Blackout na Półwyspie Iberyjskim. Europa musi inwestować w odporność sieci
28 kwietnia 2025 roku Półwysep Iberyjski pogrążył się w ciemnościach. Awaria, która sparaliżowała Hiszpanię i część Portugalii na blisko dobę, pokazała, jak krucha jest stabilność europejskich systemów elektroenergetycznych. Eksperci apelują o pilne inwestycje w inteligentne i odporne sieci.
Awaria sparaliżowała Półwysep Iberyjski
W poniedziałek, 28 kwietnia, około południa doszło do nagłego i poważnego zaburzenia w systemie elektroenergetycznym Hiszpanii i części Portugalii. Z danych operatora sieci Red Eléctrica de España wynika, że niemal jednocześnie nastąpił gwałtowny spadek popytu i podaży energii. Choć system początkowo się ustabilizował, po 1,5 sekundy doszło do kolejnego zachwiania, a następnie do odłączenia połączenia między Hiszpanią a Francją. Efekt? Całkowity blackout, który sparaliżował telekomunikację, transport i służby ratunkowe. Przywrócenie pełnej operacyjności sieci zajęło aż 23 godziny.
Co mogło wywołać blackout?
Choć przyczyna awarii wciąż pozostaje nieznana, operatorzy mówią o „nietypowych oscylacjach częstotliwości” między Półwyspem Iberyjskim a kontynentalną Europą tuż przed przerwą w dostawach. Możliwe scenariusze obejmują awarie przesyłu, ekstremalne zjawiska pogodowe, a nawet cyberataki. Szczególna uwaga zwrócona została na stabilność częstotliwości sieci, która w Europie musi utrzymywać się blisko 50 Hz. Każde poważne odchylenie uruchamia mechanizmy ochronne, które odłączają generatory i odbiorców, aby uniknąć uszkodzeń – prowadząc do kaskadowych awarii.
Czy to wina OZE?
W momencie awarii większość energii w Hiszpanii pochodziła ze źródeł odnawialnych – wiatr i słońce odpowiadały łącznie za ok. 46% miksu. Mimo że produkcja z OZE szybko się odbudowała, pojawiły się sugestie, że niski poziom tzw. inercji systemu mógł przyczynić się do destabilizacji. Inercja to zdolność sieci do tłumienia wahań częstotliwości, którą tradycyjnie zapewniają elektrownie konwencjonalne poprzez wirujące maszyny. Jednak eksperci tonują emocje – nie ma dowodów, że to właśnie brak inercji doprowadził do blackoutu. Hiszpania z powodzeniem pracowała wcześniej przy 100% udziale OZE. Podobne systemy z wysokim udziałem OZE działają stabilnie w Danii czy Niemczech dzięki nowoczesnemu zarządzaniu siecią, magazynom energii i silnym połączeniom transgranicznym.
Przyszłość: inwestycje w inteligentne sieci i magazyny energii
Jak zapobiec podobnym incydentom w przyszłości? Potrzebujemy odporniejszych i inteligentniejszych sieci elektroenergetycznych. W wielu krajach (np. Irlandii i Wielkiej Brytanii) działają już programy zakupów usług systemowych, które zapewniają stabilność sieci – np. poprzez syntetyczną inercję, kondensatory synchroniczne czy STATCOM-y. WindEurope apeluje o nowy model rynku, który uwzględni możliwości stabilizacyjne farm wiatrowych i hybrydowych projektów łączących wiatr, słońce i magazyny energii. Dobrze zaprojektowane regulacje powinny wspierać także rozwój rynków elastyczności i reakcji popytu. Kluczowa jest także rozbudowa połączeń transgranicznych – zwłaszcza między Półwyspem Iberyjskim a resztą kontynentu – co zwiększy bezpieczeństwo regionalne.
Podsumowanie: blackout to ostrzeżenie dla Europy
Awaria w Hiszpanii pokazuje, że Europa musi znacznie przyspieszyć inwestycje w sieci energetyczne, jeśli chce utrzymać bezpieczeństwo dostaw, przystępność cen i konkurencyjność gospodarczą. Jak zauważa Giles Dickson, szef WindEurope:
Zobacz również:„OZE nie są problemem – są częścią rozwiązania. Z odpowiednimi narzędziami i rynkiem mogą pomóc utrzymać światło w Europie”.
- Blackout na Półwyspie Iberyjskim obnażył słabości europejskich sieci energetycznych
- Google wierzy, że AI rozwiąże zatory na największej sieci energetycznej w USA
- Mikrosieci przyszłością odpornej energetyki? Naukowiec z NREL apeluje po doświadczeniach z huraganem Helene
Źródło: WindEurope
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Polska i USA wzmacniają współpracę w sektorze surowców krytycznych
Polska nawiązała strategiczne partnerstwo ze Stanami Zjednoczonymi dotyczące surowców krytycznych. Spotkanie w Warszawie zgromadziło przedstawicieli administracji i biznesu obu krajów, by omówić konkretne projekty i perspektywy rozwoju branży.
Budżet III naboru programu Energia dla wsi wyczerpany – 400 mln zł rozdysponowane
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej poinformował o wyczerpaniu budżetu 400 mln zł w ramach III naboru programu Energia dla wsi. Dalsze wnioski będą rozpatrywane tylko w przypadku zwiększenia alokacji środków.
1 mld zł na wsparcie zakupu przydomowych magazynów energii – nowy program NFOŚiGW
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchamia program o budżecie 1 mld zł, umożliwiający prosumentom uzyskanie do 19 tys. zł dofinansowania na magazyny energii i ciepła. Nabór wniosków rusza 20 października 2026 r.
Eaton rozbudowuje zakład w Austrii – nowe moce produkcyjne dla europejskiego rynku energii
Eaton zakończył rozbudowę zakładu produkcyjnego w Schrems w Austrii, zwiększając regionalne moce w zakresie rozwiązań ochrony elektrycznej i zarządzania energią. Nowa inwestycja odpowiada na rosnący popyt związany z elektryfikacją i cyfryzacją w Europie.
Fundusze Norweskie wesprą zieloną transformację Polski: rusza program Zielona Transformacja
Polska otrzyma niemal 190 mln euro na działania związane z adaptacją do zmian klimatu, rozwój OZE, ochronę przyrody i gospodarkę o obiegu zamkniętym. Program Zielona Transformacja, finansowany ze środków Mechanizmu Finansowego EOG, właśnie wystartował.
Infineon otwiera nowy zakład produkcyjny półprzewodników w Tajlandii – wzmocnienie globalnej sieci
Infineon Technologies AG uruchomił nowy zakład backendowy w Bangkoku, wzmacniając pozycję Tajlandii w globalnym łańcuchu dostaw półprzewodników. Inwestycja ma stworzyć do 1000 miejsc pracy i wesprzeć rozwój ekosystemu technologicznego regionu.
Komentarze