Europa pobije rekordy w PV. Za rogiem czai się jednak spowolnienie
W roku 2023 europejska energetyka słoneczna odnotowuje już trzeci rekordowy rok, z zainstalowaną mocą fotowoltaiki wynoszącą aż 55,9 gigawatów (GW) w 27 krajach członkowskich Unii Europejskiej. To imponujący wzrost o 40% w porównaniu z rokiem poprzednim i dowód na zobowiązanie kontynentu do odnawialnych źródeł energii. SolarPower Europe w swoim nowym raporcie wyraża obawy, że w kolejnych latach nie można liczyć na tak dynamiczny wzrost.
Źródła wzrostu
Jednym z głównych czynników napędzających ten wzrost jest uznanie przez Unię Europejską energii słonecznej za przyjazną dla środowiska, opłacalną i niezrównaną szybką alternatywę, pozwalającą zmniejszyć jej uzależnienie od rosyjskiego gazu ziemnego. To nabrało na znaczeniu w 2022 roku, gdy kryzys energetyczny wstrząsnął kontynentem, podkreślając potrzebę poszukiwania alternatywnych źródeł energii.
Skład piątki krajów najaktywniej działających w zakresie rozwoju fotowoltaiki od dłuższego czasu pozostaje podobny — zmieniają się jedynie poszczególne miejsca. W tym roku Niemcy odzyskali tytuł największego rynku fotowoltaicznego w Europie, instalując 14,1 GW, wyprzedzając rekord Włoch z 2012 roku wynoszący 9,3 GW. Na kolejnych miejscach uplasowały się Hiszpania (8,2 GW), Włochy (4,8 GW), Polska (4,6 GW) i Holandia (4,1 GW).
Rok 2023 przyniósł także nową erę energetyki słonecznej w Europie Środkowej i Wschodniej, gdzie Czechy, Bułgaria i Rumunia przekroczyły próg co najmniej 1 GW mocy fotowoltaicznej rocznie.
Spowolnienie wzrostu
Pomimo rekordowych osiągnięć, na horyzoncie widoczne są oznaki spowolnienia wzrostu mocy zainstalowanej w fotowoltaice w Europie. Patrząc w przyszłość, prognozy wskazują na spowolnienie w 2024 roku, z rocznym wzrostem wynoszącym tylko 11%. To znaczny spadek w porównaniu do ostatnich trzech lat, w których osiągnięto co najmniej 40% wzrostu rocznie. Istnieje kilka kluczowych czynników wpływających na to zjawisko.
Duża część wzrostu w 2023 roku wynikała z opóźnionych instalacji z 2022 roku, które były rezultatem działań podjętych w reakcji na kryzys energetyczny. Szalejące ceny prądu, niepewność energetyczna, ograniczone dostawy surowców skłaniały do inwestycji we własne źródła energii.
W następujących latach sytuacja energetyczna ma się unormować, co najprawdopodobniej przełoży się na naturalny spadek zainteresowania OZE. By ograniczyć skutki tego trendu, konieczne jest zapewnienie korzystnych warunków inwestycyjnych dla sektora. Należy m.in. skrócić czas podłączania do sieci do maksymalnie oraz przyspieszyć tempo wydawania lokalnych zezwoleń. Handlowe bariery również nie powinny hamować rozwoju fotowoltaiki.
Źle się dzieje na rynku podzespołów
Spowolnienie przyłączeń to jednak tylko jedna strona medalu. Niełatwą sytuację mają również europejscy producenci, którzy przez niskie ceny podzespołów z Chin, mają problem utrzymać się na powierzchni. W efekcie produkcja polisilikonu zmniejszyła się o 12% od 2022 roku z powodu bankructw. Produkcja wafli krzemowych, choć ma potencjał wzrostu do 2025 roku, pozostaje na poziomie 1,3 GW. Obecnie mniej niż 2% obecnego zapotrzebowania na fotowoltaikę w Europie można zaspokoić za pomocą paneli fotowoltaicznych produkowanych w Europie.
Cała Europa mówi o konieczności zwiększenia mocy zainstalowanych w OZE. Ambitne związane z planem Fit for 55 wymagają dynamicznego wzrostu, m.in. mocy zainstalowanych paneli PV. Jednakże rynek jest nieubłagany. Wraz z malejącą presją cen energii zainteresowanie zielonymi inwestycjami będzie maleć. To bowiem oszczędności są podstawowym argumentem przemawiającym za ich montażem. Zadaniem decydentów będzie teraz maksymalne uproszczenie procedur i wyeliminowanie barier w zakresie instalacji PV. Pewnym ułatwieniem w zachęcaniu Europejczyków do montażu PV mogą być rekordowe niskie ceny paneli PV. Jednak w szerszej perspektywie stwarzają one kolejny problem – europejski przemysł nie będzie mógł bowiem rywalizować z konkurencją z Azji.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Transformacja energetyczna potrzebuje finansowania i praktycznych rozwiązań – podsumowanie konferencji EUSEW 2026
Konferencja „Transformacja energetyczna i źródła jej finansowania”, która odbyła się 11 czerwca 2026 roku w Toruniu w ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii (EUSEW 2026), zgromadziła blisko 80 przedstawicieli biznesu, administracji publicznej, instytucji finansowych oraz ekspertów zajmujących się zieloną transformacją. Wydarzenie zorganizowane przez Enterprise Europe Network przy Toruńskiej Agencji Rozwoju Regionalnego stało się platformą wymiany wiedzy na temat finansowania inwestycji energetycznych oraz roli efektywności energetycznej w budowaniu konkurencyjnej gospodarki.
MOZAIKA KLIMATYCZNA w ramach EUSEW – warsztat 24 czerwca 2026
Transformacja energetyczna to nie tylko inwestycje w odnawialne źródła energii, poprawę efektywności energetycznej czy pozyskiwanie finansowania. Coraz większe znaczenie zyskuje również umiejętność identyfikowania ryzyk klimatycznych oraz budowania odporności organizacji na skutki zmian klimatu. Tematy te będą przedmiotem warsztatu „Mozaika Klimatyczna”, który odbędzie się 24 czerwca 2026 roku w Toruniu w ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii (EUSEW 2026). Wydarzenie organizowane przez Toruńską Agencję Rozwoju Regionalnego stanowi kontynuację dyskusji rozpoczętej podczas konferencji „Transformacja energetyczna i źródła jej finansowania”, która zgromadziła przedstawicieli biznesu, administracji publicznej oraz instytucji finansowych zainteresowanych wdrażaniem projektów związanych z zieloną transformacją.
Nowoczesne Centrum Elektromobilności i Automatyzacji Transportu otwarte przez Łukasiewicz – PIMOT
Sieć Badawcza Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Motoryzacji uruchomiła nowoczesne centrum badawcze, wspierające rozwój elektromobilności, autonomizacji transportu i bezpieczeństwa pojazdów. Inwestycja o wartości ponad 36 mln zł powstała dzięki wsparciu KPO.
Sieć Badawcza Łukasiewicz: współpraca nauki i biznesu kluczem do rozwoju polskiej chemii
Kongres Polska Chemia pokazał, jak ważna dla polskich firm staje się współpraca z instytutami badawczymi. Eksperci podkreślają, że inwestycje w innowacje i łączenie sił nauki z biznesem to szansa na wzmocnienie pozycji rynkowej i konkurencyjności krajowego przemysłu.
Forum Energetyki Obywatelskiej 2026: NFOŚiGW zapowiada program wsparcia dla społeczności energetycznych
We Wrocławiu odbyło się Forum Energetyki Obywatelskiej 2026, podczas którego NFOŚiGW zapowiedział ogólnopolski program wsparcia społeczności energetycznych z budżetem 80 mln zł. Wydarzenie podkreśliło kluczową rolę energetyki rozproszonej w transformacji energetycznej Polski.
Respect Energy jako pionier: pierwsza farma PV na rynku usług bilansujących w Polsce
Respect Energy otworzył nowy rozdział w polskiej energetyce – farma fotowoltaiczna w Zwartowie jako pierwsza w kraju została zakwalifikowana do świadczenia usług bilansujących. To przełom dla OZE i szansa na nowe źródła przychodów dla producentów zielonej energii.
Komentarze