Samochód zastępczy z OC sprawcy

5 /5
(Ocen: 1)
Jeśli w wyniku kolizji lub wypadku Wasz samochód został uszkodzony, przysługuje Wam pojazd zastępczy z OC sprawcy. Nieważne, czy było to auto służbowe, czy dojeżdżaliście nim do pracy albo woziliście dziecko do przedszkola. Jeżeli samochód był ważnym narzędziem w Waszym życiu codziennym, macie prawo do odszkodowania w postaci zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Jednak ubezpieczyciele raczej nie są chętni do „rozdawania” aut zastępczych. By je uzyskać, potrzebny będzie wniosek.

Samochód zastępczy z OC w świetle aktualnych przepisów

Zasadność roszczenia o zwrot kosztów najmu samochodu zastępczego z OC sprawcy zdarzenia przez lata budziła wątpliwości. Chociaż kwestie wynajmu auta zastępczego regulują specjalne wytyczne Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) dla towarzystw ubezpieczeniowych, to dopiero niedawne orzecznictwo Sądu Najwyższego doprowadziło do rozstrzygnięcia kluczowych dylematów.

1. Czy samochód zastępczy należy się poszkodowanemu, który wykorzystywał auto tylko do celów prywatnych?

Problem z uzyskaniem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego mieli zwłaszcza ci poszkodowani, którzy wykorzystywali samochód wyłącznie w celach prywatnych. Rzecznik Ubezpieczonych (obecnie Rzecznik Finansowy) zwrócił się do Sądu Najwyższego o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r. (sygn. akt III CZP 05/11) przyczyniła się do ujednolicenia orzecznictwa w zakresie skuteczności dochodzenia roszczeń o zwrot poniesionych kosztów najmu pojazdu zastępczego – niezależnie od tego, czy uszkodzony samochód służył poszkodowanemu do prowadzenia działalności gospodarczej, czy był wykorzystywany tylko w celach prywatnych. Sąd Najwyższy uznał, że wydatki poniesione przez poszkodowanego na najem pojazdu zastępczego stanowią szkodę majątkową. Wydatki te prowadzą bowiem do uszczuplenia majątku poszkodowanego i nie powstałyby, gdyby nie doszło do zdarzenia szkodowego. Są więc stratą w rozumieniu art. 361 § 2 kodeksu cywilnego. W ocenie Sądu Najwyższego, odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia OC obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem samochodu zastępczego.

W praktyce, to od Waszego uzasadnienia, a dokładnie od udowodnienia faktycznej potrzeby posiadania pojazdu, będzie zależeć, czy ubezpieczyciel opłaci auto zastępcze w całości, w części, czy odmówi spełnienia roszczenia. Jeśli we wniosku wskażecie, że samochód wykorzystujecie do zawożenia dziecka do szkoły, dojazdów na rehabilitację czy wykonywania innych, codziennych obowiązków, nie powinniście mieć problemu z otrzymaniem zwrotu poniesionych kosztów.

2. Czy ubezpieczyciel, odmawiając spełnienia roszczenia, może powołać się na dostępność komunikacji miejskiej w Waszej okolicy?

W ocenie Sądu Najwyższego – nie. Ubezpieczyciel nie może odmówić zwrotu kosztów najmu samochodu zastępczego, uzasadniając swoją decyzję dostępnością komunikacji miejskiej. W końcu po to posiadacie auto, żeby z niego korzystać, gdy tego potrzebujecie i nie wymaga to specjalnego uzasadnienia. Wynajmowany pojazd zastępczy z OC sprawcy powinien Wam zapewniać identyczny sposób funkcjonowania. Natomiast żaden środek publicznego transportu nie jest w stanie zagwarantować równie swobodnej i nieograniczonej formy podróżowania, jak samochód. Dodamy tylko, że w orzecznictwie od lat panuje pogląd, że samochodu osobowego nie należy traktować dzisiaj jako dobra luksusowego.

3. Czy ubezpieczyciel powinien ponosić odpowiedzialność za wydłużający się czas likwidacji szkody i opłacić „nadprogramowe” dni wynajmu samochodu zastępczego?

Nie tak dawno pytanie prawne do Sądu Najwyższego skierował Sąd Okręgowy w Warszawie, podnosząc problem wzrostu kosztów wynajmu samochodu zastępczego w związku z przedłużającym się czasem naprawy. Czy ubezpieczyciel powinien pokrywać takie wydatki? Chodziło o sytuację, gdy wydłużenie czasu likwidacji szkody było niezależne od poszkodowanego i sprawcy wypadku. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia z 15 lutego 2019 r. (sygn. akt III CZP 84/18) wskazał na istnienie obiektywnego i adekwatnego związku pomiędzy zdarzeniem drogowym a wydłużonym czasem naprawy zniszczonego samochodu, czego naturalnym następstwem są wyższe koszty wynajmu auta zastępczego przez poszkodowanego. W sytuacji, gdy dodatkowe wydatki są celowe i ekonomicznie uzasadnione, ubezpieczyciel nie może zakwestionować swojej odpowiedzialności za powstałe koszty. Jednak każda sprawa związana z wydłużającą się naprawą powinna być oceniana indywidualnie. Jest różnica, czy wydłużony czas likwidowania szkody wynika np. z tymczasowej niedostępności części u polskiego dystrybutora, czy z zaniedbań mechanika lub czynu niedozwolonego osoby trzeciej, za co ubezpieczyciel oczywiście nie powinien ponosić finansowych konsekwencji. Zalecenia w tym obszarze wydała także KNF:

  • ubezpieczyciel powinien zwrócić Wam poniesione wydatki za czas najmu pojazdu zastępczego w okresie naprawy uszkodzonego samochodu;
  • ubezpieczyciel nie może z góry określić przedziału czasowego (teoretycznego czasu naprawy), w którym pokryje koszty wynajmu pojazdu zastępczego.

Opłacenie wynajmu pojazdu zastępczego wiąże się z mocno odczuwalnymi dla ubezpieczyciela kosztami – zwłaszcza, gdy uszkodzono Wam auto z najwyższej półki, a naprawa prawdopodobnie zajmie dużo czasu. Dlatego nie ulega wątpliwości, że spory o zasadność poniesionych kosztów będą nadal toczone.

Jak otrzymać pojazd zastępczy z OC sprawcy?

Wniosek o samochód zastępczy z OC lub pokrycie kosztów najmu takiego pojazdu należy złożyć równocześnie ze zgłaszaniem szkody do ubezpieczyciela. Samochód zastępczy odbierzecie od:

  • ubezpieczyciela – większość towarzystw ubezpieczeniowych współpracuje z wypożyczalniami samochodów na terenie całego kraju albo posiada własne floty pojazdów zastępczych;
  • serwisu, który realizuje naprawę (oczywiście nie wszystkie warsztaty posiadają flotę pojazdów zastępczych);
  • zewnętrznej wypożyczalni – wybranej przez Was, jednak w tym wypadku będziecie musieli przedstawić ubezpieczycielowi dokument potwierdzający skorzystanie z usługi oraz liczyć się z możliwością weryfikacji kosztów i okresu najmu przez zakład ubezpieczeniowy.

Wynajmując samochód zastępczy na własną rękę, pamiętajcie, by wybrać model tej samej lub niższej klasy, co Wasze uszkodzone auto oraz sprawdzić, jakie maksymalne, dobowe stawki najmu pojazdów zastępczych posiada ubezpieczyciel. Jeżeli wybierzecie najdroższą wypożyczalnię w mieście, wynajmiecie model marki luksusowej albo wydacie więcej niż dopuszczają stawki maksymalne, ubezpieczyciel odmówi Wam zwrotu pełnej kwoty najmu.

Ubezpieczyciel pokrywa wyłącznie koszty najmu pojazdu zastępczego. Za paliwo, wymianę płynów czy drobne usługi serwisowe musicie zapłacić z własnej kieszeni.

Od kiedy i na jak długo przysługuje samochód zastępczy?

Pojazd zastępczy z OC przysługuje Wam od dnia zdarzenia, wskutek którego Wasz samochód został uszkodzony lub uległ całkowitemu zniszczeniu. W przypadku:

  • szkody częściowej – możecie korzystać z auta zastępczego przez cały okres rzeczywistej naprawy (chodzi tutaj o czas pozostawania uszkodzonego samochodu w serwisie, np. w związku z oczekiwaniem na termin rozpoczęcia prac czy sprowadzenie potrzebnych części);
  • szkody całkowitej – możecie korzystać z auta zastępczego do dnia, w którym będziecie mogli nabyć nowy pojazd, czyli zazwyczaj do momentu wypłaty odszkodowania lub maksymalnie do dnia zakupu nowego samochodu (w wyjątkowych przypadkach).

Kiedy pojazd zastępczy z OC nie przysługuje?

  • Gdy ubezpieczyciel dowiedzie, że wydatki poniesione na wynajem samochodu zastępczego były niecelowe i nieuzasadnione ekonomicznie (np. celowo zwlekaliście z naprawą uszkodzonego pojazdu).
  • Gdy w Waszym gospodarstwie domowym znajduje się inny samochód, którym możecie jeździć (nie dotyczy to sytuacji, gdy w wypadku został zniszczony pojazd dostawczy, a Wy dysponujecie prywatnym samochodem osobowym ani sytuacji, gdy w gospodarstwie domowym wprawdzie znajdują się dwa auta, ale drugim do pracy dojeżdża inny domownik, np. małżonek).
  • Z samochodu korzystaliście tylko sporadycznie.

Inne sposoby na uzyskanie pojazdu zastępczego

Może się zdarzyć, że to Wy spowodujecie kolizję lub wypadek, Wasze auto ulegnie poważnemu uszkodzeniu w zdarzeniu losowym (np. wskutek pożaru, gradobicia czy niezawinionego zderzenia z dzikim zwierzęciem) albo zostanie skradzione. Czy w takich przypadkach możecie liczyć na pokrycie kosztów najmu pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela? Tak, ale co do zasady tylko przez swojego i pod warunkiem wykupienia odpowiedniej polisy, obejmującej skutki wymienionych zdarzeń, np. ubezpieczenia AC lub Assistance. To polisy dobrowolne, więc zakres ochrony każdy ubezpieczyciel ustala samodzielnie. Jeżeli wybieracie się zagranicę i chcecie mieć pewność, że gdy zdarzy się kolizja lub awaria będziecie mogli liczyć na samochód zastępczy, zdecydowanie warto wykupić dodatkową polisę.

Samochód zastępczy z OC sprawcy – informacje w pigułce

  • Po kolizji lub wypadku z winy drugiej osoby, należy się Wam pojazd zastępczy z OC sprawcy.
  • Samochód zastępczy z OC sprawcy przysługuje zarówno przedsiębiorcom, jak i osobom prywatnym.
  • Z auta zastępczego możecie korzystać do ukończenia naprawy (w przypadku szkody częściowej) albo do momentu wypłaty odszkodowania (w przypadku szkody całkowitej).
  • Koniecznie zapoznajcie się z zasadami korzystania z samochodu zastępczego – informacje takie otrzymacie po zgłoszeniu szkody.
  • Jeśli wypożyczacie auto zastępcze na własną rękę:
    – znajdźcie wypożyczalnię ze średniej półki cenowej,
    – wybierzcie model podobnej lub niższej klasy,
    – sprawdźcie, czy ubezpieczyciel sprawcy nie ustalił maksymalnych stawek dobowych za najem pojazdu,
    – uzyskajcie dokument potwierdzający wydatki (faktura/rachunek),
    – dokładnie zapoznajcie się z treścią umowy, sprawdźcie stan pojazdu i upewnijcie się, że jest on ubezpieczony,
    – dopytajcie o ewentualne koszty dodatkowe (np. koszt podstawienia i odbioru samochodu, kaucja zwrotna).
  • Jeśli to Wy zawiniliście albo Wasze auto zostało skradzione lub uległo poważnej awarii, warunkiem najmu samochodu zastępczego na koszt ubezpieczyciela jest posiadanie dodatkowej ochrony, np. polisy AC lub Assistance, o ile obejmuje ona takie zdarzenia.
Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments