Komisja Europejska zatwierdza pomoc państwa dla pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce
Komisja Europejska wyraziła zgodę na pakiet wsparcia dla budowy i eksploatacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Inwestycja ma kluczowe znaczenie dla dekarbonizacji krajowej energetyki.
Komisja Europejska zatwierdziła pakiet pomocy państwa na rzecz budowy i eksploatacji pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Nowa elektrownia, o mocy do 3750 MW, powstanie w Lubiatowie-Kopalinie i ma rozpocząć działalność w drugiej połowie lat 30. XXI wieku. Projekt stanowi centralny element polskiej strategii dekarbonizacji produkcji energii elektrycznej.
Założenia polskiego programu wsparcia
We wrześniu 2024 roku Polska zgłosiła Komisji Europejskiej plan wsparcia dla spółki Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o. (PEJ), która w całości należy do Skarbu Państwa. Projekt obejmuje budowę trzech reaktorów jądrowych, każdy o mocy 1250 MW. Szacowane nakłady inwestycyjne wynoszą około 42 miliardy euro (178 miliardów złotych) w wartościach nominalnych.
Wsparcie obejmuje m.in. bezpośrednie wsparcie cenowe w formie dwukierunkowego kontraktu różnicowego (CfD) na 40 lat, z gwarancją stabilnych przychodów dla elektrowni. W przypadku cen rynkowych poniżej ustalonej ceny rozliczeniowej, państwo polskie dopłaci PEJ różnicę. Jeśli ceny rynkowe przekroczą tę wartość, PEJ zwróci różnicę państwu. Dodatkowo przewidziano zastrzyk kapitałowy pokrywający około 30% kosztów oraz gwarancje państwowe na 100% zadłużenia PEJ.
Proces weryfikacji Komisji Europejskiej
W grudniu 2024 roku Komisja Europejska rozpoczęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące polskiego pakietu wsparcia. Analizowano m.in. proporcjonalność pomocy, potencjalne zakłócenia rynku oraz zgodność z przepisami UE.
W trakcie postępowania Polska wprowadziła szereg korekt, by odpowiedzieć na zastrzeżenia Komisji:
- Skrócenie okresu obowiązywania kontraktu różnicowego z 60 do 40 lat.
- Nowa formuła wynagradzania – elektrownia będzie wynagradzana za gotowość do wytwarzania energii, a nie za samą produkcję, co ogranicza zakłócenia na rynku i wspiera efektywność.
- Ustalanie ceny rozliczeniowej (strike price) na podstawie modelu finansowego uwzględniającego kapitał państwowy i gwarancje, by pomoc nie przekraczała luki finansowej projektu.
Wprowadzono także mechanizm kontroli, który zapewnia, że ewentualne nadwyżki zysków ponad rynkową stopę zwrotu będą dzielone z państwem. Dodatkowo Polska zobowiązała się do regularnych przeglądów kosztów oraz do tego, by co najmniej 70% energii z elektrowni sprzedawano na otwartej giełdzie energii, a PEJ pozostawała niezależna od innych dużych operatorów rynku.
Tło prawne decyzji
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) pozwala państwom członkowskim samodzielnie kształtować miks energetyczny. Pomoc państwa dla energetyki jądrowej może być oceniana bezpośrednio na podstawie art. 107(3)(c) TFUE, pod warunkiem, że jest niezbędna, proporcjonalna i nie zakłóca konkurencji w stopniu sprzecznym ze wspólnym interesem. Od lipca 2024 roku Komisja ocenia także zgodność z zasadami projektowania rynku energii elektrycznej oraz z rozporządzeniem 2024/1747 dotyczącym kontraktów różnicowych.
Dalsze informacje
Nieutajniona wersja decyzji będzie dostępna pod numerem sprawy SA.109707 w rejestrze pomocy państwa na stronie Komisji Europejskiej po zakończeniu procedur związanych z poufnością.
Zobacz również:
- Nowa elektrownia jądrowa na Słowacji: plany, partnerstwo i perspektywy
- Zatrudnienie w PEJ rośnie, a prace nad elektrownią jądrową na Pomorzu bez opóźnień w kluczowym zakresie
- Aktualizacja PPEJ: Pierwsza polska elektrownia jądrowa ruszy w 2036 roku. Bełchatów i Konin na czele wyścigu o lokalizację drugiej elektrowni
- Elektrownia jądrowa na Pomorzu: kto dostarczy paliwo? Westinghouse czy Francuzi?
- Elektrownia jądrowa z zielonym światłem – GDOŚ utrzymuje większość decyzji środowiskowych
Źródło: Komisja Europejska
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
PEJ i PGE wspólnie przygotują drugą elektrownię jądrową – kluczowy krok dla bezpieczeństwa energetycznego Polski
Polskie Elektrownie Jądrowe i PGE podpisały porozumienie dotyczące budowy drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. Współpraca ma wzmocnić krajowe kompetencje i zaangażowanie polskich firm w strategiczne inwestycje energetyczne.
Powstają fundamenty pod blok gazowo-parowy w Gdańsku – kluczowy etap inwestycji Energi
Budowa bloku gazowo-parowego w Gdańsku weszła w decydującą fazę – zakończono prace nad fundamentami pod główne urządzenia. To pierwsza tak duża elektrownia tego typu w regionie Trójmiasta, realizowana przez Grupę Energa.
Odpady gastronomiczne w sektorze HoReCa – szansa dla OZE i bezpieczeństwa energetycznego
Odpady z gastronomii mogą być cennym źródłem energii odnawialnej i nawozów, ale w Polsce wciąż trafiają głównie do odpadów komunalnych. Eksperci wskazują na potrzebę skuteczniejszego stosowania istniejących przepisów oraz wyłączenia odpadów z białkiem zwierzęcym ze strumienia komunalnego.
UE bada jakość materiałów termoizolacyjnych: co trzecia próbka zastrzeżona
Unijne badania wykazały, że aż jedna trzecia popularnych materiałów termoizolacyjnych nie spełnia deklarowanych parametrów użytkowych. Wyniki podkreślają wagę nadzoru rynku i konieczność weryfikowania certyfikatów przez konsumentów oraz firmy budowlane.
Rewizja ETS i przygotowania do COP31 – kluczowe ustalenia Rady UE ds. Środowiska
Podczas posiedzenia Rady UE ds. Środowiska w Luksemburgu omówiono rewizję unijnego systemu handlu emisjami, przygotowania do COP31 oraz ochronę bioróżnorodności. Polska postulowała zwiększenie ochrony przemysłu i ograniczenie obciążeń dla obywateli.
Przeciwdziałanie suszy i rozwój spółdzielni energetycznych w Lubuskiem – relacja z konferencji w Zielonej Górze
W Zielonej Górze odbyła się konferencja poświęcona ochronie zasobów wodnych i rozwojowi lokalnej energetyki. Wiceminister Sławomir Ćwik podkreślił znaczenie współpracy dla bezpieczeństwa wodnego i energetycznego regionu.
Komentarze