Gminy krytykują program „Czyste Powietrze” – raport PAS wskazuje na głęboki kryzys
Według najnowszego raportu Polskiego Alarmu Smogowego, gminy oceniają nową wersję programu „Czyste Powietrze” bardzo negatywnie. Wskazują na skomplikowane procedury, wykluczenie najuboższych i wyraźny spadek zaufania do programu.
Negatywna ocena programu „Czyste Powietrze” przez gminy
Polski Alarm Smogowy (PAS) opublikował wyniki badania opinii urzędników gminnych na temat nowej wersji programu „Czyste Powietrze”. W badaniu, przeprowadzonym wśród pracowników urzędów mających bezpośredni kontakt z beneficjentami, dominują głosy krytyczne. Samorządowcy wskazują na nadmierną biurokrację, skomplikowane zasady oraz wielomiesięczne procedury, które utrudniają realizację programu.
Spadek liczby wniosków i trudności proceduralne
Od momentu uruchomienia nowej wersji programu 31 marca 2025 r. do końca grudnia złożono niecałe 50 000 wniosków. Dla porównania, w analogicznym okresie poprzedniego roku liczba ta przekroczyła 205 000. Oznacza to czterokrotny spadek zainteresowania. Według PAS, przy obecnym tempie realizacji cele programu nie zostaną osiągnięte nawet w ciągu czterdziestu lat.
Najważniejsze problemy wskazane przez gminy
- Wielomiesięczne procedury i uznaniowość: Pracownicy wojewódzkich funduszy ochrony środowiska interpretują przepisy programu w sposób uznaniowy, co prowadzi do żądania dodatkowych dokumentów i opóźnień w wypłatach.
- Wykluczenie osób ubogich: Wysokie koszty inwestycji i długotrwałe oczekiwanie na zwrot środków sprawiają, że program jest niedostępny dla mniej zamożnych gospodarstw.
- Konieczność opłacenia audytu energetycznego: Przed zakwalifikowaniem do programu wymagany jest audyt budynku, którego koszt wynosi 1500-2000 zł, bez gwarancji uzyskania dotacji.
- Opóźnienia wypłat dla firm: Zmniejszenie poziomu prefinansowania oraz opóźnienia w wypłatach zniechęcają firmy do udziału w programie.
Opóźnienia nie dotyczą jedynie wypłat. U nas miesiącami czeka się na numer umowy. Ludzie tracą zaufanie do tego systemu już na samym początku drogi.
[Program Czyste Powietrze] miał służyć ochronie powietrza, zachęcać ludzi do wymiany źródeł ogrzewania. To był jego główny cel. […] Obecnie tak się to skomplikowało, że nadaje się dla coraz węższej grupy ludzi, a ten główny cel gdzieś się rozmył
Nowa edycja programu to niestety kompletna porażka. Klienci przychodzą, informujemy ich o konieczności realizacji audytu i jego przeciętnych kosztach i tyle ich widzimy.
Komentarz Polskiego Alarmu Smogowego
Wnioski płynące z analizy ocen programu “Czyste Powietrze” przez gminy są porażające. Na początku 2024 r. mieliśmy nadzieję, że zapowiedzi premiera Tuska o usprawnieniu programu Czyste Powietrze, szybszej walce ze smogiem i pomocy dla gospodarstw domowych w termomodernizacji domów zostaną zrealizowane. Niestety, jak widzimy po dwóch latach sprawowania rządów, program znajduje się w głębokim kryzysie, a walka ze smogiem mocno wyhamowała. W obecnym tempie cele programu zdefiniowane przez NFOŚ, a więc wymiana 2,5 miliona kopciuchów, nie zostaną osiągnięte nawet w ciągu czterdziestu lat.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska utrzymuje jednak optymistyczne stanowisko wobec obecnej sytuacji programu. W grudniu 2025 r. minister Hennig-Kloska stwierdziła:
Zapewniam, że w programie dzieje się więcej niż kiedykolwiek.
Statystyki pokazują jednak, że w tygodniu 17-23 stycznia 2026 r. złożono zaledwie 643 wnioski, podczas gdy średnia tygodniowa liczba wniosków w 2024 r. wynosiła ponad 5200.
Dostęp do raportu i rekomendacji PAS
Zobacz również:
- NFOŚiGW zgłasza nadużycia w programie Czyste Powietrze do prokuratury
- NFOŚiGW ostrzega przed nieuczciwymi praktykami w programie Czyste Powietrze
- Kryzys smogowy w Polsce: brak reakcji Ministerstwa Klimatu i upadek programu Czyste Powietrze
- Webinar: Praktyczna rola operatorów programu „Czyste Powietrze” – zaproszenie od NFOŚiGW
- Dialog z wykonawcami programu Czyste Powietrze – nowe działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska
Źródło: Polski Alarm Smogowy
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Nowa ustawa: pomoc dla poszkodowanych przez nierzetelnych wykonawców programu Czyste Powietrze
Rząd przyjął ustawę umożliwiającą zawieszenie dochodzenia zwrotu zaliczek od beneficjentów programu Czyste Powietrze oszukanych przez nieuczciwych wykonawców. Nowe przepisy mają zwiększyć bezpieczeństwo uczestników programu.
TAURON odwraca odpisy na aktywach – wzrost wartości dzięki lepszym wynikom spółek
TAURON poinformował o odwróceniu odpisów z tytułu utraty wartości udziałów w TAURON Ciepło i TAURON Wytwarzanie. Łączna kwota 297 mln zł poprawi jednostkowy wynik finansowy spółki za I półrocze 2026 r.
ORLEN inwestuje w hybrydowe OZE: nowy kompleks fotowoltaiczno-wiatrowy w Wielkopolsce
Grupa ORLEN ogłasza realizację największego w Polsce hybrydowego projektu OZE o mocy 216 MW w Kazimierzu Biskupim. Instalacja połączy farmę fotowoltaiczną i wiatrową, dostarczając energię dla 143 tys. gospodarstw domowych.
TAURON Ciepło z certyfikatem ISO 50001 – potwierdzenie wysokich standardów zarządzania energią
TAURON Ciepło uzyskał certyfikat ISO 50001, potwierdzając skuteczne wdrożenie systemu zarządzania energią zgodnie z międzynarodową normą. To ważny krok w kierunku zwiększenia efektywności energetycznej spółki.
Rekordowe zyski Grupy ORLEN z rynków zagranicznych w II kwartale 2026 roku
Grupa ORLEN odnotowała w II kwartale 2026 roku historycznie wysokie wyniki finansowe, napędzane wzrostem zysków zagranicznych stacji paliw oraz rekordowymi inwestycjami w infrastrukturę energetyczną i nowe technologie.
Senat zatwierdza ustawę o wsparciu zrównoważonego lotnictwa – nowe mechanizmy dla polskich przewoźników
Senat przyjął bez poprawek ustawę o wsparciu zrównoważonego lotnictwa. Nowe przepisy mają wyrównać konkurencję dla polskich linii i promować stosowanie zrównoważonych paliw lotniczych.
Komentarze