowy
Badania Benta Flyvbjerga pokazują, że średni poziom przekroczenia budżetów w projektach jądrowych sięga od 120% do 200%. Projekty EPR wpisują się w ten schemat. Flyvbjerg wskazuje, że inwestorzy często ignorują złożoność projektów i przeceniają możliwości kontroli kosztów.
W przypadku Sizewell C zastosowano tzw. model regulated asset base (RAB), który miał zmniejszyć ryzyko inwestycyjne. Jednak w praktyce to konsumenci ponoszą koszty opóźnień i przekroczeń budżetu.
Odnawialne źródła energii wygrywają pod względem kosztów i tempa
W czasie, gdy budowy EPR ciągnęły się latami, Europa zrealizowała szybki rozwój OZE. Produkcja energii z wiatru i słońca wzrosła ponad dziesięciokrotnie. Projekty te są szybciej realizowane, tańsze i rzadziej przekraczają budżety.
Według danych Flyvbjerga, to właśnie projekty OZE – wiatrowe, słoneczne oraz infrastruktura przesyłowa – najczęściej mieszczą się w zakładanych harmonogramach i kosztorysach.
Zobacz również:- Westinghouse i Energoatom rozwijają produkcję paliwa jądrowego w Ukrainie – krok w stronę niezależności energetycznej
- Westinghouse zbuduje 10 reaktorów jądrowych w USA. Inwestycja przyniesie 75 mld USD
- Europa traci przewagę w wyścigu o energię przyszłości. Czy strategia KE uratuje fuzję jądrową?
- Konin i Bełchatów pod lupą: trwają badania pod drugą elektrownię jądrową w Polsce
Źródło: Michael Barnard dla cleantechnica.com
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Zakończenie programu pomocy publicznej kosztów osieroconych w energetyce
31 sierpnia Prezes URE ogłosiła zakończenie najstarszego programu pomocy publicznej w polskiej energetyce, dotyczącego kosztów osieroconych i kontraktów długoterminowych. Program trwał od 2008 do 2025 roku i obejmował wypłatę 17,45 mld zł rekompensat.
NFOŚiGW wesprze budowę elektrociepłowni na odpady w gminie Kępno
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczy blisko 131 mln zł na budowę elektrociepłowni w Olszowej. Inwestycja pozwoli zagospodarować frakcję energetyczną odpadów i wzmocnić lokalne bezpieczeństwo energetyczne.
Stacja Norki z decyzją lokalizacyjną – kluczowy krok dla projektu Harmony Link
Projekt Harmony Link zyskał kolejne ważne rozstrzygnięcie – stacja Norki otrzymała decyzję lokalizacyjną. Inwestycja ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski i rozwoju wymiany energii z Litwą.
TAURON Nowe Technologie wdraża usługę „Światło jako Usługa” – Gmina Iwanowice pionierem rozwiązania
Gmina Iwanowice jako pierwsza wśród ponad 600 samorządów współpracujących z TAURONEM wdroży usługę „Światło jako Usługa”. Nowy model obejmuje energooszczędne oświetlenie LED, wsparcie techniczne oraz rozwój inteligentnych rozwiązań dla przestrzeni publicznej.
BattSwap – automatyczna wymiana baterii dla flot elektrycznych już w Polsce
Czeska firma BattSwap wprowadza na polski rynek system automatycznej wymiany baterii dla elektrycznych samochodów dostawczych. Rozwiązanie skraca przestoje pojazdów i ogranicza zapotrzebowanie na moc z sieci, co może przyspieszyć elektryfikację flot miejskich.
Narodowa Debata o Bezpieczeństwie Klimatycznym: kluczowe wyzwania i działania MKiŚ
W Sejmie odbyła się Narodowa Debata o Bezpieczeństwie Klimatycznym, podczas której przedstawiciele nauki, NGO i samorządów omawiali wyzwania związane ze zmianami klimatycznymi. Minister Paulina Hennig-Kloska przedstawiła główne działania resortu w zakresie ochrony środowiska, gospodarki wodnej, adaptacji miast oraz transformacji energetycznej.
Komentarze