Fotowoltaika a brak prądu w sieci – co musisz wiedzieć?
Przygodę z własną instalację fotowoltaiczną często rozpoczynamy z długą listą wymagań i oczekiwań. Jednym z nich jest niezależność wobec zakładu energetycznego i dostęp do energii, również podczas awarii sieci. Przy czym … nie zawsze jest to możliwe. Co musisz wiedzieć w temacie fotowoltaika a brak prądu? Czy instalacja fotowoltaiczna działa podczas awarii sieci?
Fotowoltaika a brak prądu w sieci – czy instalacja będzie działać?
Może się wydawać, że skoro jesteśmy Prosumentami, którzy jednocześnie produkują i konsumują prąd, przerwy w jego dostawie – szczególnie w ciągu dnia, nie powinny nas obchodzić. W końcu nasze panele fotowoltaiczne do działania potrzebują jedynie słońca, a nie prądu z sieci. Powinniśmy być więc niezależni od wszelkich awarii i związanych z nimi braków energii, prawda?
Niestety, w przypadku większości instalacji fotowoltaicznych, nie tak wygląda rzeczywistość. Wszystko dlatego, że zdecydowaną większość w Polsce stanowią instalacje fotowoltaiczne on-grid, które są sprzężone z siecią elektryczną za pomocą licznika dwukierunkowego.
Tego typu standardowe instalacje fotowoltaiczne on-grid nie działają w przypadku awarii sieci.
A zatem, jeśli wiatr zerwie linie energetyczne, pomimo tego, że Wasza fotowoltaika będzie mogła produkować prąd, nie zostanie on dostarczony do Waszych gniazdek. Nie jest to jednak żadna wada czy usterka systemu, a specjalne zabezpieczenie. Dlaczego tak się dzieje?
Instalacja fotowoltaiczna a awaria sieci – dlaczego zestaw musi być wyłączony?
Panele fotowoltaiczne, jeśli tylko mają dostęp do źródła światła, pracują stale i przesyłają energię do Twojego domu, a nadwyżki do sieci energetycznej. W przypadku awarii sieci, istniałoby więc ryzyko, że prąd pochodzący z instalacji fotowoltaicznej mógłby porazić ludzi pracujących przy naprawie usterki.
Dlatego też, w sercu zestawu fotowoltaicznego – inwerterze, zamontowane jest specjalne zabezpieczenie antywyspowe. W przypadku wykrycia przerwy w dostawie prądu po stronie sieci, zabezpieczenie wyłącza urządzenie. Zapewnia to bezpieczeństwo pracy osób obsługujących awarię linii, ale jednocześnie oznacza brak w Twojej domowej instalacji energetycznej – nawet jeśli jest słoneczny dzień i panele powinny pracować.
Jak już wspominaliśmy, tak wygląda scenariusz w większości przypadków. Jeśli interesuje nas fotowoltaika, brak prądu w instalacji podczas awarii nie powinien stać nam na przeszkodzie. Istnieją bowiem rozwiązania, zapewniające całkowitą niezależność od sieci energetycznych i przerw w dostawach prądu. Jakie?
Fotowoltaika a brak prądu – jak zyskać niezależność od przerw w dostawie?
Instalacja fotowoltaiczna on-grid (podłączona do sieci) to nie jedyna opcja dostępna na rynku. Miejsca, w których stosowana jest fotowoltaika bywają bowiem różne, a panujące tam warunki nie zawsze pozwalają na podpięcie fotowoltaiki do sieci. Stąd też konieczność opracowania zestawów fotowoltaicznych, które są w stanie pracować częściowo lub całkowicie niezależnie od sieci energetycznej.
Istnieją dwa rozwiązania, które zapewniają inwestorom taki poziom bezpieczeństwa i niezależności energetycznej:
- instalacje fotowoltaiczne off-grid,
- instalacje fotowoltaiczne hybrydowe.
Fotowoltaika przy braku prądu – opcja off-grid
Fotowoltaika off-grid (zwana też wyspową), to system, który do pracy w ogóle nie potrzebuje podłączenia do sieci. Jest to układ zamknięty – prąd z takiego zestawu, po przetworzeniu, trafia bezpośrednio do domowych urządzeń, a ewentualne nadwyżki, do magazynu energii (czyli np. akumulatora). Wykorzystanie w instalacji baterii magazynujących pozwala zapewnić inwestorowi ciągłość dostaw prądu np. w nocy czy właśnie podczas awarii sieci. W
Hybrydowa instalacja fotowoltaiczna a awaria sieci
Drugą opcją jest instalacja hybrydowa, stanowiąca połączenie instalacji fotowoltaicznej on-grid i off-grid. W zależności od warunków, może ona pracować jak typowa fotowoltaika podłączona do sieci (zasilając urządzenia w domu i przesyłając nadwyżki do magazynu sieciowego) lub jak typowa fotowoltaika wyspowa – zasilając urządzenia w domu i ładując akumulatory. Jak to wygląda w praktyce?
- Rano – panele dostarczają niewielkie ilości energii, więc do domu trafia prąd z PV oraz z sieci. Baterie nie są natomiast ładowane.
- Około południa – instalacja zaczyna pracować wydajniej, zasilając urządzenia domowe, a nadwyżki odprowadzając do akumulatorów.
- Po południu – akumulatory są już naładowane, a ilość energii produkowanej przez fotowoltaikę wciąż przewyższa bieżące zapotrzebowanie. Jej część trafia zatem do sieci energetycznej.
- Wieczorem – wydajność fotowoltaiki spada, dlatego dom dodatkowo zasila się prądem zmagazynowanym w bateriach.
- W nocy – dalej wykorzystywana jest energia z akumulatorów i dopiero gdy jej zabraknie – zaciągana jest energia z sieci energetycznej.
Instalacja fotowoltaiczna hybrydowa, z racji tego, że jest wyposażona w lokalny magazyn energii, może być również rozwiązaniem problemu “fotowoltaika a brak prądu”.
Uwaga! Zgodnie z IRiESD (Instrukcją Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnych), mikroinstalacje o mocy powyżej 10 kW (do 50 kW) powinny posiadać możliwość zdalnego sterowania mocą czynną i odłączenia instalacji przez OSD.
Zalety i wady systemów niwelujących problem fotowoltaiki i braku prądu w sieci
Jakie są zalety i wady każdego z powyższych rozwiązań? Główna zaleta każdej z opcji to oczywiście niezależność względem przerw w dostawach prądu, przy czym największą elastyczność w tym temacie zapewnia instalacja hybrydowa.
Główną wadą, przez którą popularność tych rozwiązań jest znikoma, jest cena – instalacje tego typu są kilkukrotnie droższe o standardowej instalacji fotowoltaicznej typu on-grid.
System off-grid
| Zalety | Wady |
| Całkowita niezależność energetyczna – również podczas awarii sieci | Wysokie koszty wynikające z większej ilości paneli fotowoltaicznych oraz zakupu akumulatorów |
| Dość skomplikowane rozwiązanie – większe ryzyko awarii |
System hybrydowy
| Zalety | Wady |
| Całkowita niezależność energetyczna – również podczas awarii sieci | Bardzo wysokie koszty związane z większą ilością paneli fotowoltaicznych, zakupem specjalnego inwertera hybrydowego (lub zakupem dwóch inwerterów – off-grid i on-grid) oraz zakupem akumulatorów |
| Elastyczność względem zapotrzebowania na energię – instalacja pracować jako system on-grid, off-grid oraz jako system mieszany | Dość skomplikowane rozwiązanie – większe ryzyko awarii |
W większości przypadków, przy awarii sieci, fotowoltaika nie działa, gdyż jest wyłączana przez specjalne zabezpieczenie. Ma to uchronić osoby pracujące nad usunięciem usterki przed porażeniem prądem. Istnieją jednak takie typy instalacji fotowoltaicznych, które są w stanie pracować niezależnie od sieci energetycznej. Mowa o zestawie off-grid oraz instalacji hybrydowej. I choć faktycznie zapewniają one niezależność energetyczną, posiadają też ogromną wadę w postaci wysokich kosztów. Warto zatem dobrze zastanowić się czy w naszym przypadku będzie ono opłacalne.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Farmy fotowoltaiczne i magazyny energii coraz aktywniej wchodzą na rynek bilansujący
Rynek odnawialnych źródeł energii w Polsce wchodzi w etap, w którym coraz większe znaczenie ma już nie tylko sama produkcja energii, ale także sposób zarządzania pracą instalacji. Przykładem tego trendu jest rozpoczęcie procesu kwalifikacji dwóch farm fotowoltaicznych o mocy 10 MW każda do świadczenia usług bilansujących oraz objęcie wielorynkową optymalizacją jednej z pierwszych komercyjnych instalacji hybrydowych PV+BESS w Polsce. Współpraca Solartech i Respect Energy obejmie farmy PV Letnica i PV Ścinawa oraz instalację hybrydową Kiniki. Projekty pokazują, jak właściciele aktywów OZE mogą zwiększać ich elastyczność i wykorzystywać dodatkowe segmenty rynku energii.
Ceny gazu ziemnego rosną w II kwartale 2026 r.
W drugim kwartale 2026 r. odnotowano znaczący wzrost średnich cen gazu ziemnego sprowadzanego zarówno z krajów UE i EFTA, jak i spoza tych obszarów. Najwyższe wzrosty dotyczyły importu z państw członkowskich UE.
Pierwszy etap budowy linii 400 kV Choczewo – Gdańsk Przyjaźń zakończony
Zakończono pierwszy etap budowy linii 400 kV Choczewo – Gdańsk Przyjaźń, kluczowego elementu inwestycji PSE w województwie pomorskim. Linia przeszła już ruch próbny, a dalsze prace i testy są w toku.
Samorządy napędzają rozwój OZE – niższe koszty i większe bezpieczeństwo energetyczne
Coraz więcej Polaków dostrzega korzyści ekonomiczne z inwestycji w odnawialne źródła energii. Jednocześnie samorządy angażują się w transformację energetyczną, stawiając na OZE, magazyny energii i nowe modele zakupu energii. O praktycznych aspektach tych zmian dyskutować będą uczestnicy konferencji RE-Source Poland Hub 2026.
ORLEN z certyfikatem KZR INiG na produkcję biokomponentów w płockiej rafinerii
ORLEN uzyskał certyfikat Krajowego Systemu Zrównoważonego Rozwoju Instytutu Nafty i Gazu dla procesu współuwodornienia biosurowców w płockiej rafinerii. Certyfikat umożliwia spółce rozwój produkcji biokomponentów i realizację celów UE w zakresie energii odnawialnej w transporcie.
DoGo Power nagrodzone za innowacyjną technologię magazynowania energii przez EUPD Research
DoGo Power zostało wyróżnione prestiżową nagrodą Top Innovation Award 2026 przez europejską instytucję badawczą EUPD Research za własną technologię magazynowania energii z funkcją formowania sieci 4S. Rozwiązanie to wspiera transformację energetyczną i efektywność pracy nowych systemów elektroenergetycznych.
Komentarze