Gminy krytykują program „Czyste Powietrze” – raport PAS wskazuje na głęboki kryzys
Według najnowszego raportu Polskiego Alarmu Smogowego, gminy oceniają nową wersję programu „Czyste Powietrze” bardzo negatywnie. Wskazują na skomplikowane procedury, wykluczenie najuboższych i wyraźny spadek zaufania do programu.
Negatywna ocena programu „Czyste Powietrze” przez gminy
Polski Alarm Smogowy (PAS) opublikował wyniki badania opinii urzędników gminnych na temat nowej wersji programu „Czyste Powietrze”. W badaniu, przeprowadzonym wśród pracowników urzędów mających bezpośredni kontakt z beneficjentami, dominują głosy krytyczne. Samorządowcy wskazują na nadmierną biurokrację, skomplikowane zasady oraz wielomiesięczne procedury, które utrudniają realizację programu.
Spadek liczby wniosków i trudności proceduralne
Od momentu uruchomienia nowej wersji programu 31 marca 2025 r. do końca grudnia złożono niecałe 50 000 wniosków. Dla porównania, w analogicznym okresie poprzedniego roku liczba ta przekroczyła 205 000. Oznacza to czterokrotny spadek zainteresowania. Według PAS, przy obecnym tempie realizacji cele programu nie zostaną osiągnięte nawet w ciągu czterdziestu lat.
Najważniejsze problemy wskazane przez gminy
- Wielomiesięczne procedury i uznaniowość: Pracownicy wojewódzkich funduszy ochrony środowiska interpretują przepisy programu w sposób uznaniowy, co prowadzi do żądania dodatkowych dokumentów i opóźnień w wypłatach.
- Wykluczenie osób ubogich: Wysokie koszty inwestycji i długotrwałe oczekiwanie na zwrot środków sprawiają, że program jest niedostępny dla mniej zamożnych gospodarstw.
- Konieczność opłacenia audytu energetycznego: Przed zakwalifikowaniem do programu wymagany jest audyt budynku, którego koszt wynosi 1500-2000 zł, bez gwarancji uzyskania dotacji.
- Opóźnienia wypłat dla firm: Zmniejszenie poziomu prefinansowania oraz opóźnienia w wypłatach zniechęcają firmy do udziału w programie.
Opóźnienia nie dotyczą jedynie wypłat. U nas miesiącami czeka się na numer umowy. Ludzie tracą zaufanie do tego systemu już na samym początku drogi.
[Program Czyste Powietrze] miał służyć ochronie powietrza, zachęcać ludzi do wymiany źródeł ogrzewania. To był jego główny cel. […] Obecnie tak się to skomplikowało, że nadaje się dla coraz węższej grupy ludzi, a ten główny cel gdzieś się rozmył
Nowa edycja programu to niestety kompletna porażka. Klienci przychodzą, informujemy ich o konieczności realizacji audytu i jego przeciętnych kosztach i tyle ich widzimy.
Komentarz Polskiego Alarmu Smogowego
Wnioski płynące z analizy ocen programu “Czyste Powietrze” przez gminy są porażające. Na początku 2024 r. mieliśmy nadzieję, że zapowiedzi premiera Tuska o usprawnieniu programu Czyste Powietrze, szybszej walce ze smogiem i pomocy dla gospodarstw domowych w termomodernizacji domów zostaną zrealizowane. Niestety, jak widzimy po dwóch latach sprawowania rządów, program znajduje się w głębokim kryzysie, a walka ze smogiem mocno wyhamowała. W obecnym tempie cele programu zdefiniowane przez NFOŚ, a więc wymiana 2,5 miliona kopciuchów, nie zostaną osiągnięte nawet w ciągu czterdziestu lat.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska utrzymuje jednak optymistyczne stanowisko wobec obecnej sytuacji programu. W grudniu 2025 r. minister Hennig-Kloska stwierdziła:
Zapewniam, że w programie dzieje się więcej niż kiedykolwiek.
Statystyki pokazują jednak, że w tygodniu 17-23 stycznia 2026 r. złożono zaledwie 643 wnioski, podczas gdy średnia tygodniowa liczba wniosków w 2024 r. wynosiła ponad 5200.
Dostęp do raportu i rekomendacji PAS
Zobacz również:
- NFOŚiGW zgłasza nadużycia w programie Czyste Powietrze do prokuratury
- NFOŚiGW ostrzega przed nieuczciwymi praktykami w programie Czyste Powietrze
- Kryzys smogowy w Polsce: brak reakcji Ministerstwa Klimatu i upadek programu Czyste Powietrze
- Webinar: Praktyczna rola operatorów programu „Czyste Powietrze” – zaproszenie od NFOŚiGW
- Dialog z wykonawcami programu Czyste Powietrze – nowe działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska
Źródło: Polski Alarm Smogowy
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Green Gas Poland 2026 – najważniejsze wydarzenie branży biogazu i biometanu
Green Gas Poland 2026, organizowane przez Unię Producentów i Pracodawców Przemysłu Biogazowego i Biometanowego (UPEBBI), to najbardziej prestiżowa doroczna konferencja sektora biogazu i biometanu w Polsce. W 2026 roku wydarzenie odbędzie się w dwóch odsłonach – wiosennej i jesiennej – gromadząc liderów rynku, samorządowców, inwestorów oraz ekspertów branżowych.
Nowoczesna hurtownia fotowoltaiczna Jelonek.store – kompleksowe zaplecze dla branży OZE
Rynek odnawialnych źródeł energii w Polsce rozwija się w bardzo dynamicznym tempie. Rosnące zainteresowanie fotowoltaiką oraz magazynowaniem energii sprawia, że instalatorzy i firmy wykonawcze coraz częściej poszukują partnerów, którzy są w stanie zapewnić nie tylko wysokiej jakości komponenty, ale również ich realną dostępność, szybkie terminy realizacji oraz wsparcie techniczne.
Energa Operator wdraża FDIR – szybsza reakcja na awarie i krótsze przerwy w dostawie prądu
Energa Operator uruchomiła w pełni automatyczny system FDIR w gdańskim oddziale, skracając czas przywracania zasilania do zaledwie 2 minut i 29 sekund. To pierwsze tak kompleksowe wdrożenie tej technologii w Polsce.
Awaria połączenia elektroenergetycznego Polska-Szwecja – system pozostaje stabilny
Połączenie energetyczne między Polską a Szwecją zostało tymczasowo wyłączone z powodu usterki. Polskie Sieci Elektroenergetyczne zapewniają, że system działa stabilnie i spełnia wszystkie kryteria bezpieczeństwa.
ORLEN i KOWR łączą siły na rzecz rozwoju biogazu i biometanu w Polsce
Grupa ORLEN oraz Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa rozpoczynają strategiczną współpracę, której celem jest rozwój instalacji biogazowych i biometanowych. Inicjatywa ma przyspieszyć dekarbonizację transportu i zwiększyć udział odnawialnych gazów w polskiej energetyce.
Nowa ustawa ochroni beneficjentów programu Czyste Powietrze przed skutkami nierzetelnych wykonawców
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt ustawy mający wesprzeć osoby poszkodowane przez nieuczciwych wykonawców w programie Czyste Powietrze. Nowe przepisy przewidują zawieszenie dochodzenia zwrotu zaliczek oraz wsparcie w odzyskiwaniu należności od firm objętych postępowaniami karnymi.
Komentarze