Globalny apel na rzecz sprawiedliwej transformacji energetycznej – wspólne stanowisko światowych liderów
Liderzy państw i organizacji międzynarodowych wystosowali wspólny apel o przyspieszenie sprawiedliwej, czystej transformacji energetycznej na świecie. Podkreślają konieczność współpracy i wsparcia krajów rozwijających się w realizacji ambitnych celów klimatycznych.
Rekordowe inwestycje w czystą energię na świecie
Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej w 2024 roku globalne wydatki na czystą energię osiągnęły rekordowy poziom 2 bilionów dolarów. Na każdy 1 dolar zainwestowany w paliwa kopalne przypadały 2 dolary przeznaczone na technologie zeroemisyjne, a w sektorze elektroenergetycznym inwestycje w czyste technologie przewyższyły te w paliwa kopalne dziesięciokrotnie.
Potrzeba sprawiedliwej transformacji energetycznej
Transformacja energetyczna przyspiesza, jednak liderzy podkreślają, że kluczowe jest zapewnienie jej sprawiedliwości i równości. Tylko sprawiedliwe podejście pozwoli obniżyć koszty, pobudzić wzrost gospodarczy, stworzyć nowe miejsca pracy oraz wzmocnić lokalne gospodarki. Istotne jest także zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego poprzez rozwój lokalnych źródeł energii.
Wyzwania dla krajów rozwijających się
Pomimo pozytywnych trendów, wciąż istnieją znaczne dysproporcje w dostępie do inwestycji i energii. W 2024 roku z 2 bilionów dolarów globalnych wydatków, tylko 40 miliardów trafiło do Afryki – to dwukrotnie więcej niż w 2020 roku, ale nadal niewystarczająco. Brak postępu może spowodować, że w 2030 roku 550 milionów mieszkańców tego kontynentu pozostanie bez dostępu do nowoczesnej energii, a 600 tysięcy osób rocznie umiera z powodu chorób układu oddechowego wywołanych użyciem zanieczyszczających paliw do gotowania.
Podobne wyzwania stoją przed Azją Południowo-Wschodnią, gdzie potrzeba dodatkowych 47 miliardów dolarów rocznie do 2035 roku na inwestycje i rozwój kompetencji, by wesprzeć transformację energetyczną. Małe państwa wyspiarskie mają dostęp do zasobów odnawialnych, takich jak energia słoneczna czy wiatrowa, lecz ogranicza je dostęp do magazynowania energii i połączeń z międzynarodowymi sieciami elektroenergetycznymi.
Inicjatywy wspierające transformację
W celu zniwelowania tych różnic uruchomiono Global Energy Transitions Forum. Forum skupia rządy, instytucje międzynarodowe, banki, firmy i fundacje, które wspólnie pracują na rzecz przyspieszenia sprawiedliwej transformacji energetycznej. Działania koncentrują się na odblokowaniu finansowania, ograniczaniu ryzyka inwestycyjnego oraz wzmacnianiu współpracy w ramach istniejących inicjatyw, takich jak Global Clean Power Alliance czy Global Energy Efficiency Alliance.
Szczególny nacisk położono na wsparcie inicjatyw regionalnych, m.in. Accelerated Partnership for Renewable Energy in Africa, Africa Energy Transition Programme, African Green Industrialisation Initiative czy ASEAN Power Grid. Celem jest wymiana dobrych praktyk i wspólne dążenie do zwiększenia globalnych mocy odnawialnych do 11 TW do 2030 roku.
Ambitne cele na COP30 i przyszłość transformacji
Sygnatariusze listu podkreślają konieczność realizacji dobrowolnych celów, w tym potrojenia mocy odnawialnych i podwojenia efektywności energetycznej do 2030 roku, a także zwiększenia produkcji i wykorzystania zrównoważonych paliw. Wskazują, że przygotowania do COP30 w Brazylii oraz aktualizacja krajowych zobowiązań klimatycznych (NDC) to szansa na podniesienie ambicji i wdrożenie działań realnie poprawiających sytuację ludzi i gospodarek.
Apel światowych liderów
Autorzy listu – premierzy, prezydenci oraz przedstawiciele organizacji międzynarodowych, w tym Komisji Europejskiej, Międzynarodowej Agencji Energetycznej i Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej – apelują o wspólne działania na rzecz sprawiedliwej, zrównoważonej i inkluzywnej transformacji energetycznej.
Transformacja energetyczna już trwa – musimy zadbać, by była sprawiedliwa i równa. To jedyna droga, która będzie korzystna dla planety, ludzi i innowacji.
Zobacz również:
- Zbyt szybka transformacja energetyczna może zaszkodzić gospodarce – ostrzega ekspert SGH
- Transformacja energetyczna bez spójnej strategii? Ekspert Deloitte ostrzega przed rosnącym ryzykiem
- Transformacja energetyczna ORLEN: 2,5 mld zł z zielonych euroobligacji
- Wiceminister Bolesta: Transformacja energetyczna musi być sprawiedliwa i bezpieczna
- Transformacja energetyczna zagrożeniem dla 120 tys. brytyjskich pracowników
Źródło: Komisja Europejska
Może Cię również zainteresować
NFOŚiGW uruchamia centrum kompetencji dla transformacji energetycznej w ramach programu ELENA
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął pilotaż programu ELENA, który zapewni doradztwo dla spółek ciepłowniczych i samorządów przy modernizacji budynków publicznych i systemów ciepłowniczych. Inicjatywa ma ułatwić dostęp do finansowania oraz poprawić efektywność energetyczną.
Ostrzeżenie PSE: Uwaga na firmy podszywające się pod operatora systemu przesyłowego
Polskie Sieci Elektroenergetyczne ostrzegają przed przypadkami wykorzystywania ich nazwy i logo przez prywatne firmy z sektora energii. Sprawdź, jak rozpoznać prawdziwego przedstawiciela PSE.
Magazyny energii kluczowe dla rozwoju OZE – nowe wsparcie i legislacja zapowiedziane na ENEX 2026
Podczas Międzynarodowych Targów ENEX w Kielcach przedstawiciele MKiŚ zapowiedzieli nowe programy wsparcia dla magazynowania energii oraz uproszczenia legislacyjne. W Polsce działa już ponad 100 tys. magazynów prosumenckich, a ich liczba dynamicznie rośnie.
ORLEN stawia na „local first” – polskie firmy kluczowe dla rozwoju offshore
Rozwój polskiej energetyki wiatrowej na Bałtyku nabiera tempa – do 2040 r. planowane jest osiągnięcie 18 GW mocy, a udział polskich firm w projektach offshore staje się jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego kraju.
Agrowłóknina zagrożeniem dla sieci przesyłowych – apel PSE do rolników
W 2025 roku agrowłóknina kilkukrotnie unieruchomiła linie wysokiego napięcia w Polsce. PSE apelują do rolników o ostrożność i stosowanie się do zaleceń producentów.
PSE ogłasza nabór dostawców usług interwencyjnych IZP i IRP na rok 2026/2027
Polskie Sieci Elektroenergetyczne rozpoczęły nabór dostawców usług interwencyjnych: zwiększenia (IZP) oraz redukcji poboru mocy (IRP) na kolejny rok. Zainteresowani mogą składać wnioski przez Platformę Zakupową PSE od 1 marca 2026 do 28 lutego 2027.

Komentarze