Czy zabraknie nam prądu? Rynek mocy przywołany do porządku
Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) ogłosiły 6 listopada 2024 r. okresy przywołania na rynku mocy, co wymagało od określonych uczestników rynku dodatkowej gotowości do działania. Decyzja ta budzi pytania o stabilność dostaw prądu i możliwe konsekwencje dla gospodarstw domowych. Co kryje się za mechanizmem przywołania i dlaczego jest to ważne?
Na czym polega przywołanie na rynku mocy?
Przywołanie na rynku mocy to mechanizm stosowany przez operatora systemu elektroenergetycznego – Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) – w celu zapewnienia stabilności dostaw energii w momentach, gdy zapotrzebowanie na prąd może przekroczyć dostępne moce wytwórcze. Mówiąc prościej, to sposób, by zagwarantować odpowiednią ilość prądu w sytuacji dużego obciążenia sieci. To jedno ze skuteczniejszych rozwiązań chroniących przed blackoutem.
Kiedy PSE ogłasza okres przywołania, przedsiębiorstwa energetyczne oraz niektóre duże firmy przemysłowe, które wcześniej zgodziły się na udział w rynku mocy, muszą dostarczyć dodatkową energię lub zmniejszyć swoje zapotrzebowanie na prąd. Tego dnia, 6 listopada, między 16:00 a 19:00, zobowiązane jednostki mają pozostawać w gotowości, by w razie potrzeby wesprzeć sieć. W zamian otrzymują wynagrodzenie za gotowość i możliwość szybkiego reagowania na wezwanie operatora.
Dlaczego PSE sięga po przywołanie na rynku mocy?
Operator ogłasza przywołanie w sytuacji, gdy istnieje ryzyko, że dostępna moc może nie wystarczyć na pokrycie zapotrzebowania. W przypadku 6 listopada 2024 r. PSE wskazało na kilka powodów:
- przewidywany wysoki popyt na energię,
- niski poziom produkcji z elektrowni wiatrowych,
- ograniczoną dostępność mocy z jednostek konwencjonalnych, takich jak elektrownie węglowe i gazowe.
W jaki sposób przywołanie zabezpiecza stabilność systemu energetycznego?
Przywołanie jest jednym z narzędzi, które pozwalają PSE zapanować nad siecią i zagwarantować dostawy energii. To rozwiązanie służy zabezpieczeniu krajowego systemu energetycznego przed skutkami nagłych spadków produkcji lub nieoczekiwanych wzrostów zużycia. Oprócz przywołania PSE stosuje również inne środki, jak np. przesunięcie zaplanowanych remontów elektrowni, zwiększenie mocy generowanej w działających jednostkach oraz włączenie elektrowni szczytowo-pompowych, które pozwalają magazynować energię.
Warto jednak pamiętać, że przywołanie różni się od tzw. stopni zasilania. Stopnie zasilania, czyli ograniczenia w dostępie do prądu, to ostateczność stosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie inne możliwości zawodzą. Jeśli do tego dojdzie, największe ograniczenia obejmują wyłącznie odbiorców przemysłowych o dużym poborze energii (powyżej 300 kW), podczas gdy gospodarstwa domowe są wyłączone z tego mechanizmu.
Jak przywołanie wpływa na gospodarstwa domowe?
Ogłoszenie okresów przywołania na rynku mocy nie wiąże się z żadnymi utrudnieniami dla gospodarstw domowych. Prywatni odbiorcy prądu nie muszą martwić się o przerwy w dostawie energii, ponieważ obowiązki wynikające z przywołania obejmują jedynie te podmioty, które są objęte umowami mocowymi. Dlatego przeciętny odbiorca nie odczuje żadnej różnicy w dostawach prądu.
Jednak każdy z nas może przyczynić się do stabilności systemu, unikając energochłonnych czynności w godzinach szczytu, zwłaszcza w okresach, gdy zapotrzebowanie jest wyjątkowo wysokie. Korzystanie z dużych urządzeń w godzinach wieczornych lub nocnych, np. po 21:00, odciąża sieć i zmniejsza ryzyko przeciążeń.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
TAURON Ciepło inwestuje w modernizację i bezpieczeństwo dostaw ciepła w Dąbrowie Górniczej
TAURON Ciepło przeznacza ponad 115 mln zł na rozwój i modernizację infrastruktury ciepłowniczej w Dąbrowie Górniczej. Inwestycje mają kluczowe znaczenie dla niezawodności dostaw ciepła, bezpieczeństwa energetycznego oraz komfortu mieszkańców.
Aktualizacja Planu wdrożenia Nowego Modelu Wymiany Informacji (NMWI) przez CSIRE
Polskie Sieci Elektroenergetyczne zaktualizowały Plan etapowego wdrożenia Nowego Modelu Wymiany Informacji (NMWI) za pośrednictwem CSIRE. Zmiana dotyczy zadania opcjonalnego S2.14 i obowiązuje od 1 września 2026 r.
Bilansowanie handlowe KSE: wyzwania i ryzyka w lipcu 2026
W lipcu 2026 roku bilansowanie handlowe w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym napotkało na poważne wyzwania. Powtarzające się niezbilansowanie portfeli POB generuje ryzyka dla bezpieczeństwa systemu i wpływa na skrajne ceny energii na rynku bilansującym.
Termomodernizacja 500 szkół z KPO: nowa jakość edukacji i efektywności energetycznej
W całej Polsce trwa modernizacja energetyczna 500 placówek edukacyjnych, finansowana z Krajowego Planu Odbudowy. Przykładem jest Szkoła Podstawowa nr 8 w Gnieźnie, która zyskała nowoczesne rozwiązania poprawiające komfort nauki i efektywność energetyczną.
NFOŚiGW dzieli się doświadczeniem z Ukrainą: wsparcie dla systemu finansowania ochrony środowiska
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął praktyczną współpracę z Ukrainą w zakresie finansowania ochrony środowiska i transformacji energetycznej. Wspólne działania mają na celu budowę efektywnego, odpornego na zmiany systemu wsparcia zielonej transformacji u naszego wschodniego sąsiada.
NFOŚiGW zostaje większościowym akcjonariuszem EMP – 4,5 mld zł na polski samochód elektryczny
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przekazał ElectroMobility Poland blisko 4,5 mld zł, stając się większościowym akcjonariuszem spółki. To kluczowy krok w realizacji Polskiego Hubu Elektromobilności i budowy krajowej fabryki aut elektrycznych.
Komentarze