Instrat: ograniczenie raportowania ESG to błąd. Polska gospodarka może stracić
Fundacja Instrat krytycznie ocenia plany ograniczenia raportowania ESG w ramach unijnego pakietu Omnibus. Eksperci wskazują, że deregulacja nie poprawi innowacyjności i konkurencyjności firm, a wręcz pozbawi je szans na inwestycje w efektywność energetyczną. Ich zdaniem raportowanie ESG pozwala firmom lepiej zarządzać zużyciem energii, a także zwiększa ich atrakcyjność dla inwestorów. Instrat podkreśla, że rezygnacja z raportowania może zaszkodzić zwłaszcza polskim przedsiębiorstwom, które przygotowały już systemy do monitorowania swojego wpływu na środowisko.
Deregulacja ESG to chaos dla firm
Fundacja Instrat zwraca uwagę, że unijny pakiet Omnibus to daleko idąca ingerencja w dopiero co przyjęte regulacje. Zmiany zaproponowane przez Komisję Europejską ograniczą obowiązek raportowania wyłącznie do około 500 największych firm w Polsce, podczas gdy obecnie dyrektywą CSRD objętych jest ponad 3 500 przedsiębiorstw.
Według Kamila Laskowskiego, starszego analityka w Instracie, taka deregulacja to krok wstecz.
Polskie i europejskie firmy od dawna szykują się do nowych wymogów sprawozdawczych w zakresie zrównoważonego rozwoju. Najpoważniejszą proponowaną zmianą jest zdecydowane ograniczenie raportowania do największych spółek. Zgadzam się, że przemyślenie obecnych regulacji ESG jest potrzebne, ale nie wylewajmy dziecka z kąpielą. – ostrzega Laskowski.
Raportowanie ESG sprzyja oszczędnościom i innowacjom
Eksperci Instratu podkreślają, że raportowanie ESG może stymulować innowacyjność i oszczędności. Wprowadzenie obowiązku monitorowania emisji i zużycia energii sprawiło, że firmy zaczęły ze sobą konkurować w zakresie efektywności energetycznej.
Laskowski wyjaśnia, że wiele firm po raz pierwszy dokładnie przeanalizowało swoją strukturę zużycia paliw i energii, co pozwoliło im dostrzec nieefektywności i ograniczyć koszty.
Gdy informacje o zużyciu paliw i energii przez przedsiębiorstwa stają się jawne, firmy zaczynają w tym zakresie konkurować. Proces raportowania ESG pozwolił firmom dokładnie zidentyfikować strukturę zużycia energii i odkryć ewentualną niegospodarność, co przekłada się na faktyczne oszczędności. – mówi ekspert.
Polskie firmy mogą wypaść z radarów inwestorów
Instrat ostrzega, że ograniczenie obowiązków raportowania ESG sprawi, iż mniejsze firmy znikną z pola widzenia inwestorów. Obecnie globalne fundusze i instytucje finansowe przywiązują dużą wagę do strategii dekarbonizacji i zrównoważonego rozwoju.
Prezes Fundacji Instrat Michał Hetmański zwraca uwagę, że firmy nieprzygotowane do raportowania ESG mogą mieć trudności z pozyskaniem kapitału.
„Inwestorzy mają znaczne środki na firmy z jasnymi ambicjami zmniejszenia swojego śladu środowiskowego. Żeby ocenić, które przedsiębiorstwa mogą do takich zaliczyć, potrzebują danych. Jeżeli ograniczymy obowiązki raportowania ESG tylko do największych przedsiębiorstw, to te mniejsze znikną z pola widzenia inwestorów” – wyjaśnia Hetmański.
Brakuje centralnej bazy danych ESG
Kolejnym problemem wskazywanym przez Instrat jest brak łatwego dostępu do danych ESG. Obecnie nie istnieje jedno państwowe centrum zbierające informacje o emisjach i strategiach klimatycznych polskich firm.
Instrat uruchomił własny portal esg.instrat.pl – pierwszą w Polsce bazę danych o śladzie węglowym i celach klimatycznych przedsiębiorstw. Organizacja zwraca jednak uwagę, że takie zadanie powinno być realizowane na poziomie rządowym.
Co najmniej kilka razy w miesiącu dostajemy wiadomości od polskich firm, które dopytują o dane ESG i ich nowe obowiązki. Cieszy nas, że możemy je wspierać, ale to nie powinno być zadanie organizacji pozarządowej, a państwowej agencji. – mówi Laskowski.
Odpowiedź na unijną deregulację ESG
Analiza Instratu jest reakcją na plany Komisji Europejskiej dotyczące ograniczenia obowiązku raportowania ESG, które znalazły się w pakiecie Omnibus. Nowe przepisy mają zwolnić większość firm z raportowania wpływu na środowisko i przestrzegania praw człowieka w łańcuchach dostaw.
Według ustaleń medialnych, UE planuje zmiany w kluczowych dyrektywach – CSRD oraz CSDDD. Nowe przepisy przewidują m.in.:
- ograniczenie raportowania tylko do firm zatrudniających powyżej 1 000 pracowników i osiągających przychody powyżej 450 mln euro,
- brak obowiązku monitorowania dalszych dostawców – firmy będą kontrolować jedynie bezpośrednich partnerów biznesowych,
- ograniczenie odpowiedzialności prawnej – przedsiębiorstwa nie będą już ponosić wspólnotowej odpowiedzialności, a jedynie podlegać regulacjom krajowym,
- łagodniejsze wymagania dotyczące strategii klimatycznych, które nie będą już obowiązkowe.
Kontrowersje wokół zmian
Ograniczenie raportowania ESG budzi kontrowersje nie tylko w Polsce. Zwolennicy deregulacji podkreślają, że dotychczasowe regulacje są kosztowne i skomplikowane, co osłabia konkurencyjność europejskich firm.
Z kolei organizacje ekologiczne i przedstawiciele biznesu ostrzegają, że UE wycofuje się z kluczowych reform klimatycznych.
Maria van der Heide z organizacji ShareAction skrytykowała kierunek zmian.
Jeśli te zmiany się potwierdzą, będzie to skrajnie nieodpowiedzialne. Kluczowe regulacje dotyczące walki z kryzysem klimatycznym i nadużyciami korporacyjnymi są usuwane w ekspresowym tempie i za zamkniętymi drzwiami. – powiedziała.
Wpływ na polskie firmy
Instrat zwraca uwagę, że polskie firmy już zainwestowały w systemy monitorowania ESG, a zmiany mogą osłabić ich pozycję na rynku.
Deregulacja niesie mieszane konsekwencje:
- mniej obowiązków raportowych, co oznacza niższe koszty administracyjne,
- ryzyko utraty kontraktów z zagranicznymi firmami, które mogą wymagać wyższych standardów ESG,
- problemy dla eksporterów, ponieważ brak wspólnych regulacji może utrudnić działalność na rynkach UE.
Co dalej?
Projekt ustawy Omnibus ma zostać oficjalnie zaprezentowany 26 lutego 2025 roku. Ostateczna decyzja będzie zależeć od Parlamentu Europejskiego i Rady UE.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Mój Prąd 6.0: Przyspieszenie oceny i wypłat dotacji dla prosumentów
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiada, że wszystkie wnioski w szóstej edycji programu Mój Prąd zostaną ocenione w ciągu miesiąca. Wypłaty dofinansowań do fotowoltaiki, magazynów energii i ciepła mają zakończyć się w najbliższych tygodniach.
Fortum rozszerza współpracę ze Steady Energy nad reaktorami SMR do ciepłownictwa
Fińska spółka energetyczna Fortum zacieśnia współpracę z firmą Steady Energy, inwestując w rozwój małych reaktorów modułowych (SMR) dedykowanych produkcji ciepła. Nowa umowa obejmuje wsparcie eksperckie oraz inwestycję kapitałową w innowacyjny reaktor LDR-50.
Coraz większa rola osadów ściekowych w produkcji energii i odzysku fosforu w Niemczech
Niemieckie oczyszczalnie ścieków coraz częściej wykorzystują osady ściekowe do produkcji energii i odzysku cennych surowców, takich jak fosfor. Najnowsze dane Federalnego Urzędu Statystycznego za 2024 rok pokazują zmiany w sposobach zagospodarowania tych odpadów.
Globalne wyzwania i szanse: amoniak jako nośnik energii i wodoru według badaczy MIT
Amoniak może odegrać kluczową rolę w dekarbonizacji energetyki i transporcie wodoru. Nowe badania MIT pokazują, jakie są koszty i emisje różnych technologii produkcji amoniaku na świecie.
Najbogatszy 1% świata zużył swój roczny limit emisji CO2 w 10 dni – analiza Oxfam
Nowa analiza Oxfam ujawnia, że najbogatszy 1% globalnej populacji przekroczył swój roczny limit emisji CO2 już w pierwszych 10 dniach 2026 roku. Wyniki te podkreślają rosnącą nierówność klimatyczną i konieczność zdecydowanych działań wobec największych emitentów.
Autonomiczne dostawcze robovany w Chinach – szybki rozwój i wyzwania technologiczne
W chińskich miastach coraz częściej pojawiają się autonomiczne pojazdy dostawcze. Innowacyjne rozwiązania przyciągają uwagę, ale niosą też nowe wyzwania dla bezpieczeństwa i infrastruktury.
Komentarze