Energia jądrowa wraca do łask. UE planuje inwestycje 241 mld euro do 2050 roku
Komisja Europejska w ósmym Programie Ilustracyjnym ds. Energii Jądrowej (PINC) szacuje, że realizacja planów państw członkowskich UE w zakresie energetyki jądrowej do 2050 roku będzie wymagać inwestycji o wartości około 241 mld euro. Środki te mają wspierać przedłużenie żywotności istniejących reaktorów oraz budowę nowych jednostek, w tym reaktorów modułowych.
Rola energetyki jądrowej w transformacji energetycznej UE
Zgodnie z PINC, energia jądrowa odgrywa istotną rolę w dekarbonizacji, konkurencyjności przemysłowej i bezpieczeństwie energetycznym części państw członkowskich UE. Komisja przewiduje, że ponad 90% energii elektrycznej w UE w 2040 roku będzie pochodzić ze źródeł zdekarbonizowanych – głównie odnawialnych, uzupełnianych przez energetykę jądrową.
Moc zainstalowana w energetyce jądrowej ma wzrosnąć z 98 GWe w 2025 roku do około 109 GWe w 2050 roku. Scenariusz ten opiera się na aktualizowanych Krajowych Planach na rzecz Energii i Klimatu oraz projektach inwestycyjnych zgłaszanych przez państwa członkowskie.
Zakres potrzeb inwestycyjnych do 2050 roku
Realizacja projektów jądrowych w UE do połowy wieku wymagać będzie inwestycji rzędu 241 mld euro w wartości bieżącej. Na budowę nowych reaktorów wielkoskalowych przeznaczono 205 mld euro, a 36 mld euro ma wesprzeć przedłużenie pracy już istniejących jednostek.
Dodatkowe środki będą konieczne na rozwój reaktorów modułowych: małych (SMR), zaawansowanych (AMR) i mikroreaktorów, a także na badania nad fuzją jądrową w dłuższym horyzoncie czasowym.
Priorytety: bezpieczeństwo, innowacje, odpady
Komisja kładzie nacisk na konieczność utrzymania najwyższych standardów bezpieczeństwa jądrowego, ochrony radiologicznej i gospodarki odpadami promieniotwórczymi. Państwa członkowskie powinny intensyfikować prace nad trwałymi rozwiązaniami, w tym budową głębokich geologicznych składowisk zużytego paliwa i odpadów wysokopoziomowych.
PINC podkreśla także potrzebę niezależności krajowych regulatorów jądrowych oraz odpowiedniego finansowania i zasobów kadrowych. Społeczeństwo powinno być angażowane w otwarty dialog na wszystkich etapach realizacji projektów.
Wsparcie dla inwestorów i nowe instrumenty finansowe
Komisja wspiera rozwój inwestycji jądrowych poprzez instrumenty takie jak „dwustronne kontrakty różnicowe” (CfD), które umożliwiają państwom członkowskim przenoszenie ryzyk inwestycyjnych. Kolejnym narzędziem są umowy zakupu energii (PPA), które mogą pełnić rolę wsparcia dla producentów.
Dla ułatwienia korzystania z tych instrumentów Komisja planuje wydać wytyczne dotyczące projektowania CfD i PPA zgodnie z zasadami pomocy państwa.
Dywersyfikacja dostaw i niezależność od Rosji
W kontekście strategii REPowerEU, Komisja podkreśla konieczność dywersyfikacji źródeł dostaw surowców jądrowych. UE wprowadza ograniczenia dla nowych kontraktów z Rosją na dostawy uranu, wzbogaconego uranu i innych materiałów jądrowych. Działania te mają na celu uniezależnienie się od rosyjskich surowców w całym łańcuchu wartości energetyki jądrowej.
Zaangażowanie sektora i dalsze kroki
Ósmy PINC powstał z udziałem państw członkowskich, organizacji społecznych, przedsiębiorstw i innych interesariuszy w ramach czterotygodniowego procesu konsultacji zakończonego 12 maja 2025 roku. Program jest omawiany 16 czerwca 2025 roku podczas posiedzenia Rady ds. Energii w Luksemburgu.
Zakończenie procesu nastąpi po uzyskaniu opinii Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i opublikowaniu finalnej wersji dokumentu.
Zobacz również:- PGE i Enea mogą badać lokalizacje pod drugą elektrownię jądrową – ale bez gwarancji udziału w inwestycji
- Polska walczy o fundusze UE na energetykę jądrową. Wrochna: „Musimy to zmienić”
- Zatrudnienie w PEJ rośnie, a prace nad elektrownią jądrową na Pomorzu bez opóźnień w kluczowym zakresie
Źródło: Komisja Europejska – 8. Program Ilustracyjny ds. Energii Jądrowej (PINC)
Może Cię również zainteresować
Zakończenie programu pomocy publicznej kosztów osieroconych w energetyce
31 sierpnia Prezes URE ogłosiła zakończenie najstarszego programu pomocy publicznej w polskiej energetyce, dotyczącego kosztów osieroconych i kontraktów długoterminowych. Program trwał od 2008 do 2025 roku i obejmował wypłatę 17,45 mld zł rekompensat.
NFOŚiGW wesprze budowę elektrociepłowni na odpady w gminie Kępno
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczy blisko 131 mln zł na budowę elektrociepłowni w Olszowej. Inwestycja pozwoli zagospodarować frakcję energetyczną odpadów i wzmocnić lokalne bezpieczeństwo energetyczne.
Stacja Norki z decyzją lokalizacyjną – kluczowy krok dla projektu Harmony Link
Projekt Harmony Link zyskał kolejne ważne rozstrzygnięcie – stacja Norki otrzymała decyzję lokalizacyjną. Inwestycja ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski i rozwoju wymiany energii z Litwą.
TAURON Nowe Technologie wdraża usługę „Światło jako Usługa” – Gmina Iwanowice pionierem rozwiązania
Gmina Iwanowice jako pierwsza wśród ponad 600 samorządów współpracujących z TAURONEM wdroży usługę „Światło jako Usługa”. Nowy model obejmuje energooszczędne oświetlenie LED, wsparcie techniczne oraz rozwój inteligentnych rozwiązań dla przestrzeni publicznej.
BattSwap – automatyczna wymiana baterii dla flot elektrycznych już w Polsce
Czeska firma BattSwap wprowadza na polski rynek system automatycznej wymiany baterii dla elektrycznych samochodów dostawczych. Rozwiązanie skraca przestoje pojazdów i ogranicza zapotrzebowanie na moc z sieci, co może przyspieszyć elektryfikację flot miejskich.
Narodowa Debata o Bezpieczeństwie Klimatycznym: kluczowe wyzwania i działania MKiŚ
W Sejmie odbyła się Narodowa Debata o Bezpieczeństwie Klimatycznym, podczas której przedstawiciele nauki, NGO i samorządów omawiali wyzwania związane ze zmianami klimatycznymi. Minister Paulina Hennig-Kloska przedstawiła główne działania resortu w zakresie ochrony środowiska, gospodarki wodnej, adaptacji miast oraz transformacji energetycznej.
Komentarze