Energetyczny wyścig z czasem. Czy świat zdąży potroić moce OZE?
W 2024 roku światowy sektor energetyki odnawialnej osiągnął historyczny rekord. Zainstalowano aż 585 GW nowych mocy, co oznaczało 92,5% udziału w całkowitej globalnej ekspansji energetycznej. Pomimo tego imponującego wyniku, świat nadal nie rozwija się wystarczająco szybko, by osiągnąć cel z COP28: potrojenie mocy OZE do 11,2 TW do 2030 roku.
Zgodnie z najnowszym raportem Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA), opublikowanym 26 marca 2025 roku, światowy sektor odnawialnych źródeł energii (OZE) odnotował w ubiegłym roku bezprecedensowy wzrost. Globalna moc zainstalowana wzrosła do 4448 GW, co oznacza, że blisko połowa całkowitej światowej mocy energetycznej pochodzi już z OZE. Oznacza to istotny skok w porównaniu z 43,1% udziałem w 2023 roku.
To, co wyróżnia 2024 rok, to nie tylko skala przyrostu, ale też jego struktura – aż 585 GW nowej mocy pochodziło z instalacji odnawialnych, co przełożyło się na 92,5% udziału OZE w całkowitym przyroście mocy energetycznej na świecie. Wzrost ten był także najszybszy w historii pomiarów – osiągnięto tempo 15,1% rocznie. To dowód na rosnącą dominację zielonej energii, ale także wyzwanie: mimo imponujących statystyk, świat nie znajduje się jeszcze na trajektorii pozwalającej osiągnąć cel z COP28, zakładający potrojenie mocy do 11,2 TW do końca obecnej dekady.
Dyrektor generalny IRENA, Francesco La Camera, komentując wyniki raportu, zaznaczył: „Każdego roku obserwujemy rekordowy wzrost mocy OZE, co pokazuje, że są one opłacalne ekonomicznie i łatwe do wdrożenia. Ale jednocześnie wciąż mamy do czynienia z dużymi nierównościami regionalnymi i tykającym zegarem przed rokiem 2030.”
Dodał także, że kraje powinny wykorzystać kolejną rundę aktualizacji swoich zobowiązań klimatycznych (NDCs 3.0), by przedstawić ambitne, ale realistyczne plany transformacji energetycznej.
Zobacz również: Hennig-Kloska: „Nie ma odwrotu od transformacji energetycznej”
Fotowoltaika i wiatr siłą napędową transformacji
Za lwią część przyrostu mocy odpowiadała energetyka słoneczna, która dodała 451,9 GW – to wzrost o 32,2% w porównaniu z rokiem wcześniejszym. Tym samym, energia słoneczna po raz kolejny potwierdziła swoją pozycję lidera w globalnym miksie odnawialnym, osiągając łącznie 1865 GW mocy zainstalowanej.
Zobacz również: URE: Spada dynamika przyrostu mikroinstalacji OZE w Polsce
Energia wiatrowa, mimo lekkiego spadku względem rekordu z 2023 roku, nadal odnotowała imponujący wzrost – 113,2 GW nowych mocy (+11,1%). Obie technologie razem odpowiadały za 96,6% całego przyrostu odnawialnych mocy w 2024 roku.
Za ekspansją stoją w dużej mierze Chiny, które same zainstalowały 278 GW energii słonecznej i 79,9 GW wiatrowej. Łącznie Państwo Środka odpowiadało za niemal 64% całkowitego globalnego przyrostu OZE w 2024 roku. Inne kraje, które znacząco zwiększyły swoje moce fotowoltaiczne to Indie (+24,5 GW), USA (+38,3 GW), Niemcy (+15,1 GW) i Brazylia (+15,2 GW).
Różnice regionalne coraz bardziej widoczne
Nie wszędzie rozwój przebiegał równomiernie. Azja zdominowała globalny przyrost – aż 421,5 GW nowych mocy pochodziło właśnie z tego regionu, co stanowiło 72% całkowitego wzrostu. Europa zwiększyła swoje moce o 70,1 GW – najwięcej w Niemczech, które zainstalowały ponad 18,8 GW. Ameryka Północna, napędzana inwestycjami w USA, zyskała 45,9 GW, a Ameryka Południowa – 22,4 GW.
Afryka, mimo niewielkiego globalnego udziału (1,5% mocy), odnotowała stabilny rozwój (+4,2 GW). Na Bliskim Wschodzie przybyło 3,3 GW, a ponad połowa pochodziła z Arabii Saudyjskiej. Najsłabszy przyrost zanotowano w Ameryce Środkowej i na Karaibach – zaledwie 0,6 GW, czyli 3,2% całkowitego wzrostu.
Pomimo tych postępów, wiele regionów – szczególnie rozwijających się – nadal pozostaje w tyle, co utrudnia globalną dekarbonizację. Jak zauważył António Guterres, sekretarz generalny ONZ:
„Energia odnawialna kończy erę paliw kopalnych. Odnawialne źródła zasilają gospodarki. Ale transformacja energetyczna musi być szybsza i sprawiedliwsza.”
Zobacz również: IRENA: Globalny cel OZE zagrożony. Potrzeba 1080 mld USD rocznie
Hydropower, bioenergia i geotermia – rosną, ale wolniej
Choć fotowoltaika i wiatr dominują, inne źródła odnawialne również odnotowały wzrosty. Hydroenergia, po historycznym minimum w 2023 roku, zwiększyła się o 15 GW – głównie dzięki Chinom, które odpowiadały za 96% tego przyrostu. Po ponad 0,5 GW dołożyły m.in. Pakistan, Etiopia, Indonezja, Wietnam, Nepal i Tanzania.
Bioenergia odzyskała dynamikę po słabym 2023 roku, dodając 4,6 GW. Największe przyrosty odnotowano we Francji i Chinach (po 1,3 GW). Geotermia utrzymała stałe tempo wzrostu – globalnie przybyło 0,4 GW, głównie w Nowej Zelandii, Indonezji, Turcji i USA.
Warto też odnotować rozwój rozwiązań off-grid, szczególnie w regionach, gdzie dostęp do sieci energetycznej jest ograniczony. W 2024 roku moc instalacji poza siecią wzrosła o 1,7 GW, osiągając 14,3 GW. Aż 90% tego przyrostu stanowiły systemy słoneczne.
Czy uda się osiągnąć cel 11 TW do 2030 roku?
Osiągnięcie celu przyjętego na COP28 – potrojenia mocy OZE do ponad 11 TW – wymaga, by średnioroczny wzrost w latach 2025–2030 wynosił 16,6%. W 2024 roku wzrost wyniósł 15,1%, a w 2023 – 14,3%. Jeśli to tempo się utrzyma, w 2030 roku osiągniemy tylko 10,4 TW – czyli 0,8 TW poniżej celu.
Tymczasem średnie tempo wzrostu z lat 2018–2023 (10,4%) doprowadziłoby zaledwie do 8 TW w 2030 roku – aż 28% poniżej założeń. Potrzebne są więc nie tylko deklaracje, ale konkretne działania, m.in. ujęcie celów OZE w krajowych planach (NDCs 3.0) oraz większe wsparcie międzynarodowe dla krajów rozwijających się.
Źródło: IRENA „Renewable capacity statistics 2025”
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Nowy symulator szkoleniowy zwiększa bezpieczeństwo pracy elektrowni jądrowej Loviisa
Fińska elektrownia jądrowa Loviisa, należąca do Fortum, zmodernizowała swój symulator szkoleniowy. Nowe rozwiązanie pozwala operatorom ćwiczyć obsługę zakładu w realistycznych warunkach, zwiększając bezpieczeństwo i przygotowanie na nietypowe sytuacje.
Rekordowy wzrost elektromobilności w Polsce w 2025 roku – Licznik Elektromobilności PSNM
Rok 2025 przyniósł historyczny wzrost liczby samochodów elektrycznych w Polsce. Zarejestrowano ponad 52 tys. nowych BEV, a infrastruktura ładowania znacząco się rozbudowała.
EnviTec Biogas rozpoczyna 2026 rok od ekspansji na rynkach zagranicznych
EnviTec Biogas AG wchodzi w nowy rok z silną pozycją, realizując nowe kontrakty i debiutując na rynku litewskim. Jednocześnie firma wskazuje na niepewność regulacyjną w Niemczech i rosnący potencjał biometanu w Europie.
Nabór wniosków w programie NaszEauto trwa – ponad 34 tys. zgłoszeń i niemal 1,08 mld zł dofinansowania
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej kontynuuje przyjmowanie wniosków w programie NaszEauto. Dotacje na samochody elektryczne cieszą się dużym zainteresowaniem – złożono już ponad 34 tys. wniosków na kwotę blisko 1,08 mld zł.
Dynamiczne ładowanie ciężarówek elektrycznych: niemiecki projekt BEE udowadnia skuteczność pantografów
Niemiecki projekt badawczy „BEV Goes eHighway – BEE” potwierdził praktyczność dynamicznego ładowania ciężarówek elektrycznych za pomocą pantografów. Innowacyjne rozwiązanie, opracowane przy współpracy RWTH Aachen University i DAF Trucks, zostało przetestowane w realnym ruchu drogowym.
Konsultacje społeczne programu poprawy efektywności energetycznej w szpitalach – NFOŚiGW zaprasza do udziału
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął konsultacje społeczne projektu programu mającego na celu poprawę efektywności energetycznej budynków szpitalnych. Uwagi można zgłaszać do 28 stycznia 2026 r.
Komentarze