Europa walczy o surowce do baterii – stawką przyszłość elektromobilności
Europa stoi w obliczu niedoboru kluczowych surowców niezbędnych do produkcji baterii do pojazdów elektrycznych, co może opóźnić realizację celów dekarbonizacji transportu. Mimo wprowadzenia Aktu o Surowcach Krytycznych, przedstawiciele Komisji Europejskiej, organizacji branżowych oraz europarlamentarzyści ostrzegają przed rosnącym ryzykiem utraty konkurencyjności wobec Chin i USA.
Krytyczne surowce w centrum uwagi
Unia Europejska postawiła sobie ambitne cele dekarbonizacji sektora transportowego. Ich realizacja może jednak zostać zagrożona przez narastający niedobór surowców kluczowych dla produkcji baterii do samochodów elektrycznych, takich jak kobalt, lit i nikiel.
Julia Poliscanova, dyrektor ds. pojazdów i łańcuchów dostaw e-mobilności w organizacji Transport & Environment, podkreśliła na konferencji Euractiv, że mimo wprowadzenia Aktu o Surowcach Krytycznych problem nie zniknął. „Dwa lata później mamy akt, ale myślę, że straciliśmy część zapału i ambicji” – powiedziała. Jej zdaniem konieczne jest przywrócenie tempa działań, bo transformacja energetyczna, od OZE, przez wodór, po elektromobilność, wymaga dostępu do surowców krytycznych.
Wydobycie i recykling – filary strategii
Poliscanova zauważyła, że konieczne jest zwiększenie wydobycia, jednak musi ono być strategiczne i zrównoważone. Wskazała, że obecnie największe wydobycie dotyczy węgla, żelaza i złota, natomiast ilość potrzebnych surowców do elektromobilności jest relatywnie mniejsza.
Mark Mistry, dyrektor ds. polityki publicznej i zrównoważonego rozwoju w Nickel Institute, zaznaczył, że Akt o Surowcach Krytycznych opiera się na trzech filarach: zwiększonym wydobyciu, recyklingu i strategicznym imporcie. Podkreślił, że Europa nie jest w stanie zaspokoić rosnącego zapotrzebowania na nikiel jedynie dzięki własnym zasobom i recyklingowi.
Daniel Cios z Komisji Europejskiej zapewnił, że problem surowców pozostaje priorytetem, a pierwsze strategiczne projekty przyciągają uwagę inwestorów i rządów. Według niego to wymierny efekt nowych regulacji. Zaznaczył, że wybrane projekty strategiczne zyskały większe zainteresowanie mediów, instytucji finansowych i dostawców.
Obawy o środowisko i konkurencyjność
Choć strategia UE zakłada ułatwienia w wydobyciu i finansowaniu projektów strategicznych, pojawiły się obawy o wpływ nowych kopalń na środowisko. Benedetta Scuderi, europosłanka z Włoch, podkreśliła, że konieczne jest znalezienie równowagi i wzmocnienie sektora gospodarki o obiegu zamkniętym.
Scuderi ostrzegła również, że nawet przy zwiększonym dostępie do surowców Europa ma problem z kosztami produkcji baterii. „Koszt baterii w Chinach jest o około 50% niższy niż w Europie” – podkreśliła. To sprawia, że europejscy producenci baterii tracą konkurencyjność, a ich przetrwanie jest zagrożone.
Europosłanka wezwała do stworzenia kompleksowej strategii wspierającej popyt wewnętrzny i konkurencyjność bez nadmiernego obciążania konsumentów. Kluczowe jej zdaniem jest, by użytkownicy nie musieli płacić więcej za bardziej zrównoważone, europejskie baterie.
Pozytywne sygnały i perspektywy samowystarczalności
Sara Matthieu, europosłanka z Belgii, zauważyła, że pojawiają się pierwsze pozytywne efekty nowych przepisów. Według opublikowanych przez Komisję danych, jeśli wszystkie planowane projekty zostaną zrealizowane, Europa może osiągnąć nawet 80% samowystarczalności w wydobyciu litu i przekroczyć cele recyklingowe dla kobaltu.
Matthieu podkreśliła jednak, że realizacja tych założeń zależy od sukcesu projektów i inwestycji. Zwróciła również uwagę na konieczność zarządzania popytem. Inwestycje w transport publiczny i współdzieloną mobilność mogą znacząco ograniczyć zapotrzebowanie na surowce.
Geopolityczne wyzwania i zależność od importu
Uczestnicy wydarzenia zwrócili uwagę na złożoną sytuację geopolityczną i ryzyko nadmiernej zależności od importu surowców z państw trzecich. Raport Draghi z 2024 r. ostrzega, że niedostateczne zdolności wydobywcze i przetwórcze w Europie narażają przemysł pojazdów elektrycznych na wahania cen, przerwy w dostawach i napięcia geopolityczne.
Mark Mistry zaznaczył, że Chiny mają przewagę dzięki rozwiniętemu rynkowi recyklingu baterii. Podkreślił, że kluczowe jest, aby materiały wprowadzane na rynek europejski pozostawały w UE i były dostępne dla europejskich zakładów recyklingowych.
Z kolei raport Competitiveness Compass wskazuje, że Europa wyraźnie odstaje od Chin, USA i części Ameryki Łacińskiej, które zainwestowały w przetwórstwo surowców i produkcję baterii. Luka konkurencyjności grozi wzrostem importu, stratami inwestycyjnymi i ograniczonymi korzyściami gospodarczymi.
Zobacz również:- Bezpieczeństwo i elektromobilność: PSNM podsumowuje prezydencję Polski i zapowiada Kongres Nowej Mobilności 2025
- Elektromobilność przyspiesza: w Polsce już ponad 90 tys. aut całkowicie elektrycznych
- IEA: Chiny rządzą elektromobilnością. Europa pozostaje daleko w tyle
Źródło: Brian Maguire dla Euractiv
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Grupa PGE i Lasy Państwowe rozszerzają współpracę na całą Polskę
Grupa PGE zwiększa swoje zaangażowanie w działania na rzecz ochrony środowiska, obejmując wsparciem wszystkie parki narodowe w kraju oraz rozszerzając współpracę z Lasami Państwowymi. W 2026 roku liczba beneficjentów wzrośnie do 31, a wartość dotacji sięgnie niemal 3,7 mln zł.
Baltic Power: Pierwszy prąd z Bałtyku zasila polską sieć energetyczną
Energia z morskiej farmy wiatrowej Baltic Power po raz pierwszy trafiła do polskiej sieci elektroenergetycznej. To przełomowy moment dla krajowej transformacji energetycznej i jeden z ostatnich etapów budowy pierwszej polskiej farmy wiatrowej na Bałtyku.
Energa strategicznym sponsorem Olsztyn Green Festival 2026 – muzyka, ekologia i innowacje
Energa ponownie zostaje strategicznym sponsorem Olsztyn Green Festival. Tegoroczna, 12. edycja wydarzenia połączy muzykę, proekologiczne inicjatywy i nowoczesne atrakcje, podkreślając zaangażowanie Energi w transformację energetyczną i promowanie zrównoważonego stylu życia.
Wpływ Elektrowni Kozienice na Wisłę: wyniki wieloletnich badań naukowców
Wieloletni monitoring Wisły w rejonie Elektrowni Kozienice pokazuje, że wpływ energetyki na ekosystem rzeki jest złożony i wymaga całościowej analizy. Naukowcy podkreślają znaczenie wielu czynników środowiskowych, a nie tylko działalności elektrowni.
Profesjonalna łączność Enspiriona po raz piąty wsparła bezpieczeństwo Open’er Festival
System TETRA od Enspiriona, spółki z Grupy Energa, już piąty rok z rzędu zapewnił niezawodną komunikację podczas Open’er Festival. Rozwiązanie wspierało sztaby kryzysowe i służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo tysięcy uczestników tego masowego wydarzenia.
KGHM zainwestuje ponad 32 mld zł do 2030 r.: nowa kopalnia, ekspansja zagraniczna i transformacja energetyczna
KGHM ogłosił największy w swojej historii program inwestycyjny – ponad 32 mld zł do 2030 r., z naciskiem na rozwój krajowych i zagranicznych aktywów, budowę nowej kopalni oraz transformację energetyczną i technologiczną.
Komentarze