Naturalny wodór w skorupie kontynentalnej – potencjał, ograniczenia i geologiczne uwarunkowania
Naturalny wodór może stać się istotnym źródłem czystej energii dla przemysłu i trudnych do dekarbonizacji sektorów. Najnowszy przegląd badawczy opublikowany 13 maja 2025 r. w Nature Reviews Earth & Environment ujawnia, w jakich warunkach dochodzi do jego powstawania i akumulacji w skorupie kontynentalnej. To pierwszy tak kompleksowy opis geologicznych procesów, które mogą zadecydować o przyszłości „białego wodoru”.
Jak powstaje naturalny wodór w skorupie ziemskiej?
Autorzy publikacji, m.in. Chris J. Ballentine i Barbara Sherwood Lollar, opisują dwa główne mechanizmy generowania wodoru w skorupie kontynentalnej:
- Reakcje woda–skała, w których żelazo Fe²⁺ utlenia się do Fe³⁺ (głównie w ultrazasadowych skałach), zachodzące stosunkowo szybko – od tysięcy do milionów lat, szczególnie w silnie spękanych skałach.
- Radioliza wody, czyli rozpad cząsteczek H₂O pod wpływem promieniowania pochodzącego z uranu, toru i potasu w skałach górnej części skorupy, zachodzący w perspektywie dziesiątek do setek milionów lat.
Choć mechanizmy te są dobrze poznane, oszacowanie ilości wodoru generowanego metodą reakcji woda–skała pozostaje obarczone większą niepewnością niż w przypadku radiolizy.
Gdzie szukać podziemnych złóż wodoru?
Według naukowców najbardziej perspektywiczne obszary to:
- ofiolity na krawędziach kontynentów (fragmenty skorupy oceanicznej wyniesione na ląd),
- tereny zbudowane z granitów alkalicznych,
- obszary wielkich prowincji magmowych (LIPs),
- zielone łupki i batolity TTG z eonu archaicznego.
Aby możliwa była akumulacja wodoru w formie nadającej się do wydobycia, potrzebne są cztery warunki: źródło wodoru, obecność wody, kanały transportowe i pułapka geologiczna (np. nieprzepuszczalne skały nadkładu).
Znane już przypadki, jak złoże Bourakebougou w Mali, dowodzą, że naturalne akumulacje wodoru o czystości >90% są możliwe. Częściej jednak spodziewać się można wodoru zmieszanego z helem, azotem i innymi gazami. Obecność helu może być pomocnym wskaźnikiem – jego detekcja w płynach przypowierzchniowych może sygnalizować obecność gazów głęboko pod ziemią.
Niewyczerpany, ale nieodnawialny zasób
Z perspektywy klimatycznej i przemysłowej naturalny wodór wydaje się atrakcyjnym zasobem – jego pozyskanie wiąże się z niewielkim śladem węglowym. Jednak autorzy wyraźnie zaznaczają:
naturalny wodór nie jest zasobem odnawialnym w skali dekad czy stuleci.
Systemy kontynentalne nie regenerują się wystarczająco szybko, by uznać je za odnawialne źródło energii w kontekście polityki klimatycznej.
Zobacz również:- Eksplozja, ogień i wodór. Rumunia odkrywa naturalne złoże wodoru pod ciśnieniem
- Polska może mieć własne złoża białego wodoru. AGH wskazuje potencjalne lokalizacje
Źródło: Nature Reviews Earth & Environment
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Niemcy podpisują umowy na wcześniejsze wycofanie się z energetyki węglowej – nowy etap transformacji
Niemiecka minister gospodarki Reiche oraz spółka LEAG zawarły publicznoprawne umowy dotyczące przyspieszonego odejścia od produkcji energii z węgla brunatnego. To ważny krok w niemieckiej transformacji energetycznej.
Odkryto gigantyczny „magazyn” CO2 pod dnem Oceanu Atlantyckiego
Naukowcy z Uniwersytetu Southampton odkryli, że pokłady porowatego rumoszu lawowego pod południowym Atlantykiem mogą magazynować ogromne ilości dwutlenku węgla przez dziesiątki milionów lat. To przełomowe ustalenie zmienia rozumienie długoterminowego obiegu węgla na Ziemi.
Odpady z przemysłu papierniczego mogą przyczynić się do tańszej produkcji czystej energii
Naukowcy z chińskich uczelni opracowali wydajny katalizator do produkcji wodoru na bazie ligniny – odpadu z przemysłu papierniczego. Nowe rozwiązanie może znacząco obniżyć koszty i zwiększyć skalowalność technologii wodorowych.
Nowatorska metoda wychwytywania CO2 może znacząco obniżyć koszty
Inżynierowie chemiczni z MIT opracowali prostą i skuteczną metodę zwiększającą efektywność wychwytywania dwutlenku węgla. Dzięki zastosowaniu popularnego związku chemicznego proces może stać się tańszy i mniej energochłonny.
Incydent z autonomiczną taksówką Waymo: pasażer znalazł nieznajomego w bagażniku
W Los Angeles matka zamówiła autonomiczną taksówkę Waymo dla córki i odkryła w bagażniku ukrywającego się nieznajomego. Sprawa wywołała debatę o bezpieczeństwie pojazdów autonomicznych.
Blisko 200 mln zł z Funduszy Europejskich na termomodernizację budynków administracji i służb mundurowych
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisał kolejne umowy na termomodernizację budynków publicznych i służb mundurowych. Inwestycje o wartości blisko 200 mln zł mają poprawić efektywność energetyczną i obniżyć koszty eksploatacji.
Komentarze