Biała Księga Transformacji: rząd chce, by inwestycje w transformację energetyczną „zwróciły się z nawiązką”
W środę, 23 kwietnia, podczas konferencji zorganizowanej w ramach polskiej prezydencji w Radzie UE oraz 17. Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach, Ministerstwo Przemysłu przedstawiło założenia Białej Księgi Transformacji. Dokument ma określić kluczowe kierunki i zasady transformacji energetycznej polskich regionów górniczych, podkreślając, że inwestycje w ten proces mogą przynieść gospodarce wymierne zyski.
Transformacja energetyczna jako inwestycja, nie koszt
„Jeśli dobrze to rozegramy, transformacja może spłacić się sama” – zaznaczyła Joanna Pauly, dyrektor Departamentu Funduszy Europejskich i Spraw Zagranicznych w Ministerstwie Przemysłu, która kieruje zespołem odpowiedzialnym za przygotowanie Białej Księgi.
Jak podkreślono, transformacja energetyczna to nie tylko konieczność wynikająca z polityki klimatycznej, ale także potencjalne źródło zysków dla lokalnych społeczności, gospodarki oraz budżetu państwa. Wśród obszarów inwestycyjnych wymieniono m.in. rozwój OZE, modernizację sieci przesyłowych, rewitalizację terenów poprzemysłowych oraz wsparcie dla nowych modeli lokalnej gospodarki.
Regiony górnicze pod szczególnym nadzorem – co zakłada Biała Księga?
Transformacja górnictwa w Polsce to wyzwanie o skali społecznej, gospodarczej i demograficznej. Z danych przedstawionych przez resort wynika, że w przemyśle wydobywczym zatrudnionych jest bezpośrednio i pośrednio ponad 300 tys. osób, a w Terytorialnym Planie Sprawiedliwej Transformacji dla woj. śląskiego wskazuje się aż na 400 tys. osób zależnych od branży.
Jednocześnie produkcja węgla w Polsce spada szybciej, niż wcześniej zakładano:
- 2022 r.: 39 mln ton,
- 2023 r.: 36 mln ton,
- 2024 r.: 32 mln ton.
To oznacza nie tylko wyzwania dla rynku energii, ale też zagrożenie wyludnieniem regionów i rozpadem lokalnych społeczności. Według Joanny Pauly, skuteczna transformacja może jednak te procesy zatrzymać, jeśli zostanie dobrze zaplanowana i przeprowadzona.
Trzy wymiary transformacji: regionalny, sektorowy, procesowy
Ministerstwo Przemysłu podkreśla, że fundamentem Białej Księgi jest podejście oparte na trzech wymiarach:
- Regionalnym – z uwzględnieniem lokalnych specyfik i wyzwań subregionów.
- Sektorowym – obejmującym wsparcie dla ludzi, przemianę gospodarki oraz tworzenie nowych miejsc pracy.
- Procesowym – wskazującym na etapy: planowanie, realizację programów i ich skalowanie.
Kluczowe elementy planu obejmują m.in. indywidualne ścieżki przekwalifikowania pracowników, wsparcie dla dywersyfikacji przemysłu, rozwój stref poprzemysłowych z zachętami inwestycyjnymi oraz tworzenie spółek celowych dla projektów rewitalizacyjnych.
„Transformacja musi być oddolna, ale wspierana odgórnie”
Jednym z wniosków wynikających z analizy międzynarodowych doświadczeń, na które powołuje się resort, jest konieczność łączenia działań lokalnych ze wsparciem rządu oraz instytucji międzynarodowych.
Za szczególnie ważne uznano:
- jasną wizję lokalną,
- aktywne zaangażowanie społeczności w projektowanie zmian,
- stabilne ramy instytucjonalne i finansowe.
Jednym z mechanizmów wsparcia ma być Fundusz Transformacji Województwa Śląskiego, który ma integrować środki krajowe i zagraniczne, kierując je na strategiczne inwestycje.
Co dalej? Konsultacje Białej Księgi już wkrótce
Ministerstwo zapowiada, że projekt Białej Księgi zostanie niebawem poddany konsultacjom międzyresortowym oraz otwartym konsultacjom publicznym. Celem jest publikacja finalnej wersji dokumentu jeszcze w czasie polskiej prezydencji w Radzie UE – w czerwcu 2025 roku.
„Wszystko to musi dziać się szybko, gdyż czas gra przeciwko nam zarówno, jeśli chodzi o klimat, jak i demografię” – podsumowała Joanna Pauly.
Zobacz również:
- Hennig-Kloska: „Nie ma odwrotu od transformacji energetycznej”
- NetZeroEnergy 2025: Polska stawia na innowacje i bezpieczeństwo energetyczne
- Transformacja energetyczna zagrożeniem dla 120 tys. brytyjskich pracowników
Źródło: PAP
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
NFOŚiGW uruchamia nabór na wsparcie sektora biometanu – 300 mln zł z Funduszu Modernizacyjnego
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął pierwszy nabór wniosków na dofinansowanie rozwoju sektora biometanu w Polsce. Program z budżetem 300 mln zł ma wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne kraju i przyspieszyć transformację energetyczną.
ORLEN wspiera regiony wydobycia gazu i ropy – 245 mln zł dla samorządów w 2025 roku
ORLEN przekazał w 2025 roku 245 mln zł samorządom z regionów wydobycia gazu ziemnego i ropy naftowej. Spółka aktywnie inwestuje także w lokalne projekty społeczne, sportowe i kulturalne, wzmacniając relacje z lokalnymi społecznościami.
PSE publikuje listę planowanych przetargów na prace budowlane i dostawy inwestorskie
Polskie Sieci Elektroenergetyczne opublikowały aktualną prognozę postępowań przetargowych na roboty budowlane i dostawy inwestorskie do końca II kwartału 2027 roku. To ważna informacja dla firm zainteresowanych udziałem w inwestycjach infrastrukturalnych.
TAURON pozyskuje 227,1 mln zł z KPO na nowe farmy fotowoltaiczne i magazyn energii
TAURON Zielona Energia zapewnia sobie 227,1 mln zł preferencyjnego finansowania z Krajowego Planu Odbudowy na budowę trzech farm fotowoltaicznych i magazynu energii. To kolejny etap dynamicznego rozwoju OZE w Grupie TAURON.
Polsko-australijska współpraca wodorowa: spotkanie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska
Wiceminister Krzysztof Bolesta oraz przedstawiciele australijskiego sektora wodorowego omówili perspektywy współpracy i rozwoju rynku wodoru. Spotkanie potwierdziło zainteresowanie obu stron inwestycjami oraz wymianą doświadczeń technologicznych i regulacyjnych.
Konsultacje zmian w Technicznych Standardach Systemów Informacyjnych (TSSI) – PSE zaprasza do zgłaszania uwag
Polskie Sieci Elektroenergetyczne otworzyły konsultacje dotyczące zmian w Technicznych Standardach Systemów Informacyjnych (TSSI). Uwagi do projektu można zgłaszać do 21 maja 2026 roku.
Komentarze