Nowe badania: chemikalia zastępujące freony powodują globalny wzrost trwałych zanieczyszczeń TFA
Najnowsze analizy naukowców z Lancaster University pokazują, że substancje używane jako zamienniki freonów przyczyniają się do wzrostu stężenia trwałego zanieczyszczenia – kwasu trifluorooctowego (TFA) – na całym świecie. Zanieczyszczenie to dociera nawet do Arktyki i może stanowić poważne wyzwanie dla środowiska.
Trwałe chemikalia – nieoczekiwane konsekwencje walki z dziurą ozonową
Wprowadzenie zamienników freonów (CFC), takich jak HCFC i HFC, miało na celu ochronę warstwy ozonowej. Jednak wyniki badań zespołu z Lancaster University wskazują, że te substancje stają się obecnie głównym źródłem trwałego zanieczyszczenia – kwasu trifluorooctowego (TFA), należącego do rodziny PFAS, czyli tzw. „wiecznych chemikaliów”.
Skala zjawiska: setki tysięcy ton TFA na powierzchni Ziemi
Analizy chemiczne i modelowanie transportu atmosferycznego wykazały, że w latach 2000–2022 na powierzchnię Ziemi osadziło się około 335 500 ton TFA pochodzącego z rozkładu zamienników CFC oraz gazów anestezjologicznych. Zanieczyszczenie to dociera do wód, gleb i lodowców, w tym do odległych rejonów Arktyki.
Dlaczego TFA jest problematyczny?
TFA jest niezwykle trwałym związkiem chemicznym – nie ulega naturalnemu rozkładowi i może utrzymywać się w środowisku przez bardzo długi czas. Europejska Agencja Chemikaliów uznaje go za szkodliwy dla organizmów wodnych. Wykryto go również w ludzkiej krwi i moczu, a niemieckie Federalne Biuro Chemikaliów rozważa klasyfikację TFA jako potencjalnie toksycznego dla rozrodczości człowieka.
Rekordowe emisje i niepewna przyszłość
Choć emisje freonów i ich zamienników są stopniowo ograniczane przez protokoły międzynarodowe (Montrealski, Kigali), ich długowieczność sprawia, że stężenia TFA wciąż rosną. Naukowcy przewidują, że roczna produkcja TFA z tych źródeł może osiągnąć maksimum w latach 2025–2100.
Nowe generacje czynników chłodniczych – kolejne wyzwanie
Badania wskazują, że nowoczesne czynniki chłodnicze typu HFO, wykorzystywane m.in. w klimatyzacji samochodowej, również przyczyniają się do powstawania TFA. Rosnące zastosowanie tych substancji w Europie i na świecie zwiększa niepewność co do przyszłego poziomu tego zanieczyszczenia.
Potrzeba globalnego monitoringu i regulacji
„Nasze badanie pokazuje, że zamienniki CFC są prawdopodobnie dominującym źródłem atmosferycznego TFA. To podkreśla szersze ryzyka, które należy brać pod uwagę przy regulacji substytutów szkodliwych chemikaliów, takich jak freony.”
– Lucy Hart, Lancaster University
„Poziomy TFA pochodzące z F-gazów rosną w sposób uderzający. Choć stosowanie HFC jest stopniowo ograniczane, źródło TFA pozostanie z nami przez dekady. Konieczne jest międzynarodowe działanie i monitoring.”
– prof. Ryan Hossaini, Lancaster University
Wnioski dla sektora energetycznego i środowiska
Badania te pokazują, że nawet proekologiczne zamienniki mogą prowadzić do nowych, długotrwałych zagrożeń dla środowiska. Dla branży HVAC i chłodnictwa oznacza to konieczność ścisłego monitorowania cyklu życia używanych substancji oraz poszukiwania rozwiązań minimalizujących powstawanie trwałych zanieczyszczeń.
Zobacz również:
- Voltfang pozyskuje 15 mln euro i otwiera największą fabrykę magazynów z recyklingu
- Niemiecki Voltfang stawia na magazyny energii z odzysku!
Źródło: ScienceDaily
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
MKiŚ i gminy wypracowują nowe zasady ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z samorządami opracowuje elastyczniejsze zasady ochrony złóż kopalin, by zapewnić bezpieczeństwo surowcowe państwa bez hamowania rozwoju lokalnego.
Ponad 120 mld zł z ETS2 na modernizację Polski – apel o jasny plan wydatkowania środków
Polska może otrzymać aż 124 mld zł z systemu ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego. Eksperci i organizacje apelują do rządu o przejrzyste zasady wydatkowania tych środków oraz pilne przyjęcie Planu Społeczno-Klimatycznego.
Nowatorskie rozwiązania w ciepłownictwie – podsumowanie warsztatów NCAE
Narodowe Centrum Analiz Energetycznych (NCAE) zaprezentowało podczas warsztatów innowacyjne koncepcje transformacji sektora ciepłowniczego. Przedstawiono modele hybrydowe, elektryfikację ciepłownictwa oraz lokalne obszary bilansowania energii.
1,4 mld zł z KPO na modernizację sieci dystrybucyjnej – PGE Dystrybucja inwestuje w elastyczność i OZE
PGE Dystrybucja otrzyma blisko 1,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na modernizację sieci dystrybucyjnej. Inwestycje obejmą przebudowę stacji, rozbudowę linii oraz wdrożenie inteligentnych funkcjonalności, co zwiększy potencjał przyłączeniowy dla OZE o 541 MW.
Energa Operator uruchamia potencjał ultraszybkiego ładowania dzięki modernizacji GPZ
Modernizacja pięciu głównych punktów zasilania przez Energę Operatora przy autostradach A1 i A2 pozwoli na powstanie ponad 200 ultraszybkich ładowarek dla elektromobilności w Wielkopolsce i na Kujawach. Inwestycja wsparta 48 mln zł z NFOŚiGW zwiększa niezawodność sieci i ogranicza emisje CO2.
Farma wiatrowa Sieradz: TAURON rozwija zieloną energię w województwie łódzkim
TAURON uruchomił farmę wiatrową Sieradz o mocy 23,8 MW, która zasili prądem nawet 40 tys. gospodarstw domowych. To kolejny krok Grupy w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Komentarze