Odszkodowania z KRUS

5 /5
(Ocen: 3)
Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą odprowadza składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Dzięki temu, w razie wypadku lub choroby ma prawo do różnych świadczeń. A jak to wygląda w przypadku rolnika? Obsługą ubezpieczenia społecznego rolników zajmuje się odrębna instytucja – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Jeżeli ubezpieczony ulegnie wypadkowi na polu czy zachoruje na boreliozę, może ubiegać się o odszkodowanie z KRUS. Jeśli umrze, odszkodowania KRUS wypłacane są jego najbliższym.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Ubezpieczenie społeczne rolników – ogólne informacje

Kwestie dotyczące ubezpieczenia społecznego rolników, w tym przyznawania i wypłaty świadczeń, regulują przepisy Ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (ustawa o u.s.r.). Realizację zadań wynikających z ww. ustawy powierzono Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Ubezpieczenie społeczne rolników obejmuje dwa rodzaje ubezpieczeń:

  • ubezpieczenie emerytalno-rentowe, które jest finansowane głównie z dotacji budżetowej;
  • ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, z którego wypłacane świadczenia pochodzą wyłącznie ze składek od rolników.

To właśnie z tego drugiego ubezpieczenia KRUS wypłaca jednorazowe odszkodowania z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo śmierci wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej. Kasa posiada swój własny, dwuinstancyjny system orzecznictwa lekarskiego, który ustala prawo ubezpieczonych do odszkodowania za wypadek w gospodarstwie rolnym lub za rolniczą chorobę zawodową.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Komu i kiedy przysługuje odszkodowanie z KRUS za wypadek przy pracy rolniczej?

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje ubezpieczonemu – nie tylko samemu rolnikowi, ale również jego pomocnikowi i domownikowi, który wskutek wypadku przy pracy rolniczej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Jeżeli następstwem zdarzenia była śmierć ubezpieczonego, o odszkodowanie KRUS mogą ubiegać się członkowie rodziny. Warto pamiętać, że odszkodowania dla rolników przysługują też w innych sytuacjach (np. w związku ze szkodami łowieckimi).

Definicję wypadku przy pracy rolniczej w przypadku rolnika lub domownika zawiera art. 11 ust. 1 ustawy o u.s.r. Zgodnie z przepisami musi być to zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z pracami rolniczymi. Znaczenie ma także miejsce wypadku. Musi być to teren gospodarstwa rolnego lub droga do/z gospodarstwa rolnego. Jeśli zdarzenie miało miejsce poza obszarem gospodarstwa rolnego, dla uznania go za wypadek przy pracy rolniczej konieczne jest wykazanie związku z prowadzeniem działalności rolniczej.

Z kolei definicję wypadku przy pracy rolniczej w przypadku pomocnika rolnika podaje art. 11 ust. 1a ustawy o u.s.r. Pomocnik może ulec wypadkowi przy pracy rolniczej tylko podczas wykonywania czynności określonych w umowie o pomocy przy zbiorach. Czynności te mogą polegać na zbieraniu owoców, warzyw, chmielu, tytoniu, ziół lub roślin zielarskich, usuwaniu części roślin, klasyfikowaniu lub sortowaniu zbiorów albo wykonywaniu prac związanych z przygotowywaniem plonu do transportu, jego przechowywaniem i sprzedażą lub pielęgnowaniem i poprawą jakości.

Kiedy odszkodowanie za wypadek w gospodarstwie rolnym nie zostanie wypłacone?

Jednorazowe odszkodowanie z KRUS za wypadek przy rolniczej nie przysługuje ubezpieczonemu, który:

  • spowodował wypadek umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa;
  • w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających, substancji psychotropowych czy innych środków o podobnym działaniu;
  • dokonał zgłoszenia wypadku w KRUS po upływie 6 miesięcy od dnia zdarzenia.

Odszkodowania nie otrzyma również rodzina ubezpieczonego, jeżeli zmarł on wskutek zdarzenia, do którego doszło podczas wykonywania czynności niezwiązanych z prowadzeniem działalności rolniczej, np. podczas podroży wakacyjnej albo pracy dorywczej.

Jak, kiedy i gdzie zgłosić wypadek przy pracy rolniczej?

Jeśli jesteście ubezpieczeni w KRUS i ucierpicie podczas pracy w gospodarstwie rolnym, zgłoście zdarzenie do najbliższej placówki terenowej Kasy. Do przyjęcia zgłoszenia upoważnione są wszystkie oddziały regionalne i placówki terenowe KRUS. Zgłoszenia należy dokonać bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od daty zdarzenia. Nie zwlekajcie, bo opóźnienia mogą znacząco utrudnić i wydłużyć postępowanie dowodowe, a nawet skutkować odmową wypłaty świadczenia.

Zgłosić wypadek może sam poszkodowany lub inna osoba bezpośrednio w siedzibie KRUS albo bez wychodzenia z domu – drogą pocztową, elektroniczną lub przez telefon. Jeśli chcecie wysłać zgłoszenie pocztą lub mailem, warto skorzystać z formularza zgłoszenia wypadku, ponieważ wymagane jest podanie ściśle określonych informacji. Szczegółową instrukcję na temat wypełnienia druku znajdziecie tutaj. Oprócz tego, na formularzu KRUS SR-23 składacie wniosek o jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy rolniczej. Zasady przyjmowania zgłoszeń, ustalania okoliczności i przyczyn wypadku oraz rozpatrywania wniosku o jednorazowe odszkodowanie określa Zarządzenie nr 40 Prezesa KRUS z dnia 6 lipca 2017 roku. Zgłaszając wypadek macie obowiązek w szczególności:

  • zabezpieczyć (o ile to możliwe) miejsce i przedmioty związane z wypadkiem oraz udostępnić je pracownikowi Kasy;
  • wskazać świadków wypadku;
  • dostarczyć do KRUS posiadaną dokumentację medyczną;
  • udzielać informacji i wszechstronnej pomocy upoważnionemu pracownikowi Kasy, który prowadzi postępowanie dowodowe w Waszej sprawie.

Na początek właściwa jednostka organizacyjna KRUS sprawdzi, czy w dniu zdarzenia w ogóle podlegaliście ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu. Jeśli tak, niezwłocznie zostanie wszczęte postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia okoliczności i przyczyn wypadku. W ciągu najpóźniej 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności Kasa sporządzi protokół powypadkowy, który stanowi podstawę do uznania albo nieuznania „Waszego” zdarzenia za wypadek przy pracy rolniczej. W ciągu 7 dni od otrzymania protokołu macie prawo zgłosić swoje uwagi i zastrzeżenia do ustaleń Kasy.

Następnie lekarze orzecznicy KRUS zajmą się określeniem wysokości doznanego uszczerbku na zdrowiu. Od ich decyzji przysługuje odwołanie do komisji lekarskiej KRUS, która wyda decyzję ostateczną. Jeśli nie zgadzacie się ze stanowiskiem komisji, macie prawo odwołać się do sądu rejonowego w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Komu i kiedy przysługuje odszkodowanie z KRUS za rolniczą chorobę zawodową?

Jednorazowe odszkodowanie z KRUS przysługuje ubezpieczonemu (rolnikowi, domownikowi, pomocnikowi) z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, powstałego wskutek rolniczej choroby zawodowej. Definicję rolniczej choroby zawodowej zawiera art. 12 ustawy o u.s.r. Jest nią choroba, która powstała w związku z pracą w gospodarstwie rolnym oraz znajduje się w wykazie chorób zawodowych, określonych w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu pracy. Aby dana choroba została uznana za zawodową, musi być możliwe stwierdzenie z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana tzw. „narażeniem zawodowym”.

Do najczęściej rozpoznawanych chorób zawodowych rolników należą: choroby odkleszczowe (borelioza, kleszczowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych), choroby układu oddechowego (astma oskrzelowa, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczny nieżyt nosa), uczuleniowe zapalenie skóry oraz przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego.

Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu inspektorowi pracy (według miejsca wykonywania pracy). Zgłoszenia takiego może dokonać lekarz, stomatolog lub sam ubezpieczony. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny wszczyna postępowanie. Kieruje rolnika do jednostki orzeczniczej na badanie, która wydaje orzeczenie o rozpoznaniu albo o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej stanowi najważniejszy dokument w sprawie. To przede wszystkim na jego podstawie państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia. Od decyzji tej możecie się odwołać do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Z kolei od wydanej na tym szczeblu decyzji przysługuje Wam skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Prawomocna decyzja stanowi podstawę do ubiegania się o odszkodowanie z KRUS.

Odszkodowania KRUS – cennik

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o u.s.r. jednorazowe odszkodowanie ustala się w wysokości proporcjonalnej do określonego procentowo stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. O tym, jak bardzo ucierpieliście, a tym samym – ile odszkodowania otrzymacie, zadecyduje wynik postępowania orzeczniczego.

  • Stałym uszczerbkiem na zdrowiu jest takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie jego czynności nierokujące poprawy.
  • Długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu jest takie naruszenie sprawności organizmu, które spowodowało upośledzenie jego czynności na okres powyżej 6 miesięcy, jednak z szansą na poprawę.

Obecnie (dane z 6.2021) za 1% procent uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej otrzymacie 809 zł. Inne, jednorazowe odszkodowania z KRUS, które możecie otrzymać Wy lub Wasi najbliżsi, wynoszą:

  • 16 180 zł tytułem orzeczonej niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej;
  • 80 900 zł tytułem śmiertelnego wypadku – świadczenie dla małżonka lub dziecka zmarłego (+16 180 zł na drugiego i każdego uprawnionego, jeżeli uprawnieni są równocześnie małżonek i dziecko/dzieci albo tylko dzieci);
  • 40 450 zł tytułem śmiertelnego wypadku, gdy do odszkodowania uprawnieni są członkowie rodziny inni niż małżonek i dzieci zmarłego (+16 180 zł na drugiego i każdego kolejnego uprawnionego);
  • 16 180 zł tytułem śmiertelnego wypadku, gdy do odszkodowania uprawnieni są małżonek lub dzieci zmarłego oraz inni członkowie rodziny (niezależnie od odszkodowania KRUS dla dziecka/dzieci i małżonka).

Pamiętajcie, że możecie się ubiegać nie tylko o świadczenia z KRUS, ale także o odszkodowanie z OC rolnika (ubezpieczenie obowiązkowe) oraz z dodatkowej polisy NNW, jeśli oczywiście taką posiadacie. Podczas dochodzenia roszczeń warto skorzystać z pomocy firmy odszkodowawczej, która zapewni obsługę prawną na wszystkich etapach postępowania.

Zobacz Ranking Firm Odszkodowawczych

Ile czasu ma KRUS na wypłatę odszkodowania?

Jednorazowe odszkodowania z KRUS wypłacane są w terminach ustawowych, czyli co do zasady będzie to 30 dni liczone od daty uprawomocnienia się orzeczenia stwierdzającego podstawę do przyznania jednorazowego odszkodowania, do dnia wypłaty odszkodowania.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

KRUS a odszkodowanie dla dziecka z tytułu nieszczęśliwego wypadku

Dzieci osób objętych społecznym ubezpieczeniem rolników „automatycznie” posiadają ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków i chorób, finansowane w całości przez Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Zarząd Funduszu zawarł umowę grupowego ubezpieczenia z Pocztowym Towarzystwem Ubezpieczeń Wzajemnych. Obecna umowa obowiązuje do końca 2021 roku (w poprzednich latach dzieci rolników również były objęte darmowym, grupowym ubezpieczeniem NNW). Ochroną objęte są dzieci rolników do ukończenia 16 lat, które pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami lub opiekunami prawnymi, przy czym przynajmniej jeden z rodziców/opiekunów musi być ubezpieczony w pełnym zakresie w KRUS.

Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments