Co to jest zasada TPA (Third-party Access)?
Patrząc na rynek energetyczny w Polsce, nie sposób nie zauważyć, że krajowa sieć energetyczna znajduje się przede wszystkim w rękach pięciu podmiotów, będących tzw. Operatorami Systemu Dystrybucyjnego (OSD). Rozwiązanie to pozwala na łatwiejszy i mniej problematyczny przesył energii elektrycznej, ponieważ infrastrukturę w danym rejonie posiada tylko jedna firma. Jak jednak pogodzić interesy pięciu gigantów z ponad setką przedsiębiorstw, które świadczą usługi sprzedaży prądu, a nie mają możliwości postawienia własnej infrastruktury? Odpowiedzią na ten problem okazała się zasada TPA.
Co to jest zasada TPA?
TPA (z języka angielskiego: Third-party Access) to zasada dostępu stron trzecich. Polega ona na udostępnieniu przez właściciela bądź operatora infrastruktury sieciowej osobom trzecim, tj. innym sprzedawcom energii elektrycznej, w celu umożliwienia im świadczenia usług na rzecz klientów. Innymi słowy – umożliwia ona sprzedawcom prądu korzystanie z dostępnej infrastruktury, stworzonej przez lokalnego dystrybutora sieci energetycznej, by za jej pośrednictwem dostarczać do wskazanej lokalizacji energię elektryczną dla użytkownika końcowego.
Kiedy została wprowadzona zasada TPA?
Zasada dostępu stron trzecich wynika z określonego przez Komisję Europejską w 1992 roku systemu. Przewidywał on nałożenie na przedsiębiorstwa, które zajmują się dystrybucją i przesyłem energii elektrycznej obowiązku ofertowania stron trzecich. Dzięki temu wprowadzona w 2009 roku Dyrektywa 2009/72/WE, zwana potocznie dyrektywą energetyczną, mogła ostatecznie zobligować dystrybutorów do świadczenia usług przesyłu energii przez inne przedsiębiorstwa na infrastrukturze postawionej przez dystrybutora.
Jakie korzyści niesie ze sobą TPA?
Przede wszystkim wprowadzenie zasady TPA pozwoliło klientom (biznesowym od 2004 roku, domowym od 2007 roku), na swobodną zmianę sprzedawcy energii elektrycznej. Pobudziło to rynek, zachęcając firmy energetyczne do walki o klienta także ofertą cenową. W efekcie odbiorca końcowy może wybrać takiego sprzedawcę, którego oferta jest z jego perspektywy najkorzystniejsza cenowo (atrakcyjne oferty możecie znaleźć np. w porównywarce cen prądu). Następnie osoba taka kupuje energię elektryczną od wybranego sprzedawcy oraz usługę dostarczania energii od lokalnego dystrybutora.
W jakich branżach funkcjonuje zasada TPA?
Zasada TPA funkcjonuje nie tylko na rynku energetycznym, ale także przykładowo w sektorze komunikacji. Przykładowo sieć należy do Orange TP S.A., które jest pierwszą stroną, drugą stronę stanowi klient, a trzecią stroną może być firma NETIA, świadcząca usługi telekomunikacyjne. Analogicznie poprzez poprowadzony do bloku mieszkalnego światłowód firmy Orange można skorzystać z oferty konkurencyjnej firmy na lokalnym rynku.
Innym przykładem jest kolej, w przypadku której PKP stworzyło infrastrukturę kolejową, a wśród sprzedawców usług transportowych znajdziemy nie tylko grupy spółek PKP, ale także koleje regionalne, czy też Arriva RP Sp. z o.o., należącą do koncernu Deutsche Bahn.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Ponad 4 mln zł z KPO na termomodernizację szkoły i przedszkola w Przedczu
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisał dwie umowy na dofinansowanie kompleksowej termomodernizacji Szkoły Podstawowej i Przedszkola Gminnego w Przedczu. Projekty otrzymały ponad 4 mln zł bezzwrotnej dotacji z KPO.
Przełom w technologii baterii: prosta zmiana struktury poprawia wydajność ogniw stałostanowych
Naukowcy z Korei Południowej opracowali nowatorską metodę zwiększania bezpieczeństwa i wydajności baterii stałostanowych, wykorzystując tanie materiały i zmieniając ich strukturę wewnętrzną. To odkrycie może zrewolucjonizować magazynowanie energii w smartfonach, pojazdach elektrycznych i innych zastosowaniach.
Rekordowe zapotrzebowanie na moc w KSE – 27,6 GW netto w styczniu 2026
12 stycznia 2026 roku w Polsce odnotowano rekordowe zapotrzebowanie na moc w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym – 27,6 GW netto. Wysokie wartości wynikają głównie z niskich temperatur i utrzymujących się mrozów.
NFOŚiGW uruchamia nabór na modernizację systemów ciepłowniczych i chłodniczych z Funduszy Europejskich
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór wniosków na projekty poprawiające efektywność systemów ciepłowniczych i chłodniczych. Do rozdysponowania jest 500 mln zł z programu FEnIKS 2021-2027.
IRENA 2026: Nowa strategia i budżet na rzecz globalnej transformacji energetycznej
Zakończyło się 16. Zgromadzenie IRENA, podczas którego ponad 1500 przedstawicieli rządów, biznesu i organizacji międzynarodowych debatowało o przyszłości odnawialnych źródeł energii. Przyjęto nową strategię i budżet na lata 2026-2027.
Konsultacje społeczne nad zmianami w programie „Wysokosprawna kogeneracja z odpadów niebezpiecznych”
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zaprasza do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących projektu programu wsparcia wysokosprawnej kogeneracji z odpadów niebezpiecznych. Konsultacje potrwają do 22 stycznia 2026 r.
Komentarze