Komisja Europejska zatwierdza pomoc państwa dla pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce
Komisja Europejska wyraziła zgodę na pakiet wsparcia dla budowy i eksploatacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Inwestycja ma kluczowe znaczenie dla dekarbonizacji krajowej energetyki.
Komisja Europejska zatwierdziła pakiet pomocy państwa na rzecz budowy i eksploatacji pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Nowa elektrownia, o mocy do 3750 MW, powstanie w Lubiatowie-Kopalinie i ma rozpocząć działalność w drugiej połowie lat 30. XXI wieku. Projekt stanowi centralny element polskiej strategii dekarbonizacji produkcji energii elektrycznej.
Założenia polskiego programu wsparcia
We wrześniu 2024 roku Polska zgłosiła Komisji Europejskiej plan wsparcia dla spółki Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o. (PEJ), która w całości należy do Skarbu Państwa. Projekt obejmuje budowę trzech reaktorów jądrowych, każdy o mocy 1250 MW. Szacowane nakłady inwestycyjne wynoszą około 42 miliardy euro (178 miliardów złotych) w wartościach nominalnych.
Wsparcie obejmuje m.in. bezpośrednie wsparcie cenowe w formie dwukierunkowego kontraktu różnicowego (CfD) na 40 lat, z gwarancją stabilnych przychodów dla elektrowni. W przypadku cen rynkowych poniżej ustalonej ceny rozliczeniowej, państwo polskie dopłaci PEJ różnicę. Jeśli ceny rynkowe przekroczą tę wartość, PEJ zwróci różnicę państwu. Dodatkowo przewidziano zastrzyk kapitałowy pokrywający około 30% kosztów oraz gwarancje państwowe na 100% zadłużenia PEJ.
Proces weryfikacji Komisji Europejskiej
W grudniu 2024 roku Komisja Europejska rozpoczęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące polskiego pakietu wsparcia. Analizowano m.in. proporcjonalność pomocy, potencjalne zakłócenia rynku oraz zgodność z przepisami UE.
W trakcie postępowania Polska wprowadziła szereg korekt, by odpowiedzieć na zastrzeżenia Komisji:
- Skrócenie okresu obowiązywania kontraktu różnicowego z 60 do 40 lat.
- Nowa formuła wynagradzania – elektrownia będzie wynagradzana za gotowość do wytwarzania energii, a nie za samą produkcję, co ogranicza zakłócenia na rynku i wspiera efektywność.
- Ustalanie ceny rozliczeniowej (strike price) na podstawie modelu finansowego uwzględniającego kapitał państwowy i gwarancje, by pomoc nie przekraczała luki finansowej projektu.
Wprowadzono także mechanizm kontroli, który zapewnia, że ewentualne nadwyżki zysków ponad rynkową stopę zwrotu będą dzielone z państwem. Dodatkowo Polska zobowiązała się do regularnych przeglądów kosztów oraz do tego, by co najmniej 70% energii z elektrowni sprzedawano na otwartej giełdzie energii, a PEJ pozostawała niezależna od innych dużych operatorów rynku.
Tło prawne decyzji
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) pozwala państwom członkowskim samodzielnie kształtować miks energetyczny. Pomoc państwa dla energetyki jądrowej może być oceniana bezpośrednio na podstawie art. 107(3)(c) TFUE, pod warunkiem, że jest niezbędna, proporcjonalna i nie zakłóca konkurencji w stopniu sprzecznym ze wspólnym interesem. Od lipca 2024 roku Komisja ocenia także zgodność z zasadami projektowania rynku energii elektrycznej oraz z rozporządzeniem 2024/1747 dotyczącym kontraktów różnicowych.
Dalsze informacje
Nieutajniona wersja decyzji będzie dostępna pod numerem sprawy SA.109707 w rejestrze pomocy państwa na stronie Komisji Europejskiej po zakończeniu procedur związanych z poufnością.
Zobacz również:
- Nowa elektrownia jądrowa na Słowacji: plany, partnerstwo i perspektywy
- Zatrudnienie w PEJ rośnie, a prace nad elektrownią jądrową na Pomorzu bez opóźnień w kluczowym zakresie
- Aktualizacja PPEJ: Pierwsza polska elektrownia jądrowa ruszy w 2036 roku. Bełchatów i Konin na czele wyścigu o lokalizację drugiej elektrowni
- Elektrownia jądrowa na Pomorzu: kto dostarczy paliwo? Westinghouse czy Francuzi?
- Elektrownia jądrowa z zielonym światłem – GDOŚ utrzymuje większość decyzji środowiskowych
Źródło: Komisja Europejska
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Fortum rozszerza współpracę ze Steady Energy nad reaktorami SMR do ciepłownictwa
Fińska spółka energetyczna Fortum zacieśnia współpracę z firmą Steady Energy, inwestując w rozwój małych reaktorów modułowych (SMR) dedykowanych produkcji ciepła. Nowa umowa obejmuje wsparcie eksperckie oraz inwestycję kapitałową w innowacyjny reaktor LDR-50.
Coraz większa rola osadów ściekowych w produkcji energii i odzysku fosforu w Niemczech
Niemieckie oczyszczalnie ścieków coraz częściej wykorzystują osady ściekowe do produkcji energii i odzysku cennych surowców, takich jak fosfor. Najnowsze dane Federalnego Urzędu Statystycznego za 2024 rok pokazują zmiany w sposobach zagospodarowania tych odpadów.
Globalne wyzwania i szanse: amoniak jako nośnik energii i wodoru według badaczy MIT
Amoniak może odegrać kluczową rolę w dekarbonizacji energetyki i transporcie wodoru. Nowe badania MIT pokazują, jakie są koszty i emisje różnych technologii produkcji amoniaku na świecie.
Najbogatszy 1% świata zużył swój roczny limit emisji CO2 w 10 dni – analiza Oxfam
Nowa analiza Oxfam ujawnia, że najbogatszy 1% globalnej populacji przekroczył swój roczny limit emisji CO2 już w pierwszych 10 dniach 2026 roku. Wyniki te podkreślają rosnącą nierówność klimatyczną i konieczność zdecydowanych działań wobec największych emitentów.
Autonomiczne dostawcze robovany w Chinach – szybki rozwój i wyzwania technologiczne
W chińskich miastach coraz częściej pojawiają się autonomiczne pojazdy dostawcze. Innowacyjne rozwiązania przyciągają uwagę, ale niosą też nowe wyzwania dla bezpieczeństwa i infrastruktury.
Ponad 4 mln zł z KPO na termomodernizację szkoły i przedszkola w Przedczu
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisał dwie umowy na dofinansowanie kompleksowej termomodernizacji Szkoły Podstawowej i Przedszkola Gminnego w Przedczu. Projekty otrzymały ponad 4 mln zł bezzwrotnej dotacji z KPO.
Komentarze