Niektóre kraje mają energetyczne szczęście… Chińczycy odkryli „nieskończone” źródło energii
Chińscy naukowcy dokonali przełomowego odkrycia – kraj może dysponować niemal nieskończonym źródłem energii, które ukryte było pod ich stopami. Badania sugerują, że zasoby toru w Chinach mogą wystarczyć na 60.000 lat, co potencjalnie mogłoby zakończyć globalne uzależnienie od paliw kopalnych. Czy tor stanie się przełomem w energetyce i wyprze uran oraz węgiel? Jakie ma zalety i wyzwania? I czy Polska może liczyć na podobne szczęście surowcowe?
Czym jest tor i dlaczego może zmienić światową energetykę?
Tor (Th) to pierwiastek chemiczny należący do grupy aktynowców, który jest naturalnie promieniotwórczy. Występuje w skorupie ziemskiej w stężeniu około 12 ppm, co oznacza, że jest sześciokrotnie bardziej powszechny niż uran.
Właściwości toru i jego zalety jako paliwa jądrowego:
- Obfitość w naturze – tor występuje w wielu miejscach na świecie, często w rudach ziem rzadkich.
- Bezpieczne spalanie w reaktorach torowych – torowe reaktory molten-salt (TMSR) są bardziej stabilne niż uranowe, nie wymagają chłodzenia wodą i są odporne na przegrzanie.
- Większa gęstość energetyczna – tor może generować 200 razy więcej energii niż uran przy tej samej ilości paliwa.
- Minimalna produkcja odpadów radioaktywnych – w przeciwieństwie do tradycyjnych reaktorów jądrowych, odpady torowe są mniej szkodliwe i szybciej tracą swoją aktywność.
- Brak możliwości proliferacji broni jądrowej – w przeciwieństwie do uranu i plutonu, tor nie jest bezpośrednio używany do produkcji broni jądrowej, co czyni go bardziej „pokojowym” źródłem energii.
Tor w Polsce – czy mamy własne zasoby tego surowca?
Chociaż Polska nie ma znanych dużych złóż toru, pierwiastek ten występuje w różnych formach geologicznych, głównie w:
- Węglu kamiennym – szczególnie w Górnośląskim, Dolnośląskim i Lubelskim Zagłębiu Węglowym. Zawartość toru w węglu wynosi od 0,1 do 33,5 mg/kg, co nie czyni go jednak perspektywicznym źródłem.
- Minerałach, takich jak monacyt – jednak brak informacji o znaczących złożach w Polsce.
- Innych formacjach geologicznych – ale brak szczegółowych danych o ich wartości przemysłowej.
Polska na razie nie posiada udokumentowanych zasobów toru, które mogłyby być eksploatowane na dużą skalę, ale w przyszłości zainteresowanie tym pierwiastkiem może wzrosnąć, zwłaszcza w kontekście budowy elektrowni jądrowych.
- Czytaj więcej na Enerad: Kiedy energia będzie niemal darmowa? Jest już blisko
Toru w Chinach jest znacznie więcej, niż sądzono
Według niedawno odtajnionego raportu, chińskie zasoby toru – już wcześniej uznawane za największe na świecie – mogą być znacznie większe, niż dotychczas przewidywano. W samym tylko kompleksie górniczym Bayan Obo w Mongolii Wewnętrznej ma znajdować się około miliona ton toru, co oznacza energię wystarczającą na pokrycie chińskiego zapotrzebowania na 60.000 lat.
Dla porównania, odpady górnicze zaledwie pięciu lat wydobycia żelaza w tym regionie zawierają ilość toru, która mogłaby zasilić wszystkie gospodarstwa domowe w USA przez ponad 1.000 lat.
Dlaczego tor może zmienić oblicze energetyki?
Toru od lat postrzegany jest jako potencjalna alternatywa dla uranu w energetyce jądrowej. Jego główne zalety to:
- 200 razy większa gęstość energetyczna niż uran, co oznacza mniejsze zapotrzebowanie na paliwo.
- Bezpieczniejsze reaktory – torowe reaktory solne (TMSR) są odporniejsze na awarie i nie wymagają systemów chłodzenia wodą.
- Mniejsze ryzyko proliferacji – odpady torowe nie nadają się do produkcji broni jądrowej, co ogranicza ryzyko militarnych nadużyć.
- Mniej odpadów radioaktywnych – tor produkuje znacznie mniej długowiecznych odpadów w porównaniu do uranu.
Chińska ofensywa w technologii torowej
Chiny od lat rozwijają technologie związane z torowymi reaktorami jądrowymi. W 2024 roku Pekin zatwierdził budowę pierwszej na świecie torowej elektrowni solnej w pustyni Gobi (Chińczycy budują na pustyni Gobi elektrownię jądrową, która będzie wykorzystywać tor jako paliwo – ten reaktor ma być chłodzony ciekłą solą lub dwutlenkiem węgla, co zapewnia wysoki stopień bezpieczeństwa i stabilności pracy). Pilotażowa instalacja ma mieć moc 10 MW i ruszyć w 2029 roku. Jeśli projekt zakończy się sukcesem, Chiny mogą zyskać przewagę w wyścigu o przyszłość energetyki jądrowej.
Dodatkowo, tor może zasilać nową generację statków i okrętów, eliminując potrzebę tankowania na trasach transoceanicznych. Pierwszy koncepcyjny torowy kontenerowiec KUN-24AP został zaprezentowany przez Chiny na początku tego roku.
Jakie wyzwania stoją przed torową rewolucją?
Mimo ogromnego potencjału, torowa energetyka ma przed sobą znaczące bariery:
- Koszty wydobycia i przetwarzania – tor w przyrodzie często występuje z pierwiastkami ziem rzadkich, co komplikuje jego ekstrakcję i wymaga agresywnych metod chemicznych.
- Nieuregulowane rynki – obecnie nie istnieje rozwinięty globalny rynek toru jako paliwa jądrowego, co utrudnia jego komercjalizację.
- Opór branży uranowej – lobby uranowe i obecne inwestycje w reaktory konwencjonalne spowalniają rozwój technologii torowych.
Czy tor to przyszłość światowej energetyki? A u nas?
Energetyka torowa budzi ogromne nadzieje, ale jej rozwój zależy od decyzji politycznych, finansowych i technologicznych. Jeśli Chiny rzeczywiście zdołają uruchomić torowe elektrownie na dużą skalę, może to wywołać globalną transformację energetyczną i sprawić, że energia stanie się tańsza i bardziej dostępna.
Dla Polski temat toru wciąż pozostaje w fazie teoretycznych rozważań, ale warto bacznie obserwować rozwój tej technologii – zwłaszcza w kontekście długoterminowej polityki energetycznej kraju.
Źródła:
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Dynamiczne ładowanie ciężarówek elektrycznych: niemiecki projekt BEE udowadnia skuteczność pantografów
Niemiecki projekt badawczy „BEV Goes eHighway – BEE” potwierdził praktyczność dynamicznego ładowania ciężarówek elektrycznych za pomocą pantografów. Innowacyjne rozwiązanie, opracowane przy współpracy RWTH Aachen University i DAF Trucks, zostało przetestowane w realnym ruchu drogowym.
Konsultacje społeczne programu poprawy efektywności energetycznej w szpitalach – NFOŚiGW zaprasza do udziału
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął konsultacje społeczne projektu programu mającego na celu poprawę efektywności energetycznej budynków szpitalnych. Uwagi można zgłaszać do 28 stycznia 2026 r.
Konsultacje społeczne programu poprawy efektywności budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zaprasza do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących programu poprawy efektywności energetycznej budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich dotkniętych ubóstwem energetycznym. Konsultacje potrwają do 28 stycznia 2026 r.
NFOŚiGW rozpoczyna konsultacje społeczne programów poprawy efektywności energetycznej budynków
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił konsultacje społeczne dotyczące trzech nowych programów poprawy efektywności energetycznej szkół, szpitali oraz budynków mieszkalnych na terenach wiejskich. Konsultacje potrwają do 28 stycznia 2026 roku.
Branża cementowa apeluje o upowszechnienie współprzetwarzania dla zrównoważonej gospodarki odpadami
Czołowe organizacje branżowe wzywają do szerszego wykorzystania współprzetwarzania w przemyśle cementowym jako skutecznego sposobu na zagospodarowanie odpadów nienadających się do recyklingu. Wspólne stanowisko podkreśla potrzebę wsparcia politycznego i wdrożenia efektywnych ram regulacyjnych.
Polska i Czechy wspólnie o przyszłości ETS2 – rozmowy wiceministrów środowiska
Wiceministrowie środowiska Polski i Czech omówili kluczowe zmiany w unijnym systemie ETS2 oraz potrzebę wprowadzenia mechanizmów stabilizujących ceny uprawnień do emisji. Spotkanie online odbyło się 9 stycznia 2026 r.
Komentarze