Eksperci Forum Energii ostrzegają: bez zmian Czyste Powietrze nie spełni swojej roli
Wsparcie dla gospodarstw domowych w transformacji energetycznej wymaga skutecznych i dobrze zarządzanych programów. Czyste Powietrze, choć jest największą tego typu inicjatywą w Polsce, wciąż nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Eksperci Forum Energii wskazują, że kluczowe są zmiany systemowe – lepsza organizacja, stabilne finansowanie i kompleksowe podejście do modernizacji budynków. Jakie reformy są niezbędne, aby program faktycznie poprawił jakość powietrza i efektywność energetyczną?
Reforma programu Czyste Powietrze – konieczność zmian systemowych
Program Czyste Powietrze to największa w Polsce inicjatywa wspierająca modernizację systemów ogrzewania i poprawę efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych. Pomimo wielokrotnych reform, program boryka się z problemami strukturalnymi, które utrudniają jego skuteczną realizację. Zdaniem Forum Energii, konieczna jest jego głęboka reforma, uwzględniająca nie tylko finansowanie, ale również efektywność zarządzania i spójność z polityką klimatyczną państwa.
Analiza jest szczególnie interesująca w obliczu możliwego pozwu zbiorowego przeciwko NFOŚiGW.
Problemy i wyzwania programu Czyste Powietrze
Zgodnie z opinią ekspertów Forum Energii, główne wyzwania wynikające z realizacji programu to:
- Niska jakość termomodernizacji – działania ograniczają się często do podstawowych prac, co nie zapewnia optymalnych efektów energetycznych.
- Brak kompleksowych inwestycji – wsparcie publiczne nie motywuje do pełnej modernizacji budynków.
- Niedobór wiarygodnych danych – brakuje systemów gromadzenia informacji o efektywności energetycznej budynków.
- Niewystarczające zasoby administracyjne – zbyt duże rozproszenie odpowiedzialności pomiędzy instytucjami.
- Braki kompetencyjne – niedostatek specjalistów w dziedzinie efektywności energetycznej i nowoczesnych technologii.
Analizy wskazują, że bez rozwiązania tych problemów skala programu nie przełoży się na rzeczywiste efekty środowiskowe i ekonomiczne dla gospodarstw domowych.
Reforma programu Czyste Powietrze – kluczowe zmiany
Określenie celów strategicznych: Zgodnie z opinią ekspertów Forum Energii, program powinien koncentrować się na dwóch kluczowych priorytetach:
- Termomodernizacja budynków jednorodzinnych – zwiększenie efektywności energetycznej.
- Wsparcie inwestycji w OZE – odejście od paliw kopalnych na rzecz niskoemisyjnych źródeł ciepła.
Stabilne finansowanie: Problemy z płynnością finansową programu pokazują konieczność zapewnienia stałego dopływu środków, zarówno z budżetu państwa, jak i funduszy unijnych. Od momentu uruchomienia programu złożono wnioski na 38 mld zł, z czego wypłacono jedynie 15 mld zł. Konieczne jest dostosowanie budżetu do realnych możliwości państwa.
Centralne zarządzanie i koordynacja: Obecnie wojewódzkie fundusze ochrony środowiska stosują różne procedury oceny wniosków, co prowadzi do niejednolitych standardów obsługi beneficjentów. Centralizacja zarządzania w NFOŚiGW oraz cyfryzacja procesu wnioskowania pozwoliłyby na lepszą kontrolę i monitorowanie efektów programu.
Wzmocnienie doradztwa energetycznego: Wsparcie doradcze dla beneficjentów jest kluczowe dla skuteczności programu. Obecne finansowanie gminnych punktów informacyjnych jest niewystarczające. Wprowadzenie lokalnych operatorów doradczych mogłoby znacząco poprawić jakość realizowanych inwestycji.
Obowiązkowa termomodernizacja budynków nieefektywnych energetycznie: Wprowadzenie wymogu całościowej termomodernizacji dla budynków o wysokim zużyciu energii pozwoliłoby na osiągnięcie lepszych efektów środowiskowych i ekonomicznych.
Cyfryzacja i kontrola jakości inwestycji: Scalenie danych programu Czyste Powietrze z Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków (CEEB) umożliwiłoby lepsze monitorowanie skuteczności programu. Niezbędne jest również wzmocnienie mechanizmów kontrolnych i przeciwdziałanie nadużyciom.
Wnioski
Skuteczna reforma programu Czyste Powietrze powinna obejmować nie tylko zwiększenie finansowania, ale także usprawnienie zarządzania, wzmocnienie doradztwa i poprawę kontroli jakości inwestycji. Zgodnie z opinią ekspertów Forum Energii, tylko kompleksowe działania pozwolą na efektywną transformację energetyczną gospodarstw domowych w Polsce.
Źródło: Forum Energii
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Sprawozdanie Prezesa URE 2025: Akcelerator, Cyfrowy Bliźniak, aukcja offshore i pierwszy rynek wodoru
Rok 2025 przyniósł istotne zmiany w polskiej energetyce: pierwszą aukcję wsparcia dla offshore, start Akceleratora Rozwoju Polskiej Energetyki oraz decyzje kluczowe dla rynku wodoru. Prezes URE Renata Mroczek podsumowuje przełomowe działania regulatora.
Przełomowy wyrok KIO: TAURON Dystrybucja wzmacnia local content w energetyce
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej potwierdził skuteczność strategii TAURON Dystrybucji w zakresie local content, dając impuls do wspierania polskich i europejskich wykonawców w sektorze energetycznym.
Rusza nabór na dofinansowanie OZE i magazynowania energii z Funduszy Europejskich
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór na projekty związane z efektywnymi biogazowniami, OZE oraz magazynowaniem energii. Budżet to 500 mln zł z Funduszy Europejskich i środków krajowych.
Pierwszy w Europie zautomatyzowany kompleks ścianowy uruchomiony w ZG Janina – nowa era w polskim górnictwie
W Zakładzie Górniczym Janina w Libiążu uruchomiono pierwszy w Europie, w pełni zautomatyzowany kompleks ścianowy. Inwestycja Południowego Koncernu Węglowego S.A. ma zwiększyć bezpieczeństwo pracy i efektywność wydobycia, a także wyznaczać nowe standardy w automatyzacji górnictwa.
Polska i USA podpisują porozumienie o współpracy w zakresie surowców krytycznych
Polska oraz Stany Zjednoczone zacieśniają współpracę w sektorze surowców krytycznych. Nowe porozumienie obejmuje wydobycie, przetwarzanie i recykling kluczowych minerałów, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego i technologicznego obu krajów.
ORLEN uruchamia wydobycie gazu z norweskiego złoża Eirin – gaz już płynie do Polski
ORLEN Upstream Norway i Equinor rozpoczęli eksploatację złoża Eirin na Morzu Północnym. Nowe źródło zapewni Polsce dodatkowe dostawy gazu, a wydobycie prowadzone jest z wykorzystaniem energii odnawialnej.
Komentarze