Gminy krytykują program „Czyste Powietrze” – raport PAS wskazuje na głęboki kryzys
Według najnowszego raportu Polskiego Alarmu Smogowego, gminy oceniają nową wersję programu „Czyste Powietrze” bardzo negatywnie. Wskazują na skomplikowane procedury, wykluczenie najuboższych i wyraźny spadek zaufania do programu.
Negatywna ocena programu „Czyste Powietrze” przez gminy
Polski Alarm Smogowy (PAS) opublikował wyniki badania opinii urzędników gminnych na temat nowej wersji programu „Czyste Powietrze”. W badaniu, przeprowadzonym wśród pracowników urzędów mających bezpośredni kontakt z beneficjentami, dominują głosy krytyczne. Samorządowcy wskazują na nadmierną biurokrację, skomplikowane zasady oraz wielomiesięczne procedury, które utrudniają realizację programu.
Spadek liczby wniosków i trudności proceduralne
Od momentu uruchomienia nowej wersji programu 31 marca 2025 r. do końca grudnia złożono niecałe 50 000 wniosków. Dla porównania, w analogicznym okresie poprzedniego roku liczba ta przekroczyła 205 000. Oznacza to czterokrotny spadek zainteresowania. Według PAS, przy obecnym tempie realizacji cele programu nie zostaną osiągnięte nawet w ciągu czterdziestu lat.
Najważniejsze problemy wskazane przez gminy
- Wielomiesięczne procedury i uznaniowość: Pracownicy wojewódzkich funduszy ochrony środowiska interpretują przepisy programu w sposób uznaniowy, co prowadzi do żądania dodatkowych dokumentów i opóźnień w wypłatach.
- Wykluczenie osób ubogich: Wysokie koszty inwestycji i długotrwałe oczekiwanie na zwrot środków sprawiają, że program jest niedostępny dla mniej zamożnych gospodarstw.
- Konieczność opłacenia audytu energetycznego: Przed zakwalifikowaniem do programu wymagany jest audyt budynku, którego koszt wynosi 1500-2000 zł, bez gwarancji uzyskania dotacji.
- Opóźnienia wypłat dla firm: Zmniejszenie poziomu prefinansowania oraz opóźnienia w wypłatach zniechęcają firmy do udziału w programie.
Opóźnienia nie dotyczą jedynie wypłat. U nas miesiącami czeka się na numer umowy. Ludzie tracą zaufanie do tego systemu już na samym początku drogi.
[Program Czyste Powietrze] miał służyć ochronie powietrza, zachęcać ludzi do wymiany źródeł ogrzewania. To był jego główny cel. […] Obecnie tak się to skomplikowało, że nadaje się dla coraz węższej grupy ludzi, a ten główny cel gdzieś się rozmył
Nowa edycja programu to niestety kompletna porażka. Klienci przychodzą, informujemy ich o konieczności realizacji audytu i jego przeciętnych kosztach i tyle ich widzimy.
Komentarz Polskiego Alarmu Smogowego
Wnioski płynące z analizy ocen programu “Czyste Powietrze” przez gminy są porażające. Na początku 2024 r. mieliśmy nadzieję, że zapowiedzi premiera Tuska o usprawnieniu programu Czyste Powietrze, szybszej walce ze smogiem i pomocy dla gospodarstw domowych w termomodernizacji domów zostaną zrealizowane. Niestety, jak widzimy po dwóch latach sprawowania rządów, program znajduje się w głębokim kryzysie, a walka ze smogiem mocno wyhamowała. W obecnym tempie cele programu zdefiniowane przez NFOŚ, a więc wymiana 2,5 miliona kopciuchów, nie zostaną osiągnięte nawet w ciągu czterdziestu lat.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska utrzymuje jednak optymistyczne stanowisko wobec obecnej sytuacji programu. W grudniu 2025 r. minister Hennig-Kloska stwierdziła:
Zapewniam, że w programie dzieje się więcej niż kiedykolwiek.
Statystyki pokazują jednak, że w tygodniu 17-23 stycznia 2026 r. złożono zaledwie 643 wnioski, podczas gdy średnia tygodniowa liczba wniosków w 2024 r. wynosiła ponad 5200.
Dostęp do raportu i rekomendacji PAS
Zobacz również:
- NFOŚiGW zgłasza nadużycia w programie Czyste Powietrze do prokuratury
- NFOŚiGW ostrzega przed nieuczciwymi praktykami w programie Czyste Powietrze
- Kryzys smogowy w Polsce: brak reakcji Ministerstwa Klimatu i upadek programu Czyste Powietrze
- Webinar: Praktyczna rola operatorów programu „Czyste Powietrze” – zaproszenie od NFOŚiGW
- Dialog z wykonawcami programu Czyste Powietrze – nowe działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska
Źródło: Polski Alarm Smogowy
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Dziewięć kluczowych wniosków dla przyszłości polskiego ciepłownictwa – raport Polityki Insight
Transformacja polskiego ciepłownictwa wymaga wielopoziomowych inwestycji i zmian regulacyjnych. Raport Polityki Insight, przygotowany przy współpracy z Fortum, wskazuje dziewięć najważniejszych kierunków rozwoju sektora.
Harmony Link – decyzje środowiskowe dla stacji Norki i Wigry. Kluczowy etap inwestycji PSE
Projekt Harmony Link wkracza w decydującą fazę – Polskie Sieci Elektroenergetyczne uzyskały kluczowe decyzje środowiskowe dla stacji Norki i Wigry. To ważny krok dla bezpieczeństwa energetycznego północno-wschodniej Polski i integracji z systemami bałtyckimi.
PSE i Uniwersytet Radomski rozpoczynają współpracę w kształceniu przyszłych energetyków
Polskie Sieci Elektroenergetyczne oraz Uniwersytet Radomski im. Kazimierza Pułaskiego zawarły porozumienie o współpracy. Eksperci PSE będą prowadzić zajęcia dla studentów, wspierając rozwój kompetencji w sektorze elektroenergetycznym.
Local Content – korzyści dla polskiej gospodarki i sektora energetycznego
Projekt „Local Content. Z korzyścią dla Polski” ma na celu zwiększenie udziału polskich firm w kluczowych inwestycjach, w tym w energetyce. Inicjatywa Ministerstwa Aktywów Państwowych wspiera krajowe przedsiębiorstwa, wzmacnia bezpieczeństwo gospodarcze i promuje innowacyjne partnerstwa.
Local Content – nowy impuls dla polskich firm i gospodarki. MAP stawia na krajowe łańcuchy dostaw
Ministerstwo Aktywów Państwowych zainaugurowało projekt „Local Content. Z korzyścią dla Polski”, mający zwiększyć udział polskich firm w kluczowych inwestycjach. Inicjatywa wspiera strategiczną autonomię kraju i rozwój lokalnych przedsiębiorstw.
MKiŚ ostrzega przed oszustwami związanymi z BDO – jak rozpoznać próbę wyłudzenia?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska alarmuje o kolejnej fali phishingu dotyczącej Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO). Uważaj na fałszywe maile i wezwania do płatności podszywające się pod resort.
Komentarze