Europa walczy o surowce do baterii – stawką przyszłość elektromobilności
Europa stoi w obliczu niedoboru kluczowych surowców niezbędnych do produkcji baterii do pojazdów elektrycznych, co może opóźnić realizację celów dekarbonizacji transportu. Mimo wprowadzenia Aktu o Surowcach Krytycznych, przedstawiciele Komisji Europejskiej, organizacji branżowych oraz europarlamentarzyści ostrzegają przed rosnącym ryzykiem utraty konkurencyjności wobec Chin i USA.
Krytyczne surowce w centrum uwagi
Unia Europejska postawiła sobie ambitne cele dekarbonizacji sektora transportowego. Ich realizacja może jednak zostać zagrożona przez narastający niedobór surowców kluczowych dla produkcji baterii do samochodów elektrycznych, takich jak kobalt, lit i nikiel.
Julia Poliscanova, dyrektor ds. pojazdów i łańcuchów dostaw e-mobilności w organizacji Transport & Environment, podkreśliła na konferencji Euractiv, że mimo wprowadzenia Aktu o Surowcach Krytycznych problem nie zniknął. „Dwa lata później mamy akt, ale myślę, że straciliśmy część zapału i ambicji” – powiedziała. Jej zdaniem konieczne jest przywrócenie tempa działań, bo transformacja energetyczna, od OZE, przez wodór, po elektromobilność, wymaga dostępu do surowców krytycznych.
Wydobycie i recykling – filary strategii
Poliscanova zauważyła, że konieczne jest zwiększenie wydobycia, jednak musi ono być strategiczne i zrównoważone. Wskazała, że obecnie największe wydobycie dotyczy węgla, żelaza i złota, natomiast ilość potrzebnych surowców do elektromobilności jest relatywnie mniejsza.
Mark Mistry, dyrektor ds. polityki publicznej i zrównoważonego rozwoju w Nickel Institute, zaznaczył, że Akt o Surowcach Krytycznych opiera się na trzech filarach: zwiększonym wydobyciu, recyklingu i strategicznym imporcie. Podkreślił, że Europa nie jest w stanie zaspokoić rosnącego zapotrzebowania na nikiel jedynie dzięki własnym zasobom i recyklingowi.
Daniel Cios z Komisji Europejskiej zapewnił, że problem surowców pozostaje priorytetem, a pierwsze strategiczne projekty przyciągają uwagę inwestorów i rządów. Według niego to wymierny efekt nowych regulacji. Zaznaczył, że wybrane projekty strategiczne zyskały większe zainteresowanie mediów, instytucji finansowych i dostawców.
Obawy o środowisko i konkurencyjność
Choć strategia UE zakłada ułatwienia w wydobyciu i finansowaniu projektów strategicznych, pojawiły się obawy o wpływ nowych kopalń na środowisko. Benedetta Scuderi, europosłanka z Włoch, podkreśliła, że konieczne jest znalezienie równowagi i wzmocnienie sektora gospodarki o obiegu zamkniętym.
Scuderi ostrzegła również, że nawet przy zwiększonym dostępie do surowców Europa ma problem z kosztami produkcji baterii. „Koszt baterii w Chinach jest o około 50% niższy niż w Europie” – podkreśliła. To sprawia, że europejscy producenci baterii tracą konkurencyjność, a ich przetrwanie jest zagrożone.
Europosłanka wezwała do stworzenia kompleksowej strategii wspierającej popyt wewnętrzny i konkurencyjność bez nadmiernego obciążania konsumentów. Kluczowe jej zdaniem jest, by użytkownicy nie musieli płacić więcej za bardziej zrównoważone, europejskie baterie.
Pozytywne sygnały i perspektywy samowystarczalności
Sara Matthieu, europosłanka z Belgii, zauważyła, że pojawiają się pierwsze pozytywne efekty nowych przepisów. Według opublikowanych przez Komisję danych, jeśli wszystkie planowane projekty zostaną zrealizowane, Europa może osiągnąć nawet 80% samowystarczalności w wydobyciu litu i przekroczyć cele recyklingowe dla kobaltu.
Matthieu podkreśliła jednak, że realizacja tych założeń zależy od sukcesu projektów i inwestycji. Zwróciła również uwagę na konieczność zarządzania popytem. Inwestycje w transport publiczny i współdzieloną mobilność mogą znacząco ograniczyć zapotrzebowanie na surowce.
Geopolityczne wyzwania i zależność od importu
Uczestnicy wydarzenia zwrócili uwagę na złożoną sytuację geopolityczną i ryzyko nadmiernej zależności od importu surowców z państw trzecich. Raport Draghi z 2024 r. ostrzega, że niedostateczne zdolności wydobywcze i przetwórcze w Europie narażają przemysł pojazdów elektrycznych na wahania cen, przerwy w dostawach i napięcia geopolityczne.
Mark Mistry zaznaczył, że Chiny mają przewagę dzięki rozwiniętemu rynkowi recyklingu baterii. Podkreślił, że kluczowe jest, aby materiały wprowadzane na rynek europejski pozostawały w UE i były dostępne dla europejskich zakładów recyklingowych.
Z kolei raport Competitiveness Compass wskazuje, że Europa wyraźnie odstaje od Chin, USA i części Ameryki Łacińskiej, które zainwestowały w przetwórstwo surowców i produkcję baterii. Luka konkurencyjności grozi wzrostem importu, stratami inwestycyjnymi i ograniczonymi korzyściami gospodarczymi.
Zobacz również:- Bezpieczeństwo i elektromobilność: PSNM podsumowuje prezydencję Polski i zapowiada Kongres Nowej Mobilności 2025
- Elektromobilność przyspiesza: w Polsce już ponad 90 tys. aut całkowicie elektrycznych
- IEA: Chiny rządzą elektromobilnością. Europa pozostaje daleko w tyle
Źródło: Brian Maguire dla Euractiv
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
MKiŚ i gminy wypracowują nowe zasady ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z samorządami opracowuje elastyczniejsze zasady ochrony złóż kopalin, by zapewnić bezpieczeństwo surowcowe państwa bez hamowania rozwoju lokalnego.
Ponad 120 mld zł z ETS2 na modernizację Polski – apel o jasny plan wydatkowania środków
Polska może otrzymać aż 124 mld zł z systemu ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego. Eksperci i organizacje apelują do rządu o przejrzyste zasady wydatkowania tych środków oraz pilne przyjęcie Planu Społeczno-Klimatycznego.
Nowatorskie rozwiązania w ciepłownictwie – podsumowanie warsztatów NCAE
Narodowe Centrum Analiz Energetycznych (NCAE) zaprezentowało podczas warsztatów innowacyjne koncepcje transformacji sektora ciepłowniczego. Przedstawiono modele hybrydowe, elektryfikację ciepłownictwa oraz lokalne obszary bilansowania energii.
1,4 mld zł z KPO na modernizację sieci dystrybucyjnej – PGE Dystrybucja inwestuje w elastyczność i OZE
PGE Dystrybucja otrzyma blisko 1,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na modernizację sieci dystrybucyjnej. Inwestycje obejmą przebudowę stacji, rozbudowę linii oraz wdrożenie inteligentnych funkcjonalności, co zwiększy potencjał przyłączeniowy dla OZE o 541 MW.
Energa Operator uruchamia potencjał ultraszybkiego ładowania dzięki modernizacji GPZ
Modernizacja pięciu głównych punktów zasilania przez Energę Operatora przy autostradach A1 i A2 pozwoli na powstanie ponad 200 ultraszybkich ładowarek dla elektromobilności w Wielkopolsce i na Kujawach. Inwestycja wsparta 48 mln zł z NFOŚiGW zwiększa niezawodność sieci i ogranicza emisje CO2.
Farma wiatrowa Sieradz: TAURON rozwija zieloną energię w województwie łódzkim
TAURON uruchomił farmę wiatrową Sieradz o mocy 23,8 MW, która zasili prądem nawet 40 tys. gospodarstw domowych. To kolejny krok Grupy w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Komentarze