Darmowe narzędzie do doboru kąta nachylenia paneli PV. Zaskakujące wyniki badań
Międzynarodowy zespół badaczy opracował bezpłatne narzędzie internetowe, które wskazuje optymalne kąty nachylenia południowo zorientowanych instalacji PV bifacjalnych w całej Europie. Uwzględniono również wpływ terenów górskich, takich jak Alpy. W badaniu wykorzystano dane meteorologiczne z wysoką rozdzielczością czasową i przestrzenną.
Nowy model uwzględnia cień, albedo i ukształtowanie terenu
Zespół naukowców z Francji i Włoch stworzył model optymalizujący kąty nachylenia dla instalacji PV bifacjalnych skierowanych na południe. Wyniki badania zostały udostępnione za darmo poprzez narzędzie online. Może ono okazać się przydatne dla władz lokalnych, inwestorów i planistów oceniających opłacalność takich systemów w różnych regionach Europy.
„Nasze podejście uwzględnia zarówno zacienienie od sąsiednich rzędów paneli, jak i przeszkody terenowe znajdujące się w dalszej odległości” – wyjaśniła prof. Apolline Ferry. Drugą innowacją, jak wskazała, jest analiza wpływu topografii: „Systemy PV bifacjalne mogą szczególnie skorzystać z terenów górskich, dzięki zwiększonemu promieniowaniu odbitemu od gruntu i wysokiemu albedo podczas okresów śnieżnych”.
Albedo to miara tego, jak dużo promieniowania słonecznego odbija dana powierzchnia. Im wyższe albedo, tym więcej światła zostaje odbite, a mniej pochłonięte. Na przykład świeży śnieg ma bardzo wysokie albedo, bo odbija prawie całe promieniowanie, podczas gdy ciemna gleba czy asfalt pochłaniają większość światła, mając albedo niskie. W przypadku paneli fotowoltaicznych bifacjalnych, które generują prąd także z tylnej strony, albedo ma istotny wpływ na efektywność – im więcej światła odbije się od podłoża, tym więcej energii mogą wyprodukować.
Dokładna analiza w oparciu o dane meteorologiczne
Model zakłada południową orientację paneli i dzieli Europę na 2 382 lokalizacje. Dla każdej z nich wykorzystuje dane meteorologiczne z typowego roku w rozdzielczości godzinowej.
„Dla każdej lokalizacji tworzony jest skumulowany rozkład promieniowania nieba, a następnie iteracyjnie poszukiwany jest najlepszy kąt nachylenia maksymalizujący roczny uzysk energii – zarówno z przedniej, jak i tylnej powierzchni modułu” – tłumaczy zespół badawczy.
Największy wpływ ma szerokość geograficzna
Analiza wykazała, że szerokość geograficzna jest głównym czynnikiem wpływającym na optymalny kąt nachylenia. Przy współczynniku pokrycia gruntu (GCR) równym 0,5 i albedo 0,2 średnie kąty nachylenia wynosiły:
- Finlandia – 36°
- Francja – 29°
- Włochy – 27°
- Grecja – 26°
Wyniki pokazały również, że współczynnik GCR odgrywa istotną rolę. Dla GCR = 0,05 optymalne kąty wynoszą od 25° do 65°, natomiast dla GCR = 0,5 spadają do zakresu od 15° do 42°.
Współczynnik pokrycia gruntu, czyli GCR (Ground Coverage Ratio), to stosunek powierzchni zajmowanej przez moduły fotowoltaiczne do całkowitej powierzchni, na której są one zamontowane. Mówiąc prościej, GCR pokazuje, jak „gęsto” są rozmieszczone panele na danym obszarze.
Jeśli GCR jest wysoki (np. 0,6), oznacza to, że panele są ułożone blisko siebie, zajmując dużą część dostępnego terenu. Z kolei niski GCR (np. 0,1) oznacza, że między rzędami paneli jest dużo przestrzeni. W kontekście instalacji bifacjalnych GCR wpływa m.in. na zacienianie i ilość światła odbitego docierającego do tylnej strony modułów – im mniejsze zagęszczenie paneli, tym mniej cienia i większy potencjał odbicia światła.
Analiza terenów górskich: przypadek Alp Francuskich
Aby dokładnie zbadać wpływ ukształtowania terenu, zespół przeanalizował Alpy Francuskie w rozdzielczości 5×5 km. Okazało się, że istnieje istotna korelacja pomiędzy kątem nachylenia a tzw. indeksem widoczności nieba (SVI).
„Wyższe wartości SVI prowadzą do zmniejszenia optymalnego kąta nachylenia, co ułatwia zbieranie promieniowania słonecznego z niezakłóconej części nieba” – stwierdzili autorzy.
Prof. Ferry dodała:
„Spodziewaliśmy się, że teren wpłynie na optymalne kąty nachylenia, ale zaskoczyła nas skala różnic pomiędzy obszarami górskimi a nizinnymi o tej samej szerokości geograficznej”.
Narzędzie dostępne dla wszystkich
Wyniki badania przedstawiono w artykule pt. Optimal tilt angles for bifacial photovoltaic plants across Europe based on cumulative sky and Typical Meteorological Year data, opublikowanym w czasopiśmie Solar Energy. Autorzy pochodzą z Uniwersytetu Savoie Mont-Blanc we Francji oraz Uniwersytetu w Genui we Włoszech.
Bezpłatne narzędzie, które powstało na podstawie tego badania, może ułatwić lokalnym władzom i firmom energetycznym planowanie przyszłych inwestycji w instalacje bifacjalne w zróżnicowanym terenie Europy.
Zobacz również:
- Rynek Energy as a Service eksploduje. Do 2034 osiągnie 291,6 mld USD
- Rynek solarny pod presją. Finansowanie spadło o 41%
- Polska fotowoltaika w potrzasku administracyjnym. Raport PSF
- Koniec tanich modułów PV? Nadchodzi fala upadłości i wzrost cen
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Dynamiczne ładowanie ciężarówek elektrycznych: niemiecki projekt BEE udowadnia skuteczność pantografów
Niemiecki projekt badawczy „BEV Goes eHighway – BEE” potwierdził praktyczność dynamicznego ładowania ciężarówek elektrycznych za pomocą pantografów. Innowacyjne rozwiązanie, opracowane przy współpracy RWTH Aachen University i DAF Trucks, zostało przetestowane w realnym ruchu drogowym.
Konsultacje społeczne programu poprawy efektywności energetycznej w szpitalach – NFOŚiGW zaprasza do udziału
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął konsultacje społeczne projektu programu mającego na celu poprawę efektywności energetycznej budynków szpitalnych. Uwagi można zgłaszać do 28 stycznia 2026 r.
Konsultacje społeczne programu poprawy efektywności budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zaprasza do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących programu poprawy efektywności energetycznej budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich dotkniętych ubóstwem energetycznym. Konsultacje potrwają do 28 stycznia 2026 r.
NFOŚiGW rozpoczyna konsultacje społeczne programów poprawy efektywności energetycznej budynków
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił konsultacje społeczne dotyczące trzech nowych programów poprawy efektywności energetycznej szkół, szpitali oraz budynków mieszkalnych na terenach wiejskich. Konsultacje potrwają do 28 stycznia 2026 roku.
Branża cementowa apeluje o upowszechnienie współprzetwarzania dla zrównoważonej gospodarki odpadami
Czołowe organizacje branżowe wzywają do szerszego wykorzystania współprzetwarzania w przemyśle cementowym jako skutecznego sposobu na zagospodarowanie odpadów nienadających się do recyklingu. Wspólne stanowisko podkreśla potrzebę wsparcia politycznego i wdrożenia efektywnych ram regulacyjnych.
Polska i Czechy wspólnie o przyszłości ETS2 – rozmowy wiceministrów środowiska
Wiceministrowie środowiska Polski i Czech omówili kluczowe zmiany w unijnym systemie ETS2 oraz potrzebę wprowadzenia mechanizmów stabilizujących ceny uprawnień do emisji. Spotkanie online odbyło się 9 stycznia 2026 r.
Komentarze