Fotosynteza na Ziemi: lasy zwiększają produkcję, oceany tracą na sile
Między 2003 a 2021 rokiem Ziemia odnotowała wzrost globalnej fotosyntezy, głównie dzięki roślinności lądowej korzystającej z cieplejszych i wilgotniejszych warunków. W tym samym czasie glony oceaniczne napotkały trudności w coraz bardziej ubogich w składniki odżywcze wodach tropikalnych.
Nowe badania: rośliny lądowe napędzają wzrost fotosyntezy
W latach 2003–2021 naukowcy zaobserwowali wyraźny wzrost globalnej fotosyntezy, czyli procesu, w którym organizmy roślinne przekształcają energię słoneczną i dwutlenek węgla w materię organiczną. Kluczową rolę odegrały tu ekosystemy lądowe, zwłaszcza w regionach umiarkowanych i wysokich szerokościach geograficznych, gdzie cieplejszy klimat i większa wilgotność sprzyjały rozwojowi roślinności. Tymczasem produkcja pierwotna w oceanach – głównie za sprawą fitoplanktonu – wykazywała spadek, szczególnie w tropikalnych i subtropikalnych wodach Pacyfiku.
Rola fotosyntezy w bilansie węgla i klimacie
Organizmy fotosyntetyzujące, określane jako producenci pierwotni, są podstawą łańcucha pokarmowego oraz kluczowym elementem stabilizującym klimat. Proces netto produkcji pierwotnej (NPP) określa ilość energii dostępnej dla reszty ekosystemu po odjęciu strat związanych z oddychaniem autotroficznym. Jak podkreślił dr Yulong Zhang z Duke University:
„Netto produkcja pierwotna określa ilość energii, którą organizmy fotosyntetyzujące przechwytują i udostępniają, wspierając niemal całe pozostałe życie w ekosystemie.”
Według badaczy, wzrost NPP na lądzie wyniósł 0,2 mld ton węgla rocznie, podczas gdy w oceanach odnotowano spadek o 0,1 mld ton węgla rocznie. Sumarycznie, globalna produkcja pierwotna wzrosła o 0,1 mld ton węgla rocznie.
Zmiany środowiskowe i ich konsekwencje
Wzrost NPP na lądzie był napędzany przez wydłużenie sezonu wegetacyjnego w wyższych szerokościach geograficznych oraz ekspansję lasów i intensyfikację upraw w regionach umiarkowanych. W oceanach natomiast wyższe temperatury powierzchniowe ograniczały mieszanie warstw wodnych, co zmniejszało dostępność składników odżywczych dla fitoplanktonu.
„Wyższe temperatury powierzchni morza prawdopodobnie ograniczyły produkcję pierwotną fitoplanktonu w regionach tropikalnych i subtropikalnych.” – Nicolas Cassar, Duke University
Oceany wykazywały także większą zmienność roczną produkcji pierwotnej, szczególnie podczas zjawisk klimatycznych El Niño i La Niña. Po 2015 roku seria La Niña przyczyniła się do odwrócenia trendu spadkowego w oceanicznej produkcji pierwotnej.
Znaczenie dla klimatu i bioróżnorodności
Badania wskazują, że roślinność lądowa kompensuje spadki produkcji pierwotnej w oceanach, jednak utrzymujące się spadki w tropikach mogą osłabić podstawy morskich sieci pokarmowych i wpłynąć na bioróżnorodność oraz lokalne gospodarki. Długofalowo może to również ograniczyć zdolność tropików do pochłaniania dwutlenku węgla, co ma istotne znaczenie dla strategii łagodzenia zmian klimatu.
Zobacz również:- USA odwracają kurs klimatyczny. EPA wycofuje się z uznania zagrożenia zmianami klimatu
- Międzynarodowe fundusze klimatyczne wsparły czystą energię miliardami
- Nowy cel klimatyczny UE na 2040 rok: 90% redukcji emisji – kluczowe założenia
Źródło: ScienceDaily
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Mój Prąd 6.0: Przyspieszenie oceny i wypłat dotacji dla prosumentów
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiada, że wszystkie wnioski w szóstej edycji programu Mój Prąd zostaną ocenione w ciągu miesiąca. Wypłaty dofinansowań do fotowoltaiki, magazynów energii i ciepła mają zakończyć się w najbliższych tygodniach.
Fortum rozszerza współpracę ze Steady Energy nad reaktorami SMR do ciepłownictwa
Fińska spółka energetyczna Fortum zacieśnia współpracę z firmą Steady Energy, inwestując w rozwój małych reaktorów modułowych (SMR) dedykowanych produkcji ciepła. Nowa umowa obejmuje wsparcie eksperckie oraz inwestycję kapitałową w innowacyjny reaktor LDR-50.
Coraz większa rola osadów ściekowych w produkcji energii i odzysku fosforu w Niemczech
Niemieckie oczyszczalnie ścieków coraz częściej wykorzystują osady ściekowe do produkcji energii i odzysku cennych surowców, takich jak fosfor. Najnowsze dane Federalnego Urzędu Statystycznego za 2024 rok pokazują zmiany w sposobach zagospodarowania tych odpadów.
Globalne wyzwania i szanse: amoniak jako nośnik energii i wodoru według badaczy MIT
Amoniak może odegrać kluczową rolę w dekarbonizacji energetyki i transporcie wodoru. Nowe badania MIT pokazują, jakie są koszty i emisje różnych technologii produkcji amoniaku na świecie.
Najbogatszy 1% świata zużył swój roczny limit emisji CO2 w 10 dni – analiza Oxfam
Nowa analiza Oxfam ujawnia, że najbogatszy 1% globalnej populacji przekroczył swój roczny limit emisji CO2 już w pierwszych 10 dniach 2026 roku. Wyniki te podkreślają rosnącą nierówność klimatyczną i konieczność zdecydowanych działań wobec największych emitentów.
Autonomiczne dostawcze robovany w Chinach – szybki rozwój i wyzwania technologiczne
W chińskich miastach coraz częściej pojawiają się autonomiczne pojazdy dostawcze. Innowacyjne rozwiązania przyciągają uwagę, ale niosą też nowe wyzwania dla bezpieczeństwa i infrastruktury.
Komentarze