Odszkodowanie dla pasażera pojazdu

4.8 /5
(Ocen: 5)
Również pasażer może otrzymać odszkodowanie z OC sprawcy kolizji. I nie chodzi tu tylko o osoby, które jechały w pojeździe poszkodowanego. Dotyczy to też pasażerów znajdujących się w pojeździe kierowanym przez sprawcę zdarzenia. Odszkodowanie dla pasażera opłaca ubezpieczyciel sprawcy, więc nawet jeśli jest to dla nas bliska osoba, to nie musimy się martwić, że jej zaszkodzimy. Sprawdź jak ubiegać się o odszkodowanie i co warto wiedzieć!

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Odszkodowanie dla pasażera – jaka ochrona z OC pojazdu?

Pasażerem jest każda osoba znajdująca się w pojeździe, która nie ma bezpośredniego wpływu na kierowanie pojazdem. Zatem definicja obejmuje osoby znajdujące się w pojeździe poszkodowanego jak i sprawcy kolizji. A zgodnie z art. 822  § 1 k.c. ubezpieczenie OC pokrywa też szkody wyrządzone osobom trzecim (w tym pasażerom):

Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

Odszkodowanie dla pasażera, gdy sprawcą jest osoba bliska

A co w przypadku, gdy sprawcą zdarzenia jest osoba bliska? Czy wtedy starając się o odszkodowanie dla pasażera, nie zaszkodzimy jej finansowo? Otóż tę kwestię określa paragraf 4 art. 822 Kodeksu cywilnego:

Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.

Czyli to ubezpieczyciel wypłaci nam odszkodowanie, a nie sprawca zdarzenia z własnej kieszeni. Ot tej reguły są jednak wyjątkowi. Zakład ubezpieczeń będzie domagał się zwrotu wypłaconego odszkodowania jeżeli kierowca (sprawca):

  • spowodował wypadek pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających,
  • wyrządził szkodę celowo/umyślnie,
  • nie posiadał ważnej obowiązkowej polisy OC,
  • nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem (punkt ten nie dotyczy sytuacji, gdy kierowca działał w stanie wyższej konieczności np. w celu ratowania życia),
  • wszedł w posiadanie pojazdu wskutek przestępstwa;
  • uciekł z miejsca wypadku.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Odpowiedzialność na zasadzie winy lub ryzyka a odszkodowanie dla pasażera

W dochodzeniu odszkodowania dla pasażera nie trzeba udowadniać winy kierowcy. Według art. 436 § 1 k.c. (w związku z art. 435 k.c.) kierowca pojazdu ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadzie ryzyka. To znaczy, że polisa OC pokrywa też szkody wyrządzone w wyniku każdego ruchu pojazdu. Na przykład na zasadę ryzyka można powołać się, gdy spod kół innego pojazdu wystrzelił kamień i uszkodził przednią szybę.

Istnieją jednak trzy sytuacje, które wyłączają odpowiedzialność kierowcy na zasadzie ryzyka (tzw.  okoliczności egzoneracyjne):

  • szkoda jest efektem działania siły wyższej na którą kierowca nie miał wpływu,
  • szkoda jest wyłączną winą poszkodowanego,
  • szkoda jest wyłączną winą osoby trzeciej, za którą kierowca nie ponosi odpowiedzialności,
  • nie można stwierdzić winy osoby, której zwierzchnik powierzył wykonanie czynności (art. 430 k.c.).

Do zwolnienia z odpowiedzialności na zasadzie ryzyka wystarczy wskazanie jednej z powyższych przesłanek, ale ciężar ten spoczywa na osobie na której spoczywa odpowiedzialność odszkodowawcza.

Przewóz z grzeczności a odszkodowanie dla pasażera

Kolejnym wyjątkiem od stosowania zasady ryzyka przy odszkodowaniu dla pasażera jest tzw. przewóz z grzeczności. Pod pojęciem przewóz z grzeczności kryje się sytuacja w której przewozimy nieodpłatnie i bezinteresownie osobę obcą (np. autostopowiczkę). Żeby zaklasyfikować okoliczności jako przewóz z grzeczności, muszą być spełnione łącznie wszystkie powyższe warunki. Przewóz musi być:

  • nieodpłatny,
  • bezinteresowny,
  • osoba przewożona jest nieznajomym (nie jest to członek rodziny, osoba nam bliska).

Przy przewozie z grzeczności obowiązuje odpowiedzialność odszkodowawcza na zasadzie winy. To z kolei oznacza, że przy przewozie odpłatnym np. w autobusie, tramwaju czy pociągu odszkodowanie za wypadek w komunikacji miejskiej lub innym transporcie należy się nam na rozszerzonej zasadzie ryzyka.

Jakie odszkodowanie dla pasażera pojazdu?

Pasażer pojazdu może starać się o odszkodowanie majątkowe lub osobowe oraz zadośćuczynienie. Rolą odszkodowania jest zrekompensowanie poniesionych strat. Natomiast zadośćuczynienie dotyczy kompensacji za wyrządzoną krzywdę, ból fizyczny i psychiczny (czyli wyrównanie za wszelkie szkody niemajątkowe).

Oto lista świadczeń o które może starać się poszkodowany pasażer:

  • zwrot kosztów leczenia, rehabilitacji, opieki przez osoby trzecie, dojazdów do placówek medycznych, przystosowania mieszkania pod nowe potrzeby itp.,
  • odszkodowanie za zniszczone mienie w wyniku kolizji lub wypadku;
  • odszkodowanie za utracone korzyści i dochody,
  • uzyskanie renty powypadkowej (np. z tytułu zwiększonych potrzeb, na zmianę zawodu,
  • zadośćuczynienie za doznaną krzywdę,
  • zadośćuczynienie dla najbliższej rodziny w wyniku śmierci bliskiej osoby.

Odszkodowanie dla pasażera a przyczynienie się

Rozmiar strat oraz poniesione koszty musimy właściwie udokumentować, składając wniosek o odszkodowanie do ubezpieczyciela sprawcy zdarzenia. Jednak będąc pasażerem, musimy też pamiętać o zachowaniu bezpieczeństwa. Na przykład brak zapiętych pasów wpływa na odszkodowanie.

Z analizy wyroków sądowych wynika, że niezapięte pasy (kierowcy lub pasażera) oznaczają stwierdzenie przyczynienia się do szkody – zwykle w około 30%. A zgodnie z art. 362 k.c.:

Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

To oznacza, że gdybyśmy mieli otrzymać 100 tys. zł odszkodowania, to przy stwierdzeniu 30% przyczynienia się do szkody ubezpieczyciel wypłaci nam zmniejszone świadczenie o 30 tys. zł.

Jak ubiegać się o odszkodowanie dla pasażera pojazdu?

Procedura ubiegania się o odszkodowanie podzielona jest na kilka uniwersalnych etapów. Na samym początku musimy zadbać o zgromadzenie materiału dowodowego. Będzie potrzebne oświadczenie sprawcy kolizji lub notatka policyjna – wszystko to, co pozwoli opisać przebieg zdarzenia, kto był uczestnikiem kolizji / wypadku i kto jest za nią odpowiedzialny.

Generalnie pierwszy etap wymaga gromadzenia informacji. Warto wiedzieć jakie dokumenty są potrzebne do odszkodowania. Mogą to być jeszcze np. oświadczenia biegłego lekarza, rachunki za leki i wiele innych. Każdy dokument może się później przydać w dochodzeniu roszczenia.

Zanim sprawa o odszkodowanie przedawni się miną 3 lata od zdarzenia (chyba, że zdarzenie jest wynikiem przestępstwa, wtedy przedawnienie się roszczenia mija po 20 latach). Lepiej jednak nie zwlekać ze zbieraniem dowodów, ponieważ czas zaciera ślady.

Kolejny etap to określenie odpowiedzialności odszkodowawczej oraz naszych praw do odszkodowania. Następnie pozostaje sprecyzowanie roszczeń, czyli wysłanie wniosku o odszkodowanie do ubezpieczyciela. I teraz pojawiają się przed nami dwie ścieżki.

Jeżeli sprawca zdarzenia jest nieznany, to możemy starać się o odszkodowanie z UFG. Zgłoszenie szkody możemy złożyć w dowolnym zakładzie ubezpieczeń.

Jeśli ubezpieczyciel uzna nasze roszczenie, to pozostaje tylko przesłać dyspozycję wypłaty odszkodowania i po sprawie. A druga opcja to sytuacja w której TU odmawia nam świadczenia lub oferuje nam zaniżone odszkodowanie. Wtedy należy złożyć dyspozycję wypłaty bezspornej części odszkodowania oraz przesłać reklamację wobec decyzji ubezpieczyciela.

Gdyby odwołanie od decyzji ubezpieczyciela nie poskutkowało, możemy zgłosić się po pomoc do Rzecznika Finansów lub od razu skorzystać ze ścieżki sądowej. W sądzie będziemy potrzebowali pomocy i reprezentacji doświadczonego prawnika, którego może nam zaproponować solidna kancelaria odszkodowawcza.

Odszkodowanie dla pasażera z NNW?

Równolegle do odszkodowania z OC pojazdu możemy też starać się o świadczenie z dobrowolnej polisy NNW (oczywiście jeżeli obejmuje ona pasażerów i zakres szkód).

Czas oczekiwania na wypłatę odszkodowania z OC zwykle wynosi do 30 dni od zgłoszenia szkody (może się przedłużyć maksymalnie do 90 dni w trudniejszych przypadkach). Natomiast dla ubezpieczeń dobrowolnych (NNW, AC) wypłata odszkodowania następuje po nie więcej niż 30 dniach od zgłoszenia szkody (termin może być krótszy w zależności od OWU).

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Prawo pasażera do odszkodowania – co warto wiedzieć?

  • każdy pasażer ma prawo do otrzymania odszkodowania z OC – zarówno osoby jadące w pojeździe poszkodowanego jak i sprawcy zdarzenia;
  • zgodnie z art. 822 § 4 k.c. roszczenie odszkodowawcze można skierować bezpośrednio do zakładu ubezpieczeń – sprawca kolizji nie ponosi finansowych konsekwencji zdarzenia;
  • wyjątkowo TU może zażądać zwrotu odszkodowania od sprawcy, gdy ten prowadził pod wpływem alkoholu lub m.in. nie posiadał ważnego ubezpieczenia OC;
  • ubezpieczenie OC pełni ochronę w razie zaistnienia odpowiedzialności na zasadzie ryzyka (czyli w związku z każdym ruchem pojazdu poza okolicznościami egzoneracyjnymi) lub zasadzie winy (np. gdy podwozimy bezinteresownie nieznajomego z grzeczności);
  • pasażer, który np. nie zapiął pasów bezpieczeństwa, musi liczyć się z tym, że ubezpieczyciel uzna w tym przypadku jego przyczynienie się do szkody, przez co pomniejszy wypłacone odszkodowanie;
  • jeżeli sprawca kolizji lub wypadku uciekł z miejsca zdarzenia albo nie jest znany, należy zgłosić roszczenie odszkodowawcze do UFG za pośrednictwem dowolnego zakładu ubezpieczeń.