Blackout na Półwyspie Iberyjskim. Europa musi inwestować w odporność sieci
28 kwietnia 2025 roku Półwysep Iberyjski pogrążył się w ciemnościach. Awaria, która sparaliżowała Hiszpanię i część Portugalii na blisko dobę, pokazała, jak krucha jest stabilność europejskich systemów elektroenergetycznych. Eksperci apelują o pilne inwestycje w inteligentne i odporne sieci.
Awaria sparaliżowała Półwysep Iberyjski
W poniedziałek, 28 kwietnia, około południa doszło do nagłego i poważnego zaburzenia w systemie elektroenergetycznym Hiszpanii i części Portugalii. Z danych operatora sieci Red Eléctrica de España wynika, że niemal jednocześnie nastąpił gwałtowny spadek popytu i podaży energii. Choć system początkowo się ustabilizował, po 1,5 sekundy doszło do kolejnego zachwiania, a następnie do odłączenia połączenia między Hiszpanią a Francją. Efekt? Całkowity blackout, który sparaliżował telekomunikację, transport i służby ratunkowe. Przywrócenie pełnej operacyjności sieci zajęło aż 23 godziny.
Co mogło wywołać blackout?
Choć przyczyna awarii wciąż pozostaje nieznana, operatorzy mówią o „nietypowych oscylacjach częstotliwości” między Półwyspem Iberyjskim a kontynentalną Europą tuż przed przerwą w dostawach. Możliwe scenariusze obejmują awarie przesyłu, ekstremalne zjawiska pogodowe, a nawet cyberataki. Szczególna uwaga zwrócona została na stabilność częstotliwości sieci, która w Europie musi utrzymywać się blisko 50 Hz. Każde poważne odchylenie uruchamia mechanizmy ochronne, które odłączają generatory i odbiorców, aby uniknąć uszkodzeń – prowadząc do kaskadowych awarii.
Czy to wina OZE?
W momencie awarii większość energii w Hiszpanii pochodziła ze źródeł odnawialnych – wiatr i słońce odpowiadały łącznie za ok. 46% miksu. Mimo że produkcja z OZE szybko się odbudowała, pojawiły się sugestie, że niski poziom tzw. inercji systemu mógł przyczynić się do destabilizacji. Inercja to zdolność sieci do tłumienia wahań częstotliwości, którą tradycyjnie zapewniają elektrownie konwencjonalne poprzez wirujące maszyny. Jednak eksperci tonują emocje – nie ma dowodów, że to właśnie brak inercji doprowadził do blackoutu. Hiszpania z powodzeniem pracowała wcześniej przy 100% udziale OZE. Podobne systemy z wysokim udziałem OZE działają stabilnie w Danii czy Niemczech dzięki nowoczesnemu zarządzaniu siecią, magazynom energii i silnym połączeniom transgranicznym.
Przyszłość: inwestycje w inteligentne sieci i magazyny energii
Jak zapobiec podobnym incydentom w przyszłości? Potrzebujemy odporniejszych i inteligentniejszych sieci elektroenergetycznych. W wielu krajach (np. Irlandii i Wielkiej Brytanii) działają już programy zakupów usług systemowych, które zapewniają stabilność sieci – np. poprzez syntetyczną inercję, kondensatory synchroniczne czy STATCOM-y. WindEurope apeluje o nowy model rynku, który uwzględni możliwości stabilizacyjne farm wiatrowych i hybrydowych projektów łączących wiatr, słońce i magazyny energii. Dobrze zaprojektowane regulacje powinny wspierać także rozwój rynków elastyczności i reakcji popytu. Kluczowa jest także rozbudowa połączeń transgranicznych – zwłaszcza między Półwyspem Iberyjskim a resztą kontynentu – co zwiększy bezpieczeństwo regionalne.
Podsumowanie: blackout to ostrzeżenie dla Europy
Awaria w Hiszpanii pokazuje, że Europa musi znacznie przyspieszyć inwestycje w sieci energetyczne, jeśli chce utrzymać bezpieczeństwo dostaw, przystępność cen i konkurencyjność gospodarczą. Jak zauważa Giles Dickson, szef WindEurope:
Zobacz również:„OZE nie są problemem – są częścią rozwiązania. Z odpowiednimi narzędziami i rynkiem mogą pomóc utrzymać światło w Europie”.
- Blackout na Półwyspie Iberyjskim obnażył słabości europejskich sieci energetycznych
- Google wierzy, że AI rozwiąże zatory na największej sieci energetycznej w USA
- Mikrosieci przyszłością odpornej energetyki? Naukowiec z NREL apeluje po doświadczeniach z huraganem Helene
Źródło: WindEurope
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Nowy symulator szkoleniowy zwiększa bezpieczeństwo pracy elektrowni jądrowej Loviisa
Fińska elektrownia jądrowa Loviisa, należąca do Fortum, zmodernizowała swój symulator szkoleniowy. Nowe rozwiązanie pozwala operatorom ćwiczyć obsługę zakładu w realistycznych warunkach, zwiększając bezpieczeństwo i przygotowanie na nietypowe sytuacje.
Rekordowy wzrost elektromobilności w Polsce w 2025 roku – Licznik Elektromobilności PSNM
Rok 2025 przyniósł historyczny wzrost liczby samochodów elektrycznych w Polsce. Zarejestrowano ponad 52 tys. nowych BEV, a infrastruktura ładowania znacząco się rozbudowała.
EnviTec Biogas rozpoczyna 2026 rok od ekspansji na rynkach zagranicznych
EnviTec Biogas AG wchodzi w nowy rok z silną pozycją, realizując nowe kontrakty i debiutując na rynku litewskim. Jednocześnie firma wskazuje na niepewność regulacyjną w Niemczech i rosnący potencjał biometanu w Europie.
Nabór wniosków w programie NaszEauto trwa – ponad 34 tys. zgłoszeń i niemal 1,08 mld zł dofinansowania
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej kontynuuje przyjmowanie wniosków w programie NaszEauto. Dotacje na samochody elektryczne cieszą się dużym zainteresowaniem – złożono już ponad 34 tys. wniosków na kwotę blisko 1,08 mld zł.
Dynamiczne ładowanie ciężarówek elektrycznych: niemiecki projekt BEE udowadnia skuteczność pantografów
Niemiecki projekt badawczy „BEV Goes eHighway – BEE” potwierdził praktyczność dynamicznego ładowania ciężarówek elektrycznych za pomocą pantografów. Innowacyjne rozwiązanie, opracowane przy współpracy RWTH Aachen University i DAF Trucks, zostało przetestowane w realnym ruchu drogowym.
Konsultacje społeczne programu poprawy efektywności energetycznej w szpitalach – NFOŚiGW zaprasza do udziału
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął konsultacje społeczne projektu programu mającego na celu poprawę efektywności energetycznej budynków szpitalnych. Uwagi można zgłaszać do 28 stycznia 2026 r.
Komentarze