Komisja Europejska zatwierdza pomoc państwa dla pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce
Komisja Europejska wyraziła zgodę na pakiet wsparcia dla budowy i eksploatacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Inwestycja ma kluczowe znaczenie dla dekarbonizacji krajowej energetyki.
Komisja Europejska zatwierdziła pakiet pomocy państwa na rzecz budowy i eksploatacji pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Nowa elektrownia, o mocy do 3750 MW, powstanie w Lubiatowie-Kopalinie i ma rozpocząć działalność w drugiej połowie lat 30. XXI wieku. Projekt stanowi centralny element polskiej strategii dekarbonizacji produkcji energii elektrycznej.
Założenia polskiego programu wsparcia
We wrześniu 2024 roku Polska zgłosiła Komisji Europejskiej plan wsparcia dla spółki Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o. (PEJ), która w całości należy do Skarbu Państwa. Projekt obejmuje budowę trzech reaktorów jądrowych, każdy o mocy 1250 MW. Szacowane nakłady inwestycyjne wynoszą około 42 miliardy euro (178 miliardów złotych) w wartościach nominalnych.
Wsparcie obejmuje m.in. bezpośrednie wsparcie cenowe w formie dwukierunkowego kontraktu różnicowego (CfD) na 40 lat, z gwarancją stabilnych przychodów dla elektrowni. W przypadku cen rynkowych poniżej ustalonej ceny rozliczeniowej, państwo polskie dopłaci PEJ różnicę. Jeśli ceny rynkowe przekroczą tę wartość, PEJ zwróci różnicę państwu. Dodatkowo przewidziano zastrzyk kapitałowy pokrywający około 30% kosztów oraz gwarancje państwowe na 100% zadłużenia PEJ.
Proces weryfikacji Komisji Europejskiej
W grudniu 2024 roku Komisja Europejska rozpoczęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące polskiego pakietu wsparcia. Analizowano m.in. proporcjonalność pomocy, potencjalne zakłócenia rynku oraz zgodność z przepisami UE.
W trakcie postępowania Polska wprowadziła szereg korekt, by odpowiedzieć na zastrzeżenia Komisji:
- Skrócenie okresu obowiązywania kontraktu różnicowego z 60 do 40 lat.
- Nowa formuła wynagradzania – elektrownia będzie wynagradzana za gotowość do wytwarzania energii, a nie za samą produkcję, co ogranicza zakłócenia na rynku i wspiera efektywność.
- Ustalanie ceny rozliczeniowej (strike price) na podstawie modelu finansowego uwzględniającego kapitał państwowy i gwarancje, by pomoc nie przekraczała luki finansowej projektu.
Wprowadzono także mechanizm kontroli, który zapewnia, że ewentualne nadwyżki zysków ponad rynkową stopę zwrotu będą dzielone z państwem. Dodatkowo Polska zobowiązała się do regularnych przeglądów kosztów oraz do tego, by co najmniej 70% energii z elektrowni sprzedawano na otwartej giełdzie energii, a PEJ pozostawała niezależna od innych dużych operatorów rynku.
Tło prawne decyzji
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) pozwala państwom członkowskim samodzielnie kształtować miks energetyczny. Pomoc państwa dla energetyki jądrowej może być oceniana bezpośrednio na podstawie art. 107(3)(c) TFUE, pod warunkiem, że jest niezbędna, proporcjonalna i nie zakłóca konkurencji w stopniu sprzecznym ze wspólnym interesem. Od lipca 2024 roku Komisja ocenia także zgodność z zasadami projektowania rynku energii elektrycznej oraz z rozporządzeniem 2024/1747 dotyczącym kontraktów różnicowych.
Dalsze informacje
Nieutajniona wersja decyzji będzie dostępna pod numerem sprawy SA.109707 w rejestrze pomocy państwa na stronie Komisji Europejskiej po zakończeniu procedur związanych z poufnością.
Zobacz również:
- Nowa elektrownia jądrowa na Słowacji: plany, partnerstwo i perspektywy
- Zatrudnienie w PEJ rośnie, a prace nad elektrownią jądrową na Pomorzu bez opóźnień w kluczowym zakresie
- Aktualizacja PPEJ: Pierwsza polska elektrownia jądrowa ruszy w 2036 roku. Bełchatów i Konin na czele wyścigu o lokalizację drugiej elektrowni
- Elektrownia jądrowa na Pomorzu: kto dostarczy paliwo? Westinghouse czy Francuzi?
- Elektrownia jądrowa z zielonym światłem – GDOŚ utrzymuje większość decyzji środowiskowych
Źródło: Komisja Europejska
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Battery Forum Poland 2026 potwierdziło znaczenie magazynowania energii dla transformacji energetycznej
Za nami trzecia edycja Battery Forum Poland – jednych z najważniejszych targów poświęconych magazynowaniu energii, elektromobilności i nowoczesnym technologiom energetycznym w Europie Środkowo-Wschodniej. Wydarzenie, które odbyło się w Ptak Warsaw Expo, zgromadziło 11 302 uczestników oraz 169 wystawców z 32 krajów, potwierdzając dynamiczny rozwój sektora magazynów energii i jego kluczową rolę w transformacji energetycznej. Podczas […]
Ponad 326 mln zł z KPO dla projektu Zwartowo III. Powstanie jedna z największych farm PV z magazynem energii w Polsce
Spółka Respect Energy Solar Zwartowo, należąca do Grupy Respect Energy, pozyskała ponad 326 mln zł preferencyjnego finansowania na realizację projektu Zwartowo III. Środki pochodzą z Funduszu Wsparcia Energetyki, finansowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), a umowa została podpisana z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Inwestycja należy do największych projektów fotowoltaicznych realizowanych obecnie w Polsce w formule […]
IV Forum Energia-Efekt-Środowisko: Termomodernizacja i nowe programy wsparcia budynków w Polsce
Podczas IV Forum Energia-Efekt-Środowisko eksperci, samorządowcy i przedstawiciele instytucji publicznych dyskutowali o przyszłości termomodernizacji szkół, szpitali i budynków mieszkalnych. Nowe programy wsparcia mają poprawić efektywność energetyczną i komfort życia w całej Polsce.
200 mln sesji ładowania i rekordowe finansowanie GreenWay Polska – kluczowe wnioski z konferencji elektromobilności
Rozwój elektromobilności w Polsce nabiera tempa – prognozy zakładają ponad 200 mln sesji ładowania do 2030 r. oraz historyczne finansowanie dla GreenWay Polska. Eksperci i przedstawiciele branży omówili wyzwania infrastrukturalne, finansowe oraz skutki kryzysu paliwowego podczas konferencji w Elektrowni Powiśle.
Uruchomienie docelowego układu przesyłowego na połączeniu Krajnik–Vierraden
Na połączeniu elektroenergetycznym Polska–Niemcy Krajnik–Vierraden uruchomiono docelowy układ pracy z kompletem czterech przesuwników fazowych. To kluczowy krok dla bezpieczeństwa i efektywności wymiany energii między krajami.
Repowering wiatraków łatwiejszy – nowe rozporządzenie Rady Ministrów przyjęte
Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie upraszczające modernizację istniejących elektrowni wiatrowych. Dzięki nowym przepisom repowering będzie możliwy bez decyzji środowiskowej przy spełnieniu określonych warunków, co skróci proces inwestycyjny i zwiększy produkcję taniej energii odnawialnej.
Komentarze