Europa traci przewagę w wyścigu o energię przyszłości. Czy strategia KE uratuje fuzję jądrową?
Unia Europejska traci pozycję lidera w rozwoju energetyki termojądrowej – zaledwie 2% globalnych inwestycji trafia dziś na Stary Kontynent. Brakuje nie tylko pieniędzy, ale przede wszystkim politycznego przywództwa. Czy zapowiadana strategia Komisji Europejskiej coś zmieni?
UE zostaje w tyle za USA i Chinami
Energetyka termojądrowa – technologia określana często mianem „świętego Graala” energetyki – może w przyszłości dostarczać czystej, praktycznie niewyczerpalnej energii. Jednak mimo zaangażowania UE w projekt ITER, Europa coraz bardziej traci dystans wobec Stanów Zjednoczonych i Chin.
Jak zauważył Christophe Grudler, francuski eurodeputowany z grupy Renew Europe, podczas konferencji w Barcelonie zaledwie 2% światowych inwestycji w fuzję jądrową trafia obecnie do Europy. Dla porównania – aż 75% kapitału prywatnego płynie do USA. Jego zdaniem winna jest nie tylko biurokracja, ale przede wszystkim brak jednoznacznego, politycznego przywództwa w Komisji Europejskiej.
– Dziś odpowiedzialność za fuzję rozmywa się między Euratomem, dyrekcją generalną ds. badań naukowych i dyrekcją generalną ds. energii – powiedział Grudler. – Potrzeba jasnego przywództwa politycznego – najlepiej z poziomu przewodniczącej Komisji lub jednego z wiceprzewodniczących wykonawczych.
Strategia, która wykracza poza finansowanie
Na potrzebę wypracowania kompleksowej strategii wskazywał również Massimo Garribba, wicedyrektor generalny w DG Energy (Dyrekcja Generalna ds. Energii KE). Jego zdaniem Europa nie stworzyła dotąd spójnego ekosystemu instytucji i infrastruktury badawczej wokół fuzji – mimo że od 2007 r. na sam projekt ITER przeznaczono 10,7 mld euro.
– ITER jest absolutnie fundamentalny, ale sam nie wystarczy. Potrzebujemy całego systemu, który prowadzi do końcowego rozwiązania komercyjnego – zaznaczył Garribba.
W opinii Komisji nowa strategia powinna obejmować nie tylko finansowanie, ale też precyzyjnie określone cele, role i odpowiedzialności – zarówno publiczne, jak i prywatne. W przeciwnym razie trudno będzie zdobyć środki w nowym budżecie UE na lata 2028–2034, którego negocjacje rozpoczną się już w lipcu.
Przemysł gotowy, politycy nie
Eksperci zebrani w Barcelonie wskazywali, że Europa nadal ma ogromny potencjał – przemysł, doświadczenie i zaplecze badawcze zbudowane wokół ITER. Jednak aby przejść od badań do komercjalizacji, potrzebna jest długofalowa wizja oraz dostosowanie łańcuchów dostaw do wymagań przyszłej produkcji energii z fuzji.
Grudler podkreślił też potrzebę stworzenia jednolitego europejskiego modelu regulacyjnego dla fuzji – oddzielonego od przepisów dotyczących rozszczepienia jądrowego. Proponuje, by fuzja została objęta mechanizmami podobnymi do istniejących już europejskich partnerstw publiczno-prywatnych, takich jak Hydrogen Joint Undertaking czy Battery Alliance.
Zobacz również:– Potrzebujemy tej samej ambicji dla fuzji jądrowej – podsumował eurodeputowany.
- 130 mln euro dla Proxima Fusion. Europa przyspiesza wyścig o energię z fuzji jądrowej
- Enea: drony, AI i fuzja jądrowa. Technologiczne hity 2morrow_EnergINN 2025
Źródło: Euractiv
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
ORLEN otwiera się na współpracę z polskimi firmami technologicznymi – Forum Dostawców w Katowicach
ORLEN zorganizował w Katowicach Forum Dostawców, zapraszając firmy technologiczne do współpracy w ramach programu „Partnerzy Energii Jutra”. Wydarzenie ma na celu budowanie długofalowych relacji z krajowymi przedsiębiorcami i zwiększenie ich udziału w strategicznych projektach Grupy.
EMP i NFOŚiGW: 4,5 mld zł na hub elektromobilności w Jaworznie – przełom dla polskiego przemysłu
ElectroMobility Poland i NFOŚiGW podpisały umowę inwestycyjną na 4,5 mld zł, finansując budowę nowoczesnego hubu produkcyjno-rozwojowego w Jaworznie. To kluczowy krok w transformacji polskiego sektora motoryzacyjnego oraz rozwoju zeroemisyjnego transportu.
XIX Dzień Informacyjny LIFE: Innowacyjne projekty środowiskowe i realne efekty dla Polski
W Warszawie odbył się XIX Dzień Informacyjny LIFE, podczas którego zaprezentowano dziesiątki projektów wspierających ochronę środowiska i transformację energetyczną. Wydarzenie pokazało, jak program LIFE przekłada się na konkretne zmiany w polskiej przyrodzie i gospodarce.
Ruszył nabór na dofinansowanie projektów LIFE – 150 mln zł na ochronę środowiska i klimat
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór wniosków na współfinansowanie projektów w ramach unijnego programu LIFE. Do rozdysponowania jest niemal 150 mln zł na inicjatywy związane z ochroną przyrody, klimatu oraz gospodarką o obiegu zamkniętym.
Średnie ceny gazu z importu wzrosły w I kwartale 2026 r. – dane URE
W pierwszym kwartale 2026 r. średnia cena gazu ziemnego importowanego z krajów UE i EFTA wzrosła o ponad 22% względem poprzedniego kwartału, ale pozostaje niższa niż rok wcześniej. URE publikuje szczegółowe dane dotyczące zmian cen gazu z zagranicy.
ORLEN buduje hub wodorowy w Szczecinie – kluczowy krok dla polskiej gospodarki wodorowej
ORLEN rozpoczyna budowę nowoczesnego hubu wodorowego w Szczecinie. Inwestycja o wartości 75 mln zł ma przyczynić się do rozwoju zeroemisyjnego transportu i wzmocnić pozycję polskich firm w sektorze energetycznym.
Komentarze