Nowa ustawa ochroni beneficjentów programu Czyste Powietrze przed skutkami nierzetelnych wykonawców
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt ustawy mający wesprzeć osoby poszkodowane przez nieuczciwych wykonawców w programie Czyste Powietrze. Nowe przepisy przewidują zawieszenie dochodzenia zwrotu zaliczek oraz wsparcie w odzyskiwaniu należności od firm objętych postępowaniami karnymi.
Projekt ustawy – wsparcie dla poszkodowanych beneficjentów
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło projekt ustawy mającej na celu pomoc osobom poszkodowanym przez nierzetelnych wykonawców w ramach programu Czyste Powietrze. Proponowane przepisy umożliwiają zawieszenie ściągania nierozliczonych zaliczek oraz wyłączenie odpowiedzialności za ich spłatę wobec beneficjentów, którzy padli ofiarą nieuczciwych firm.
Warunki objęcia ochroną
- Beneficjent musi złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub postępowanie karne musi zostać wszczęte z urzędu.
- Przepisy dotyczą przypadków, gdy beneficjenci udzielili pełnomocnictw firmom, które pobrały zaliczki, lecz nie wykonały lub nie rozliczyły inwestycji.
- Rząd wesprze dochodzenie roszczeń od firm objętych postępowaniami karnymi dotyczącymi nadużyć finansowych.
Projekt ustawy został skierowany do uzgodnień, opiniowania i konsultacji. Ministerstwo planuje przedłożyć go Radzie Ministrów w marcu 2026 roku.
Zmiany w programie Czyste Powietrze
Według informacji resortu, nowa edycja programu Czyste Powietrze, uruchomiona w marcu 2025 roku, została zaprojektowana tak, by ograniczyć ryzyko nadużyć i zwiększyć bezpieczeństwo beneficjentów. Operatorzy programu – gminy oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska – wspierają beneficjentów na każdym etapie procesu inwestycyjnego.
Mechanizmy ochrony i procedury
- Właściwy wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) może zawiesić spłatę należności na wniosek beneficjenta, jeśli złożono zawiadomienie o przestępstwie lub wszczęto postępowanie karne.
- Po prawomocnym wyroku sądu orzekającym winę wykonawcy, beneficjent zostaje zwolniony z obowiązku zwrotu nierozliczonej zaliczki.
- Fundusz może wystąpić do sądu o nałożenie obowiązku naprawienia szkody przez wykonawcę, a beneficjent może upoważnić WFOŚiGW do dochodzenia spłaty należności.
Według danych resortu, kwota nierozliczonych zaliczek, w tym nienależnie pobranych przez wykonawców, wynosi obecnie około 285 mln zł i może dotyczyć ponad 8 000 rodzin.
Poprawa bezpieczeństwa i kontroli w programie
Procedury oceny wniosków i wypłat są stale usprawniane. W wojewódzkich funduszach zwiększono liczbę pracowników, uruchomiono punkty konsultacyjne oraz umożliwiono umawianie spotkań online. NFOŚiGW oraz wojewódzkie fundusze prowadzą regularny dialog z wykonawcami, dbając o prawidłowe wydatkowanie środków publicznych.
Dofinansowanie w ramach programu pochodzi również ze środków europejskich, które podlegają restrykcyjnym zasadom kontroli i rozliczania. Jednym z wyzwań pozostaje zawyżanie kosztów inwestycji przez wykonawców, co wydłuża procedury, ale jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego.
Źródła finansowania programu Czyste Powietrze
Rząd zapewnił finansowanie programu z kilku źródeł:
- 7,9 mld zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) 2021-2027
- 13 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy
- 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego
Łączny budżet programu przekracza 44 mld zł, co umożliwia jego realizację w najbliższych latach.
Zobacz również:
- Gminy krytykują program „Czyste Powietrze” – raport PAS wskazuje na głęboki kryzys
- NFOŚiGW zgłasza nadużycia w programie Czyste Powietrze do prokuratury
- NFOŚiGW ostrzega przed nieuczciwymi praktykami w programie Czyste Powietrze
- Kryzys smogowy w Polsce: brak reakcji Ministerstwa Klimatu i upadek programu Czyste Powietrze
- Webinar: Praktyczna rola operatorów programu „Czyste Powietrze” – zaproszenie od NFOŚiGW
Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
MKiŚ i gminy wypracowują nowe zasady ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z samorządami opracowuje elastyczniejsze zasady ochrony złóż kopalin, by zapewnić bezpieczeństwo surowcowe państwa bez hamowania rozwoju lokalnego.
Ponad 120 mld zł z ETS2 na modernizację Polski – apel o jasny plan wydatkowania środków
Polska może otrzymać aż 124 mld zł z systemu ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego. Eksperci i organizacje apelują do rządu o przejrzyste zasady wydatkowania tych środków oraz pilne przyjęcie Planu Społeczno-Klimatycznego.
Nowatorskie rozwiązania w ciepłownictwie – podsumowanie warsztatów NCAE
Narodowe Centrum Analiz Energetycznych (NCAE) zaprezentowało podczas warsztatów innowacyjne koncepcje transformacji sektora ciepłowniczego. Przedstawiono modele hybrydowe, elektryfikację ciepłownictwa oraz lokalne obszary bilansowania energii.
1,4 mld zł z KPO na modernizację sieci dystrybucyjnej – PGE Dystrybucja inwestuje w elastyczność i OZE
PGE Dystrybucja otrzyma blisko 1,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na modernizację sieci dystrybucyjnej. Inwestycje obejmą przebudowę stacji, rozbudowę linii oraz wdrożenie inteligentnych funkcjonalności, co zwiększy potencjał przyłączeniowy dla OZE o 541 MW.
Energa Operator uruchamia potencjał ultraszybkiego ładowania dzięki modernizacji GPZ
Modernizacja pięciu głównych punktów zasilania przez Energę Operatora przy autostradach A1 i A2 pozwoli na powstanie ponad 200 ultraszybkich ładowarek dla elektromobilności w Wielkopolsce i na Kujawach. Inwestycja wsparta 48 mln zł z NFOŚiGW zwiększa niezawodność sieci i ogranicza emisje CO2.
Farma wiatrowa Sieradz: TAURON rozwija zieloną energię w województwie łódzkim
TAURON uruchomił farmę wiatrową Sieradz o mocy 23,8 MW, która zasili prądem nawet 40 tys. gospodarstw domowych. To kolejny krok Grupy w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Komentarze