CCUS zyskuje na znaczeniu – kolejne projekty osiągają nowe kamienie milowe
Technologie wychwytywania, wykorzystania i składowania dwutlenku węgla (CCUS) stopniowo zyskują na znaczeniu w globalnej transformacji energetycznej. Jak pokazuje najnowsza aktualizacja bazy danych projektów CCUS Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), na świecie rośnie liczba zaawansowanych inwestycji, choć tempo rozwoju wciąż pozostaje niewystarczające wobec celów klimatycznych.
Rośnie potencjał, ale niezbędne są przyspieszenia
Na koniec pierwszego kwartału 2025 r. globalna zdolność operacyjna wychwytywania i składowania CO₂ wynosiła nieco ponad 50 milionów ton rocznie – to niewielki wzrost w porównaniu z rokiem ubiegłym. Jednak według obecnego pipeline’u projektów do 2030 r. planowane jest osiągnięcie 430 Mt CO₂ rocznie w zakresie wychwytu i 670 Mt CO₂ w zakresie składowania.
Zdecydowaną większość operacyjnych instalacji CCUS nadal stanowią zakłady przetwarzania gazu ziemnego. Wynika to z dużych mocy wychwytu, niższych kosztów oraz kluczowych decyzji inwestycyjnych, jak ta dotycząca projektu LNG Tangguh w Indonezji. W perspektywie kilku lat może się to jednak zmienić – ponad połowę projektów planowanych do 2030 r. stanowią instalacje w sektorze produkcji wodoru, przemysłowym i usuwania CO₂ z atmosfery.
2024 – rok technologicznych „pierwszych razów”
W ubiegłym roku rozpoczęto budowę lub uruchomiono wiele innowacyjnych projektów, wcześniej niespotykanych w danych sektorach:
- W Wielkiej Brytanii zatwierdzono pierwszy na świecie projekt elektrowni gazowej z CCS (2 Mt CO₂/rok).
- W Szwecji decyzję inwestycyjną uzyskała największa instalacja usuwania CO₂ (CHP z technologią BECCS).
- W Chinach rozpoczęła działalność pierwsza na świecie instalacja CCS w przemyśle cementowym.
- W Australii uruchomiono pierwszą dużą instalację magazynującą CO₂ w wyeksploatowanym złożu gazowym.
Nowe kraje dołączyły do grona inwestorów. Kenia rozpoczęła budowę pilotażowego projektu DAC (direct air capture), a Indonezja – dużej instalacji CCS w przemyśle gazowym. Przełomowym wydarzeniem było także sfinansowanie pierwszego projektu CCS z wykorzystaniem klasycznego modelu project finance.
Popyt z rynku dobrowolnych offsetów napędza rozwój
W 2024 r. podpisano umowy zakupu blisko 6 milionów ton kredytów usuwania CO₂ – głównie z projektami BECCS i DAC. To prawie dwukrotnie więcej niż w 2023 r. i oznacza, że rośnie wiarygodność i bankowalność takich projektów. Daje to inwestorom większą pewność co do przychodów i pozwala szybciej podejmować decyzje FID.
Przyszłość: nowe regiony, nowe sektory, nowe wyzwania
W 2025 r. na rynek mają wejść dwa kluczowe projekty: największy na świecie system CCS w cementowni w Norwegii oraz największy zakład DAC w USA. Jednocześnie Chiny i kraje Bliskiego Wschodu zwiększają swoje zaangażowanie – odpowiadają już za 25% globalnej mocy operacyjnej i będącej w budowie.
Wzrost liczby projektów może wywołać presję na łańcuchy dostaw. Dziś każdy system CCS to projekt indywidualny – brakuje masowej produkcji urządzeń wychwytujących. Zmiana tego stanu rzeczy może być szansą gospodarczą dla krajów gotowych zainwestować w przemysłowe zaplecze technologii CCUS.
Dodatkowym impulsem może być rosnące zapotrzebowanie na energię ze strony centrów danych. Już dziś niektóre z nich rozważają wykorzystanie lokalnych źródeł zasilania z elektrowni gazowych wyposażonych w CCS, co może zwiększyć popyt na niskoemisyjne źródła energii.
Zobacz również:
- IEA: Światowe zużycie energii rośnie, OZE i atom dominują. „Nowa era energetyczna” – mówi Fatih Birol
- Polska ma wystarczający potencjał do magazynowania CO2, ale potrzebne są zmiany regulacyjne – PIG-PIB
- Polska stawia na CCS – podpisano list intencyjny
Źródło: IEA.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Sprawozdanie Prezesa URE 2025: Akcelerator, Cyfrowy Bliźniak, aukcja offshore i pierwszy rynek wodoru
Rok 2025 przyniósł istotne zmiany w polskiej energetyce: pierwszą aukcję wsparcia dla offshore, start Akceleratora Rozwoju Polskiej Energetyki oraz decyzje kluczowe dla rynku wodoru. Prezes URE Renata Mroczek podsumowuje przełomowe działania regulatora.
Przełomowy wyrok KIO: TAURON Dystrybucja wzmacnia local content w energetyce
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej potwierdził skuteczność strategii TAURON Dystrybucji w zakresie local content, dając impuls do wspierania polskich i europejskich wykonawców w sektorze energetycznym.
Rusza nabór na dofinansowanie OZE i magazynowania energii z Funduszy Europejskich
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór na projekty związane z efektywnymi biogazowniami, OZE oraz magazynowaniem energii. Budżet to 500 mln zł z Funduszy Europejskich i środków krajowych.
Pierwszy w Europie zautomatyzowany kompleks ścianowy uruchomiony w ZG Janina – nowa era w polskim górnictwie
W Zakładzie Górniczym Janina w Libiążu uruchomiono pierwszy w Europie, w pełni zautomatyzowany kompleks ścianowy. Inwestycja Południowego Koncernu Węglowego S.A. ma zwiększyć bezpieczeństwo pracy i efektywność wydobycia, a także wyznaczać nowe standardy w automatyzacji górnictwa.
Polska i USA podpisują porozumienie o współpracy w zakresie surowców krytycznych
Polska oraz Stany Zjednoczone zacieśniają współpracę w sektorze surowców krytycznych. Nowe porozumienie obejmuje wydobycie, przetwarzanie i recykling kluczowych minerałów, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego i technologicznego obu krajów.
ORLEN uruchamia wydobycie gazu z norweskiego złoża Eirin – gaz już płynie do Polski
ORLEN Upstream Norway i Equinor rozpoczęli eksploatację złoża Eirin na Morzu Północnym. Nowe źródło zapewni Polsce dodatkowe dostawy gazu, a wydobycie prowadzone jest z wykorzystaniem energii odnawialnej.
Komentarze