NIK ostro o gospodarce surowcami energetycznymi: brak strategii, fiasko NABE, zagrożone bezpieczeństwo energetyczne Polski
Najwyższa Izba Kontroli w najnowszym raporcie alarmuje: Polska nie radzi sobie z racjonalnym wykorzystaniem i ochroną własnych zasobów surowców energetycznych. Brakuje bilansu energetycznego, opóźniono kluczowe strategie, a projekt Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego zakończył się fiaskiem. To wszystko może zagrozić bezpieczeństwu energetycznemu kraju.
Nierzetelna polityka surowcowa państwa
Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła działania administracji państwowej w zakresie zabezpieczenia i wykorzystania krajowych zasobów surowców energetycznych. Główne zarzuty dotyczą wieloletnich opóźnień w przygotowaniu dokumentów strategicznych – m.in. Polityki energetycznej Polski do 2040 r. (PEP2040) oraz Polityki Surowcowej Państwa. Pierwszy dokument przyjęto z ośmioletnim opóźnieniem, drugi – z czteroletnim. NIK wskazuje również na brak bilansu energetycznego kraju, nieuwzględniającego m.in. zapotrzebowania ciepłowni na paliwa kopalne, co znacząco utrudnia planowanie długofalowej polityki surowcowej.
Co więcej, mimo ustawowych zapisów z 2023 r., do końca objętego kontrolą okresu (kwiecień 2023 r.) nie zainicjowano żadnego postępowania o uznanie złóż za strategiczne. Oznacza to, że nadal nie chroni się kluczowych złóż węgla przed zabudową czy dezinwestycją.
Fiasko projektu NABE i brak nadzoru nad restrukturyzacją
Za jedną z „spektakularnych porażek” transformacji energetycznej NIK uznał fiasko projektu wydzielenia aktywów węglowych ze spółek energetycznych i utworzenia Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego. Projekt ten miał umożliwić kontrolowaną transformację sektora energetycznego, ale z powodu licznych zaniechań Ministerstwa Aktywów Państwowych – m.in. braku skutecznego nadzoru, nieprzygotowania ustawy gwarancyjnej i opóźnień w reorganizacji spółek – nie został zrealizowany.
Wśród niedopełnionych zadań znalazły się również niewdrożone reformy w sektorze węgla brunatnego (m.in. brak decyzji o budowie nowych kompleksów energetycznych) oraz brak bilansu dla górnictwa węgla kamiennego. Przez to niemożliwe jest racjonalne planowanie inwestycji odtworzeniowych oraz zabezpieczenie dostępu do złóż – szczególnie w kontekście zamykania kopalń.
Zasoby są, ale ich przyszłość niepewna
Według danych NIK, Polska dysponuje wystarczającymi zasobami krajowego węgla brunatnego (614 mln ton) i kamiennego (planowane wydobycie – 484,2 mln ton) do pokrycia prognozowanego zapotrzebowania do 2040 r. Jednak dalsze eksploatowanie tych zasobów wymaga skutecznej ochrony złóż i przewidywalnych decyzji inwestycyjnych. W przeciwnym razie, po zamknięciu kopalń, w złożach może pozostać nawet 862 mln ton węgla kamiennego – surowca niemożliwego do wydobycia.
Z kolei w przypadku gazu ziemnego sytuacja jest bardziej wymagająca – zasoby zagospodarowane w 2022 r. (51,5 mld m³) nie są wystarczające do pokrycia krajowego zapotrzebowania do 2040 r., szacowanego na 22,2 mld m³ rocznie. Polska będzie musiała nadal polegać na imporcie.
NIK przestrzega także przed ryzykiem opóźnień w uruchomieniu energetyki jądrowej, co może oznaczać konieczność przedłużonego wykorzystania źródeł opartych na paliwach kopalnych. Tym bardziej istotne staje się zabezpieczenie istniejących krajowych złóż.
Zobacz również:- Gaz kluczowym elementem bezpieczeństwa energetycznego Polski – podsumowanie debaty na EKG 2025
- Nowa era bezpieczeństwa energetycznego – podsumowanie szczytu w Londynie
- EBOR inwestuje w Polsce 500 mln euro. Bezpieczeństwo energetyczne wśród priorytetów
Źródło: NIK
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
PEJ i PGE wspólnie przygotują drugą elektrownię jądrową – kluczowy krok dla bezpieczeństwa energetycznego Polski
Polskie Elektrownie Jądrowe i PGE podpisały porozumienie dotyczące budowy drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. Współpraca ma wzmocnić krajowe kompetencje i zaangażowanie polskich firm w strategiczne inwestycje energetyczne.
Powstają fundamenty pod blok gazowo-parowy w Gdańsku – kluczowy etap inwestycji Energi
Budowa bloku gazowo-parowego w Gdańsku weszła w decydującą fazę – zakończono prace nad fundamentami pod główne urządzenia. To pierwsza tak duża elektrownia tego typu w regionie Trójmiasta, realizowana przez Grupę Energa.
Odpady gastronomiczne w sektorze HoReCa – szansa dla OZE i bezpieczeństwa energetycznego
Odpady z gastronomii mogą być cennym źródłem energii odnawialnej i nawozów, ale w Polsce wciąż trafiają głównie do odpadów komunalnych. Eksperci wskazują na potrzebę skuteczniejszego stosowania istniejących przepisów oraz wyłączenia odpadów z białkiem zwierzęcym ze strumienia komunalnego.
UE bada jakość materiałów termoizolacyjnych: co trzecia próbka zastrzeżona
Unijne badania wykazały, że aż jedna trzecia popularnych materiałów termoizolacyjnych nie spełnia deklarowanych parametrów użytkowych. Wyniki podkreślają wagę nadzoru rynku i konieczność weryfikowania certyfikatów przez konsumentów oraz firmy budowlane.
Rewizja ETS i przygotowania do COP31 – kluczowe ustalenia Rady UE ds. Środowiska
Podczas posiedzenia Rady UE ds. Środowiska w Luksemburgu omówiono rewizję unijnego systemu handlu emisjami, przygotowania do COP31 oraz ochronę bioróżnorodności. Polska postulowała zwiększenie ochrony przemysłu i ograniczenie obciążeń dla obywateli.
Przeciwdziałanie suszy i rozwój spółdzielni energetycznych w Lubuskiem – relacja z konferencji w Zielonej Górze
W Zielonej Górze odbyła się konferencja poświęcona ochronie zasobów wodnych i rozwojowi lokalnej energetyki. Wiceminister Sławomir Ćwik podkreślił znaczenie współpracy dla bezpieczeństwa wodnego i energetycznego regionu.
Komentarze