„Czyste Powietrze” z problemami: 103 zawiadomienia i miliardy na ratunek
Ministra klimatu Paulina Hennig-Kloska zaprezentowała efekty kontroli programu „Czyste Powietrze”. Wskazano rażące zaniedbania, ale też konkretne działania naprawcze. Program zyskał nowe finansowanie i narzędzia kontroli, a resort złożył już 103 zawiadomienia do prokuratury.
Skala nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze” zaskoczyła resort
24 kwietnia 2025 r. podczas posiedzenia sejmowej Komisji Ochrony Środowiska ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska przedstawiła rezultaty audytu programu „Czyste Powietrze”. Ministra przyznała, że przez lata realizacji program był źle zarządzany i obarczony licznymi nieprawidłowościami.
– Program Czyste Powietrze był niedostatecznie nadzorowany, a w jego realizacji dochodziło do wielu nieprawidłowości – zaznaczyła ministra.
Brak spójnego nadzoru, niewystarczające kadry w WFOŚiGW i niekontrolowane wydatki doprowadziły do licznych nadużyć. Resort postanowił przywrócić przejrzystość i funkcjonalność największego programu walki o czyste powietrze w Polsce.
Największe błędy: zawyżone ceny, martwe instalacje i fikcyjne inwestycje
W trakcie kontroli wykryto szereg patologicznych praktyk. Najpoważniejsze z nich to:
- zawyżanie cen urządzeń nawet kilkunastokrotnie (np. rekuperator za kilkanaście tysięcy zł, którego rynkowa wartość wynosi kilkaset złotych),
- montaż systemów wentylacyjnych w pomieszczeniach bez dostępu do prądu,
- wypłaty zaliczek na inwestycje bez efektów ekologicznych – np. montaż pomp ciepła w nieocieplonych budynkach lub przechowywanie ich w stodołach.
Ministra podkreśliła, że te działania nie tylko narażały środki publiczne, ale także wypaczały sens programu.
Reforma i nowe zabezpieczenia: więcej kontroli i więcej pieniędzy
Rząd przeprowadził gruntowną reformę programu. Kluczowe zmiany to:
- zapewnienie stabilnych źródeł finansowania: 13 mld zł z KPO, 7,6 mld zł z FEnIKS oraz 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego,
- wdrożenie nowych procedur kontrolnych i narzędzi weryfikacji kosztów,
- zwiększenie kadry WFOŚiGW o 36%, a w niektórych regionach nawet o 100%,
- powołanie Operatorów Programu – instytucji wspierających beneficjentów.
Dodatkowo złożono już 103 zawiadomienia do prokuratury w sprawie podejrzenia nadużyć.
– Przywracamy zaufanie do programu i uszczelniamy system przyznawania dofinansowań – podkreśliła Hennig-Kloska.
Mimo kryzysu, program „Czyste Powietrze” ma ogromny potencjał
Pomimo ujawnionych nieprawidłowości, resort widzi w programie ogromny potencjał. W samym 2024 roku złożono rekordowe 278 tysięcy wniosków o dofinansowanie.
Ministra zapewniła, że przy właściwym nadzorze i wsparciu instytucjonalnym program może znacząco ograniczyć emisję zanieczyszczeń i poprawić jakość życia mieszkańców.
– Przykłady dobrze zrealizowanych inwestycji pokazują, że program może działać skutecznie – zakończyła ministra.
Zobacz również:
- PORT PC ma pod lupą Czyste Powietrze: wsparcie dla pokrzywdzonych i piętnowanie nadużyć
- NFOŚiGW ostrzega gminy. Ryzyko nadużyć w programie Czyste Powietrze
- Protest w Warszawie przeciwko „Czystemu Powietrzu”
- PORT PC alarmuje: Lista ZUM pełna błędów, fałszywych klas i luk prawnych
Źródło: wystąpienie minister Pauliny Hennig-Kloski podczas posiedzenia sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24.04.2025 r., oprac. własne.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
PGE Energia Odnawialna wybrała wykonawcę Magazynu Energii Gryfino
PGE Energia Odnawialna zakończyła wybór wykonawcy dla największego w Polsce bateryjnego magazynu energii – inwestycji w Gryfinie. Projekt zrealizuje konsorcjum polskich firm, a dostawcą technologii będzie Fluence Energy.
ORLEN rozwija sieć ultraszybkich hubów ładowania w Czechach
ORLEN uruchomił pierwsze wielostanowiskowe huby ultraszybkiego ładowania pojazdów elektrycznych w Czechach, realizując strategię ekspansji poza Polską. Do końca 2026 roku spółka planuje otworzyć 11 takich lokalizacji, a do 2030 roku – ponad 600 punktów ładowania.
Program NaszEauto z nowymi, uproszczonymi zasadami – szybsze dofinansowanie na transport zeroemisyjny
NFOŚiGW wprowadza uproszczenia w programie NaszEauto – wnioskodawcy mogą teraz skorzystać z gwarancji zamiast weksla lub cesji AC, co przyspieszy wypłatę dofinansowania na pojazdy zeroemisyjne.
Farma fotowoltaiczna Łosienice przyłączona do sieci – Energa przekracza 1 GW mocy OZE
Grupa Energa uruchomiła przyłącze farmy fotowoltaicznej Łosienice na Pomorzu. Nowa instalacja o mocy 39,9 MW zwiększa potencjał OZE spółki powyżej 1 GW i zasili ponad 20 tys. gospodarstw domowych.
ORLEN zwiększa krajowe wydobycie gazu ziemnego – nowe inwestycje w Jastrzębcu i Sierosławiu
ORLEN uruchomił wydobycie gazu ziemnego z nowych odwiertów w Jastrzębcu i Sierosławiu, zwiększając krajową produkcję i wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne Polski. Inwestycje te zapewnią stabilne dostawy surowca dla energetyki i przemysłu przez kolejne lata.
Dziewięć kluczowych wniosków dla przyszłości polskiego ciepłownictwa – raport Polityki Insight
Transformacja polskiego ciepłownictwa wymaga wielopoziomowych inwestycji i zmian regulacyjnych. Raport Polityki Insight, przygotowany przy współpracy z Fortum, wskazuje dziewięć najważniejszych kierunków rozwoju sektora.
Komentarze