Nowa ustawa ochroni beneficjentów programu Czyste Powietrze przed skutkami nierzetelnych wykonawców
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt ustawy mający wesprzeć osoby poszkodowane przez nieuczciwych wykonawców w programie Czyste Powietrze. Nowe przepisy przewidują zawieszenie dochodzenia zwrotu zaliczek oraz wsparcie w odzyskiwaniu należności od firm objętych postępowaniami karnymi.
Projekt ustawy – wsparcie dla poszkodowanych beneficjentów
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło projekt ustawy mającej na celu pomoc osobom poszkodowanym przez nierzetelnych wykonawców w ramach programu Czyste Powietrze. Proponowane przepisy umożliwiają zawieszenie ściągania nierozliczonych zaliczek oraz wyłączenie odpowiedzialności za ich spłatę wobec beneficjentów, którzy padli ofiarą nieuczciwych firm.
Warunki objęcia ochroną
- Beneficjent musi złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub postępowanie karne musi zostać wszczęte z urzędu.
- Przepisy dotyczą przypadków, gdy beneficjenci udzielili pełnomocnictw firmom, które pobrały zaliczki, lecz nie wykonały lub nie rozliczyły inwestycji.
- Rząd wesprze dochodzenie roszczeń od firm objętych postępowaniami karnymi dotyczącymi nadużyć finansowych.
Projekt ustawy został skierowany do uzgodnień, opiniowania i konsultacji. Ministerstwo planuje przedłożyć go Radzie Ministrów w marcu 2026 roku.
Zmiany w programie Czyste Powietrze
Według informacji resortu, nowa edycja programu Czyste Powietrze, uruchomiona w marcu 2025 roku, została zaprojektowana tak, by ograniczyć ryzyko nadużyć i zwiększyć bezpieczeństwo beneficjentów. Operatorzy programu – gminy oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska – wspierają beneficjentów na każdym etapie procesu inwestycyjnego.
Mechanizmy ochrony i procedury
- Właściwy wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) może zawiesić spłatę należności na wniosek beneficjenta, jeśli złożono zawiadomienie o przestępstwie lub wszczęto postępowanie karne.
- Po prawomocnym wyroku sądu orzekającym winę wykonawcy, beneficjent zostaje zwolniony z obowiązku zwrotu nierozliczonej zaliczki.
- Fundusz może wystąpić do sądu o nałożenie obowiązku naprawienia szkody przez wykonawcę, a beneficjent może upoważnić WFOŚiGW do dochodzenia spłaty należności.
Według danych resortu, kwota nierozliczonych zaliczek, w tym nienależnie pobranych przez wykonawców, wynosi obecnie około 285 mln zł i może dotyczyć ponad 8 000 rodzin.
Poprawa bezpieczeństwa i kontroli w programie
Procedury oceny wniosków i wypłat są stale usprawniane. W wojewódzkich funduszach zwiększono liczbę pracowników, uruchomiono punkty konsultacyjne oraz umożliwiono umawianie spotkań online. NFOŚiGW oraz wojewódzkie fundusze prowadzą regularny dialog z wykonawcami, dbając o prawidłowe wydatkowanie środków publicznych.
Dofinansowanie w ramach programu pochodzi również ze środków europejskich, które podlegają restrykcyjnym zasadom kontroli i rozliczania. Jednym z wyzwań pozostaje zawyżanie kosztów inwestycji przez wykonawców, co wydłuża procedury, ale jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego.
Źródła finansowania programu Czyste Powietrze
Rząd zapewnił finansowanie programu z kilku źródeł:
- 7,9 mld zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) 2021-2027
- 13 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy
- 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego
Łączny budżet programu przekracza 44 mld zł, co umożliwia jego realizację w najbliższych latach.
Zobacz również:
- Gminy krytykują program „Czyste Powietrze” – raport PAS wskazuje na głęboki kryzys
- NFOŚiGW zgłasza nadużycia w programie Czyste Powietrze do prokuratury
- NFOŚiGW ostrzega przed nieuczciwymi praktykami w programie Czyste Powietrze
- Kryzys smogowy w Polsce: brak reakcji Ministerstwa Klimatu i upadek programu Czyste Powietrze
- Webinar: Praktyczna rola operatorów programu „Czyste Powietrze” – zaproszenie od NFOŚiGW
Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Farmy fotowoltaiczne i magazyny energii coraz aktywniej wchodzą na rynek bilansujący
Rynek odnawialnych źródeł energii w Polsce wchodzi w etap, w którym coraz większe znaczenie ma już nie tylko sama produkcja energii, ale także sposób zarządzania pracą instalacji. Przykładem tego trendu jest rozpoczęcie procesu kwalifikacji dwóch farm fotowoltaicznych o mocy 10 MW każda do świadczenia usług bilansujących oraz objęcie wielorynkową optymalizacją jednej z pierwszych komercyjnych instalacji hybrydowych PV+BESS w Polsce. Współpraca Solartech i Respect Energy obejmie farmy PV Letnica i PV Ścinawa oraz instalację hybrydową Kiniki. Projekty pokazują, jak właściciele aktywów OZE mogą zwiększać ich elastyczność i wykorzystywać dodatkowe segmenty rynku energii.
Ceny gazu ziemnego rosną w II kwartale 2026 r.
W drugim kwartale 2026 r. odnotowano znaczący wzrost średnich cen gazu ziemnego sprowadzanego zarówno z krajów UE i EFTA, jak i spoza tych obszarów. Najwyższe wzrosty dotyczyły importu z państw członkowskich UE.
Pierwszy etap budowy linii 400 kV Choczewo – Gdańsk Przyjaźń zakończony
Zakończono pierwszy etap budowy linii 400 kV Choczewo – Gdańsk Przyjaźń, kluczowego elementu inwestycji PSE w województwie pomorskim. Linia przeszła już ruch próbny, a dalsze prace i testy są w toku.
Samorządy napędzają rozwój OZE – niższe koszty i większe bezpieczeństwo energetyczne
Coraz więcej Polaków dostrzega korzyści ekonomiczne z inwestycji w odnawialne źródła energii. Jednocześnie samorządy angażują się w transformację energetyczną, stawiając na OZE, magazyny energii i nowe modele zakupu energii. O praktycznych aspektach tych zmian dyskutować będą uczestnicy konferencji RE-Source Poland Hub 2026.
ORLEN z certyfikatem KZR INiG na produkcję biokomponentów w płockiej rafinerii
ORLEN uzyskał certyfikat Krajowego Systemu Zrównoważonego Rozwoju Instytutu Nafty i Gazu dla procesu współuwodornienia biosurowców w płockiej rafinerii. Certyfikat umożliwia spółce rozwój produkcji biokomponentów i realizację celów UE w zakresie energii odnawialnej w transporcie.
DoGo Power nagrodzone za innowacyjną technologię magazynowania energii przez EUPD Research
DoGo Power zostało wyróżnione prestiżową nagrodą Top Innovation Award 2026 przez europejską instytucję badawczą EUPD Research za własną technologię magazynowania energii z funkcją formowania sieci 4S. Rozwiązanie to wspiera transformację energetyczną i efektywność pracy nowych systemów elektroenergetycznych.
Komentarze