Dzierżawa ziemi pod farmę fotowoltaiczną – kluczowe zapisy i pułapki w umowach
Dzierżawa gruntów pod farmy fotowoltaiczne to szansa na stały, długoterminowy dochód dla właścicieli ziemi. Przed podpisaniem umowy warto jednak dokładnie przeanalizować warunki kontraktu i wiarygodność partnera, by uniknąć finansowych strat i ryzyka utraty korzyści z własnej nieruchomości.
Na czym polega dzierżawa ziemi pod farmę fotowoltaiczną?
Właściciele gruntów o powierzchni powyżej 7 hektarów, szczególnie tych o niższej jakości, coraz częściej rozważają dzierżawę pod inwestycje fotowoltaiczne. To rozwiązanie zapewnia stabilny, długoterminowy przychód. Jednak decyzja o podpisaniu umowy wymaga szczegółowej analizy, ponieważ w grę wchodzą znaczne pieniądze i bezpieczeństwo finansowe na wiele lat.
Stawki rynkowe i pierwsze sygnały ostrzegawcze
Obecnie roczny dochód z dzierżawy hektara ziemi pod farmę fotowoltaiczną wynosi około 18–20 tysięcy złotych. Oferty znacznie przewyższające tę kwotę, np. obietnice 150% stawki rynkowej, powinny wzbudzić czujność właścicieli gruntów. Często stoją za nimi firmy, które po podpisaniu umowy próbują odsprzedać projekt innemu podmiotowi, lecz w przypadku niepowodzenia inwestycja zostaje porzucona, a właściciel ziemi traci możliwość jej użytkowania przez wiele lat.
Na rynku pojawiają się firmy, które oferują atrakcyjne, lecz nierealne warunki dzierżawy. Obiecują wysoką stawkę za hektar, podpisują umowę dzierżawy, a następnie próbują odsprzedać projekt innej spółce, by go zrealizowała. Ciężko jest im znaleźć kupca – ponieważ przy tak przyjętych założeniach, dalsza realizacja inwestycji zwyczajnie jest nieopłacalna finansowo – dlatego zazwyczaj po jakimś czasie porzucają projekt. Wszystko to odbija się na właścicielu działki, który w tym czasie ma zablokowaną możliwość czerpania korzyści z ziemi na wiele lat.
Alicja Piątek, dyrektorka rozwoju projektów fotowoltaicznych Axpo w Polsce
Znaczenie umowy przedwstępnej i wynagrodzenia w okresie przygotowawczym
Proces przygotowania inwestycji fotowoltaicznej trwa zwykle od 3 do 5 lat. W tym czasie właściciel ziemi powinien zadbać o odpowiednie zapisy w umowie przedwstępnej, które gwarantują wynagrodzenie za rezerwację terenu. Brak takiego zabezpieczenia oznacza realne straty finansowe, zwłaszcza jeśli dodatkowo nie można prowadzić działalności rolniczej aż do rozpoczęcia budowy farmy.
W treści umowy warto jednoznacznie określić moment, od którego naliczane będą pełne przychody z tytułu dzierżawy, a także zagwarantować właścicielowi nieruchomości prawo do dalszego użytkowania gruntów rolnych aż do faktycznego rozpoczęcia budowy farmy. Szczególne znaczenie mają zapisy dotyczące zabezpieczenia przed potencjalnymi stratami – w tym zasady wypłaty odszkodowań za zniszczone plony oraz obowiązek wcześniejszego informowania o planowanym terminie rozpoczęcia prac budowlanych. Uwzględnienie tych postanowień w umowie daje właścicielowi gruntów pewność, że jego interesy pozostaną chronione, nawet w przypadku przedłużającego się procesu administracyjnego. W tym czasie może on czerpać korzyści zarówno z wynagrodzenia za rezerwację terenu, jak i z prowadzenia działalności rolniczej.
Marta Rogoyska-Wieczorek, radca prawny Axpo
Co zabezpieczyć na czas po wygaśnięciu umowy?
Umowy dzierżawy ziemi pod farmy fotowoltaiczne są zawierane nawet na 29 lat. Warto już na etapie negocjacji ustalić, jakie będą zasady po zakończeniu okresu dzierżawy – czy możliwe jest przedłużenie współpracy, renegocjacja warunków lub demontaż instalacji. Kluczowe jest, by koszty demontażu, recyklingu paneli i przywrócenia gruntu do stanu rolniczego ponosiła firma dzierżawiąca.
Jeżeli jednak po upływie okresu obowiązywania umowy prawny właściciel nieruchomości lub jego spadkobiercy zdecydują się na inne wykorzystanie gruntu, rozpocznie się proces demontażu farmy fotowoltaicznej. Kluczowe jest, aby już na etapie zawierania pierwotnej umowy odpowiednio zabezpieczyć się przed kosztami związanymi z tym procesem. Wszystkie wydatki dotyczące demontażu instalacji, recyklingu paneli oraz przywrócenia nieruchomości do stanu umożliwiającego jej ponowne wykorzystanie rolnicze powinny zostać jednoznacznie przypisane firmie dzierżawiącej.
Marta Rogoyska-Wieczorek, radca prawny Axpo
Jak uniknąć błędów przy podpisywaniu umowy?
- Porównuj oferty różnych firm i nie podpisuj pierwszej lepszej propozycji.
- Skonsultuj umowę z prawnikiem specjalizującym się w prawie rolnym.
- Pamiętaj, że to zobowiązanie na wiele lat – poświadcz podpis notarialnie.
- Sprawdź historię i stabilność finansową firmy, jej kapitał zakładowy oraz doświadczenie na rynku fotowoltaicznym.
Podsumowanie
Dzierżawa ziemi pod farmę fotowoltaiczną to nie tylko szansa na stały dochód, ale również możliwość rozwoju gospodarstwa poprzez inwestycje w modernizację i nowe technologie. Kluczowe jest jednak świadome podejście do negocjacji i wyboru partnera biznesowego. Tylko wówczas można liczyć na bezpieczeństwo i stabilność przez kolejne dekady.
Zobacz również:
- Fotowoltaika na pojazdach: szansa na obniżenie kosztów i emisji w transporcie
- Obowiązkowa fotowoltaika na budynkach. Nowe przepisy unijne zmienią polski rynek budowlany
- Europejski rynek PPA rośnie: 1 429 MW w czerwcu, fotowoltaika dominuje
- Aukcje OZE 2025: Fotowoltaika znów górą, wiatr i inne źródła w cieniu
- Fotowoltaika przetrwała morskie fale! Przełomowe testy w Holandii
Źródło: Axpo Polska News
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Bezpieczeństwo klimatyczne Polski – eksperci o konieczności zintegrowanego zarządzania energią, powietrzem i wodą
Podczas konferencji w Senacie RP eksperci oraz przedstawiciele władz i samorządów podkreślili, że skuteczne budowanie odporności Polski wymaga spójnego zarządzania energią, powietrzem i wodą. Przedstawiono propozycje zmian prawnych mających wzmocnić bezpieczeństwo kraju.
300 tys. zł dla szkół, bibliotek i uczelni. Rusza kolejna edycja programu „Czysta Moc Energii”
Respect Energy uruchamia drugą edycję programu grantowego „Czysta Moc Energii”, w ramach którego instytucje edukacyjne i lokalne ośrodki z całej Polski mogą zdobyć środki na działania związane z edukacją energetyczną i klimatyczną. Do rozdysponowania jest łącznie 300 tys. zł, a pojedyncze granty wynoszą 30 tys. zł.
Program ponownie pokazuje, że transformacja energetyczna to nie tylko wielkie inwestycje i decyzje na szczeblu centralnym, ale również oddolne inicjatywy realizowane blisko ludzi – w szkołach, bibliotekach czy domach kultury.
PGE prezentuje wyniki finansowe i operacyjne za 2025 rok: wzrost EBITDA i spadek zadłużenia
Grupa PGE opublikowała szczegółowe wyniki za 2025 rok, notując wzrost powtarzalnego zysku EBITDA i obniżenie zadłużenia netto. Największy udział w wynikach miała dystrybucja oraz segmenty ciepłowniczy i odnawialny.
Nowa Chemia ORLEN: szybciej, sprawniej i taniej – aktualizacja inwestycji w Płocku
ORLEN zaktualizował projekt Nowa Chemia, znacząco redukując koszty i ustalając realny harmonogram. Inwestycja w Płocku ma przynieść szybsze efekty, większy udział polskich firm i poprawę efektywności energetycznej.
GAZ-SYSTEM z pozytywną opinią KE w sprawie certyfikacji jako operator wodorowy
Komisja Europejska wydała pozytywną opinię dotyczącą certyfikacji niezależności GAZ-SYSTEM jako operatora systemu przesyłowego wodorowego. To pierwszy taki przypadek w Unii Europejskiej i ważny krok dla polskiego rynku wodoru.
PGE Energia Odnawialna wybrała wykonawcę Magazynu Energii Gryfino
PGE Energia Odnawialna zakończyła wybór wykonawcy dla największego w Polsce bateryjnego magazynu energii – inwestycji w Gryfinie. Projekt zrealizuje konsorcjum polskich firm, a dostawcą technologii będzie Fluence Energy.
Komentarze