Europejskie centra danych a wyzwania energetyczne – klucz do realizacji cyfrowych celów UE
Europa planuje potroić moce centrów danych w ciągu najbliższych lat, by wzmocnić swoją pozycję w sektorze AI. Jednak szybki rozwój tej branży wymaga pokonania poważnych barier energetycznych i infrastrukturalnych.
Ambitne plany rozwoju centrów danych w Europie
Europa od lat jest ważnym ośrodkiem dla rozwoju centrów danych. W 2015 roku odpowiadała za ponad 25% światowej mocy centrów danych, lecz do 2024 roku jej udział spadł do 15% z powodu szybszego wzrostu rynków amerykańskiego i chińskiego. Europejski rynek rozwijał się w tym czasie o połowę wolniej niż średnia światowa.
W odpowiedzi na te trendy Komisja Europejska ogłosiła w kwietniu 2025 roku AI Continent Action Plan, zakładający potrojenie mocy centrów danych w UE w ciągu 5–7 lat. Celem jest wzmocnienie pozycji Europy w sektorze sztucznej inteligencji, a także zapewnienie konkurencyjności gospodarczej, innowacyjności technologicznej i suwerenności cyfrowej.
Energetyczne wyzwania dla centrów danych
Rozwój centrów danych oznacza duże, skoncentrowane zapotrzebowanie na energię elektryczną. Budowa centrum trwa zwykle 1–2 lata, natomiast rozbudowa infrastruktury elektroenergetycznej wymaga znacznie więcej czasu. Większość mocy jest skupiona w kilku europejskich hubach: Frankfurt, Londyn, Amsterdam, Paryż i Dublin (tzw. FLAP-D), a także w rosnących ośrodkach jak Kopenhaga czy Mediolan.
W ostatnich latach w Dublinie czy Amsterdamie wstrzymywano nowe projekty z powodu braku dostępności sieci i trudności w integracji dużych odbiorców energii. Analizy Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) wskazują, że wkrótce mogą pojawić się nowe huby – m.in. w Hiszpanii i Finlandii. Jednak większość planowanych mocy nadal dotyczy dotychczasowych centrów, co grozi dalszym przeciążeniem lokalnych sieci.
Rosnąca skala projektów i wpływ na systemy energetyczne
Średnia wielkość projektów centrów danych rośnie dynamicznie. W Holandii planowane centra są ponad trzykrotnie większe niż obecnie działające, a w Hiszpanii – nawet siedmiokrotnie. W pełni zrealizowany pipeline inwestycji oznaczałby, że w Niemczech i Francji centra danych stanowiłyby 4–5% szczytowego zapotrzebowania na energię, a w Hiszpanii czy Holandii – około 10%. W mniejszych rynkach udział ten byłby jeszcze większy.
Ograniczenia sieci i koszty przeciążenia
Nie wszystkie planowane inwestycje zostaną ukończone, a nawet ukończone centra potrzebują lat, by osiągnąć pełną moc. W UE czas oczekiwania na przyłączenie do sieci wynosi od 2 do nawet 10 lat, a w hubach FLAP-D – średnio 7–10 lat. Główną przyczyną są przeciążenia sieci, które generują znaczne koszty.
Według Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), bezpośrednie koszty przeciążeń sieci wyniosły 4,3 mld euro w 2024 roku.
Koszty te nie obejmują strat wynikających z opóźnień projektów. Wysokie koszty i długie kolejki skłaniają inwestorów do poszukiwania lokalizacji z większą dostępnością mocy sieciowej.
Wzrost zapotrzebowania na energię i wyzwania dla systemu
Politycy coraz częściej podkreślają konieczność integracji centrów danych z systemami elektroenergetycznymi w sposób, który nie podniesie cen dla odbiorców. Dodatkowo, łańcuchy dostaw dla centrów danych są złożone i zależą od wielu czynników – od surowców, przez sprzęt komputerowy, po komponenty energetyczne.
IEA prognozuje, że centra danych odpowiadać będą za 10% wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną w UE do 2030 roku przy obecnych politykach.
Jak przyspieszyć rozwój centrów danych?
Centra danych to wyjątkowe wyzwanie ze względu na skalę, tempo rozwoju i koncentrację geograficzną. Według analiz IEA, pipeline inwestycji oznaczałby wzrost mocy o 130% względem stanu obecnego, jednak realnie do 2030 roku wzrost wyniesie 70% z powodu opóźnień i ograniczeń sieciowych.
Kluczowe działania to uproszczenie procedur inwestycyjnych, lepsze zarządzanie kolejkami przyłączeń i wprowadzenie tzw. niepełnych przyłączeń, gdzie odbiorcy akceptują możliwość ograniczeń w określonych warunkach. Ważne jest także lokalizowanie centrów w regionach z wolną mocą sieciową oraz wdrażanie technologii smart grid i magazynów energii, które zmniejszą presję na sieć w okresach szczytowych. Niezbędne są też inwestycje w infrastrukturę przesyłową i lepsza koordynacja planowania sieci.
Te działania pozwolą lepiej zintegrować szybki rozwój infrastruktury cyfrowej z celami klimatycznymi, bezpieczeństwem energetycznym i przystępnością cen dla odbiorców końcowych.
Zobacz również:
- Centra danych AI w USA podnoszą rachunki za energię mieszkańcom
- Nowe centra danych OpenAI zużyją więcej energii niż Nowy Jork – wyzwania dla sektora energetycznego
- Huawei prezentuje ekologiczne centra danych AI podczas Huawei Connect 2025 w Szanghaju
- e-Paliwa zasilą centra danych? Rolls-Royce i INERATEC ruszają z pilotażem w Niemczech
- Centra danych w Polsce na celowniku inwestorów. OZE i atom kluczem do rozwoju sektora
Źródło: IEA
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
MKiŚ i gminy wypracowują nowe zasady ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z samorządami opracowuje elastyczniejsze zasady ochrony złóż kopalin, by zapewnić bezpieczeństwo surowcowe państwa bez hamowania rozwoju lokalnego.
Ponad 120 mld zł z ETS2 na modernizację Polski – apel o jasny plan wydatkowania środków
Polska może otrzymać aż 124 mld zł z systemu ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego. Eksperci i organizacje apelują do rządu o przejrzyste zasady wydatkowania tych środków oraz pilne przyjęcie Planu Społeczno-Klimatycznego.
Nowatorskie rozwiązania w ciepłownictwie – podsumowanie warsztatów NCAE
Narodowe Centrum Analiz Energetycznych (NCAE) zaprezentowało podczas warsztatów innowacyjne koncepcje transformacji sektora ciepłowniczego. Przedstawiono modele hybrydowe, elektryfikację ciepłownictwa oraz lokalne obszary bilansowania energii.
1,4 mld zł z KPO na modernizację sieci dystrybucyjnej – PGE Dystrybucja inwestuje w elastyczność i OZE
PGE Dystrybucja otrzyma blisko 1,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na modernizację sieci dystrybucyjnej. Inwestycje obejmą przebudowę stacji, rozbudowę linii oraz wdrożenie inteligentnych funkcjonalności, co zwiększy potencjał przyłączeniowy dla OZE o 541 MW.
Energa Operator uruchamia potencjał ultraszybkiego ładowania dzięki modernizacji GPZ
Modernizacja pięciu głównych punktów zasilania przez Energę Operatora przy autostradach A1 i A2 pozwoli na powstanie ponad 200 ultraszybkich ładowarek dla elektromobilności w Wielkopolsce i na Kujawach. Inwestycja wsparta 48 mln zł z NFOŚiGW zwiększa niezawodność sieci i ogranicza emisje CO2.
Farma wiatrowa Sieradz: TAURON rozwija zieloną energię w województwie łódzkim
TAURON uruchomił farmę wiatrową Sieradz o mocy 23,8 MW, która zasili prądem nawet 40 tys. gospodarstw domowych. To kolejny krok Grupy w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Komentarze