Hiszpania mogła uniknąć awarii. Australia pokazała jak
W poniedziałek 29 kwietnia 2025 r. w Hiszpanii doszło do poważnej awarii systemu elektroenergetycznego. Premier Pedro Sánchez wykluczył winę odnawialnych źródeł energii i braku energetyki jądrowej. Rząd zapowiedział dochodzenie, reformę sieci oraz apel do Brukseli o niezależny raport. Eksperci wskazują, że blackout można było uniknąć dzięki magazynom energii – jak w Australii Południowej.
Awaria systemu – 15 GW zniknęło w pięć sekund
Do blackout’u doszło w poniedziałek o godzinie 12:25 czasu lokalnego. Jak poinformował operator systemu przesyłowego Red Eléctrica de España (REE), przyczyną była „utarta generacji” w skali przekraczającej zdolności absorpcyjne systemu.
Premier Pedro Sánchez ujawnił, że „o godzinie 12:33 z systemu nagle zniknęło 15 GW mocy. Nigdy wcześniej coś takiego nie miało miejsca”.
Zobacz również: Gigantyczna awaria prądu w Hiszpanii i Portugalii. Czy to cyberatak?
Źródła OZE dominowały w czasie awarii
Dane REE pokazują, że w momencie przywracania dostaw energii ponad 75% generacji pochodziło z OZE. Wieczorem, gdy udział fotowoltaiki naturalnie spadł, uruchomiono elektrownie gazowe i parowe.
Premier Sánchez podkreślił, że elektrownie jądrowe nie zapewniły większej odporności na awarię.
„W chwili zdarzenia elektrownie jądrowe pracowały i również się wyłączyły. Nie były bardziej odporne niż inne źródła. Uzależnienie od atomu spowolniłoby odbudowę systemu” – mówił.
Dodał, że ich obecna nieaktywność to efekt decyzji właścicieli, którzy uznają je za niekonkurencyjne wobec OZE.
Rozproszone źródła zapewniły ciągłość zasilania
Pomimo ogólnokrajowej awarii, niektóre firmy i gospodarstwa domowe zachowały zasilanie dzięki lokalnym systemom opartym na magazynach energii i fotowoltaice.
„Jesteśmy jedną z nielicznych firm w Galicji, która działała bez zakłóceń – dzięki temu, że nasza siedziba działa całkowicie poza siecią, zasilana w 100% technologią z Galicji” – przekazał przedstawiciel firmy Norvento Energia.
Siedziba firmy – budynek CIne – korzysta z mikrosieci opartej na źródłach odnawialnych oraz baterii, które zapewniają nieprzerwane dostawy. Infrastruktura Norvento nie przechodzi w tryb zerowy jak generatory dieslowskie, dzięki zastosowaniu inteligentnych przekształtników.
Również latarnie i sygnalizacja uliczna zasilane panelami PV funkcjonowały bez zakłóceń.
REE analizuje dwie fale odłączeń źródeł
Dyrektor ds. operacyjnych REE, Eduardo Prieto, poinformował, że wystąpiły dwa epizody odłączeń generacji – o godz. 12:00 i 12:32. Pierwszy udało się opanować, ale drugi – po 1,5 sekundy – doprowadził do blackoutu. System nie był w stanie poradzić sobie z tak gwałtownym zakłóceniem.
Prieto zaznaczył, że nadal trwa analiza danych telemetrycznych. Ustalono jednak, że chwilowo w systemie nie pracowała żadna elektrownia.
Eksperci: brak magazynów pogłębił kryzys
Według Alexa Schocha z firmy Octopus Energy, blackout w Hiszpanii przypomina wydarzenia z Australii Południowej z 2016 r., gdzie także doszło do przerwy w dostawie energii na skutek braku elastyczności systemu.
„Dwa blackouty, jedna przyczyna. Hiszpania w 2025 r. to system pozbawiony elastyczności” – pisał Schoch.
Zauważył, że brak magazynów energii oraz powolna reakcja źródeł gazowych i wodnych sprawiły, że system nie zdołał się ustabilizować. Sytuację pogorszyły niskie poziomy bezwładności – aż 70% energii w momencie awarii pochodziło z OZE.
Lekcja z Australii: magazyny energii działają w setne sekundy
Schoch przypomniał, że wdrożenie bateryjnego magazynu Tesli w Hornsdale pozwoliło reagować na zakłócenia w ciągu 0,14 sekundy. Dla porównania – klasyczne źródła potrzebują minut.
Dzięki takiej technologii, Australia Południowa zwiększyła udział OZE z 41% do średnio 72% bez poważnych przerw w dostawach.
Schoch rekomenduje, by Hiszpania wyznaczyła cel: 20 GW bateryjnych magazynów do 2030 r., wdrożyła mechanizmy zarządzania częstotliwością i syntetyczną bezwładnością oraz otworzyła rynek dla domowych magazynów i VPP.
Reakcja rządu: dochodzenie, interwencja, zmiany
Pedro Sánchez ogłosił, że celem numer jeden było pełne przywrócenie stabilności systemu. Drugim priorytetem jest poznanie przyczyn awarii. W tym celu powołano komisję dochodzeniową, w skład której wchodzi m.in. CNMC. Rząd zwróci się również do Komisji Europejskiej o niezależny raport.
Operatorzy prywatni mają zostać pociągnięci do odpowiedzialności, jeśli zostaną wykazane ich zaniedbania.
Zobacz również:
- Po awarii prądu w Hiszpanii i Portugalii przywrócono zasilanie, trwają ustalenia przyczyn
- 100% energii ze źródeł odnawialnych w dzień roboczy w Hiszpanii
- Hiszpania dostaje 400 mln euro na wodór
- H2Med i hiszpański szkielet wodorowy: pełne wsparcie Komisji Europejskiej
Źródła: Alex Schoch (Octopus Energy), pv-magazine.com, oprac. własne.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Bezpieczeństwo klimatyczne Polski – eksperci o konieczności zintegrowanego zarządzania energią, powietrzem i wodą
Podczas konferencji w Senacie RP eksperci oraz przedstawiciele władz i samorządów podkreślili, że skuteczne budowanie odporności Polski wymaga spójnego zarządzania energią, powietrzem i wodą. Przedstawiono propozycje zmian prawnych mających wzmocnić bezpieczeństwo kraju.
300 tys. zł dla szkół, bibliotek i uczelni. Rusza kolejna edycja programu „Czysta Moc Energii”
Respect Energy uruchamia drugą edycję programu grantowego „Czysta Moc Energii”, w ramach którego instytucje edukacyjne i lokalne ośrodki z całej Polski mogą zdobyć środki na działania związane z edukacją energetyczną i klimatyczną. Do rozdysponowania jest łącznie 300 tys. zł, a pojedyncze granty wynoszą 30 tys. zł.
Program ponownie pokazuje, że transformacja energetyczna to nie tylko wielkie inwestycje i decyzje na szczeblu centralnym, ale również oddolne inicjatywy realizowane blisko ludzi – w szkołach, bibliotekach czy domach kultury.
PGE prezentuje wyniki finansowe i operacyjne za 2025 rok: wzrost EBITDA i spadek zadłużenia
Grupa PGE opublikowała szczegółowe wyniki za 2025 rok, notując wzrost powtarzalnego zysku EBITDA i obniżenie zadłużenia netto. Największy udział w wynikach miała dystrybucja oraz segmenty ciepłowniczy i odnawialny.
Nowa Chemia ORLEN: szybciej, sprawniej i taniej – aktualizacja inwestycji w Płocku
ORLEN zaktualizował projekt Nowa Chemia, znacząco redukując koszty i ustalając realny harmonogram. Inwestycja w Płocku ma przynieść szybsze efekty, większy udział polskich firm i poprawę efektywności energetycznej.
GAZ-SYSTEM z pozytywną opinią KE w sprawie certyfikacji jako operator wodorowy
Komisja Europejska wydała pozytywną opinię dotyczącą certyfikacji niezależności GAZ-SYSTEM jako operatora systemu przesyłowego wodorowego. To pierwszy taki przypadek w Unii Europejskiej i ważny krok dla polskiego rynku wodoru.
PGE Energia Odnawialna wybrała wykonawcę Magazynu Energii Gryfino
PGE Energia Odnawialna zakończyła wybór wykonawcy dla największego w Polsce bateryjnego magazynu energii – inwestycji w Gryfinie. Projekt zrealizuje konsorcjum polskich firm, a dostawcą technologii będzie Fluence Energy.
Komentarze