Odszkodowanie od banku – jak uzyskać?

5 /5
(Ocen: 6)
Nie tylko frankowicze mają prawo dochodzić swoich roszczeń względem banków. Instytucje finansowe mogą być winne odszkodowanie lub zadośćuczynienie za inne skutki swoich błędów. Jako klient możemy starać się np. o odzyskanie nadpłaconej prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu lub zwrot opłaty likwidacyjnej w polisolokacie. Odszkodowanie od banku może przyjąć różne formy. Warto poznać kiedy można się o nie starać.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Czym jest odszkodowanie od banku? I kiedy przysługuje?

Odszkodowania od instytucji finansowych to świadczenie, które możemy otrzymać, gdy z winy banku doznamy szkody na dobrach majątkowych lub niemajątkowych. Odpowiedzialność odszkodowawcza banku może powstać np., gdy ten:

  • stosował nieuczciwą praktykę rynkową, wprowadzając klienta w błąd lub stosując misselling,
  • naliczył niezgodnie z umową opłaty, prowizję, koszty przewalutowania itp.,
  • stosował klauzule abuzywne w umowach (tak jak np. przy kredytach w CHF),
  • nie dopełnił obowiązku realizacji zapisów umowy lub wypełnił je w sposób nienależyty (zobacz np. art. 471 K.c.),
  • ujawnił tajemnicę bankową osobom nieupoważnionym lub naruszył RODO,
  • nie dołożył należytej staranności zabezpieczenia powierzonych mu środków przez klienta (np. w wyniku włamania na konto bankowe – zobacz np. orzeczenie  sygn. V CSK 141/17).

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Kto może się starać o odszkodowanie od banku?

Okoliczności, w jakich dojdzie do odpowiedzialności odszkodowawczej banku, może być więcej. Pamiętajmy jednak, że jako poszkodowani musimy dopełnić trzech warunków starania się o zadośćuczynienie lub odszkodowanie. Czyli:

  1. To na nas spoczywa obowiązek udowodnienia naruszenia prawa przez bank.
  2. Musimy określić wysokość szkody, jakiej doznaliśmy.
  3. Musimy udowodnić związek przyczynowo-skutkowy między pierwszym a drugim punktem.

Ubieganie się o odszkodowanie nie należy zatem do prostych zadań. Szczególnie skomplikowana procedura może nas spotkać przy odszkodowaniu od banku. W takich sytuacjach na pewno warto skorzystać z pomocy solidnej kancelarii odszkodowawczej. W tym, celu zajrzyj na przykład do naszego rankingu kancelarii i firm odszkodowawczych.

Wystąpienie na drogę sądową powinno jednak zostać poprzedzone złożeniem reklamacji do banku (tu znajdziesz wzór reklamacji do banku). Możliwe, że instytucja finansowa uzna nasze roszczenia i przyzna nam zadośćuczynienie za poniesione szkody. W razie odmowy możemy skorzystać z pomocy Rzecznika Finansowego.

Jeżeli już na samym początku skorzystamy z usług kancelarii odszkodowawczej, będziemy mogli liczyć na sprawną pomoc specjalisty także na etapie przedsądowym. A jeżeli instytucja finansowa dalej nie będzie uznawała naszych roszczeń, to firma odszkodowawcza powinna przydzielić nam pełnomocnika, który poprowadzi naszą sprawę w procesie sądowym. 

Odszkodowania a kredyty frankowe

Problem kredytów we frankach szwajcarskich dotyczy ok. 440 tys. umów (na początku było ich ponad 700 tys.). Banki stosowały klauzule abuzywne (np. tabele kursów walutowych), które – w wyniku wyroku TSUE – nie mogą być dalej utrzymane w mocy. 

Wyroki frankowe pokazują, że coraz więcej spraw wygrywają konsumenci. Nadal jednak przed sądami toczą się spory o to kiedy umowa nie może zostać utrzymana (i należy ją unieważnić), a kiedy następuje odfrankowienie kredytu (i na jakich zasadach jest on dalej spłacany przez kredytobiorcę). Ostatecznie korzystny obrót spraw dla frankowiczów sprawił, że wreszcie rośnie szansa na atrakcyjne ugody dla frankowiczów oferowane przez banki.

To dopiero drobny element dylematów, przed jakimi stoją sędziowie orzekający w sprawach frankowych. Na szczęście linia orzecznictwa powoli zaczyna nabierać kształtów. Na przykład Sąd Najwyższy przy unieważnieniu umowy o kredyt w CHF opowiedział się za teorią dwóch kondygcji. To znaczy, że roszczenia obu stron są rozpatrywane osobno i niezależnie od siebie.

Jak widać dochodzenie roszczeń przez frankowiczów (lub obrona w sądzie, gdy bank wypowiedział umowę) jest skomplikowanym zadaniem, które warto powierzyć profesjonalnemu radcy prawnemu lub adwokatowi.

Niestety po 2019 roku, frankowiczami zainteresowało się wiele spółek, które powstały, aby, uciec od odpowiedzialności w razie popełnionych błędów. Dlatego jako pomoc dla frankowiczów stworzyliśmy ranking kancelarii frankowych, dzięki czemu w prosty sposób możemy porównać ze sobą ich ofertę i wybrać tę, która nam odpowiada.

Frankowicze muszą pamiętać jeszcze o biegu przedawnienia roszczenia, który liczony jest dla każdej raty osobno. Raty kredytu w CHF uiszczone przed 8 lipca 2018 roku przedawniają się po 10 latach. Natomiast dla rat zapłaconych po 8 lipca 2018 roku przedawnienie roszczeń następuje po 6 latach. Złożenie reklamacji, sądowe zawezwanie do próby ugodowej lub pozew wstrzymują bieg przedawnienia.

Kancelarie Frankowe – Ranking 2021

Czy frankowicze mogą dochodzić odszkodowania od banku?

Dotychczas frankowicze powoływali się na art. 385(1) K.c. o niedozwolonych postanowieniach umownych jako podstawę roszczeń oraz art. art. 410 K.c. (zwrot roszczeń nienależnych). Dziś rzadziej powołują się natomiast na art. 471 K.c., który dotyczy odpowiedzialności banku za nienależyte wykonanie zobowiązania, bowiem konsument uznaje w niej ważność umowy, ale wskazuje jej nienależyte wykonanie. 

Warto jednak zauważyć, że walcząc o unieważnienie, kredytobiorca nie może już starać się o odszkodowanie od banku. Lub znacznie utrudnia sobie to zadanie. Może na przykład powołać się na art. 415 K.c. Stanie jednak wtedy przed obowiązkiem udowodnienia, że bank popełnił delikt (czyn niedozwolony), wykonując nieważną lub bezskuteczną umowę kredytu w CHF.

Nieco inaczej sprawa wygląda, gdy to bank wypowiedział umowę lub stosował agresywną procedurę windykacyjną. Wtedy konsument może starać się o odszkodowanie lub zadośćuczynienie na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. 2007 nr 171 poz. 1206). 

Jak odzyskać składki z ubezpieczenia niskiego wkładu własnego?

Wiemy już, że umowy o kredyt we frankach szwajcarskich zawierały niedozwolone zapisy, które upoważniają konsumentów do unieważnienia lub odfrankowienia kredytu. Listę klauzul abuzywnych prowadzi UOKiK pod tym adresem: https://rejestr.uokik.gov.pl/. Wśród nich znajdziemy też zapisy dotyczące UNWW (ubezpieczenia niskiego wkładu własnego).

Co do zasady wymóg ubezpieczenia niskiego wkładu własnego oznacza, że wszystkie koszty za polisę ponosi konsument, nie mając przy tym żadnego zysku. W razie zajścia zdarzenia powodującego wypłatę ubezpieczenia, całość odszkodowania trafiała na konto banku. Natomiast ubezpieczyciel mógł żądać od konsumenta pokrycia straty (tzw. regres ubezpieczeniowy).

Umowy o kredyt hipoteczny z zapisem o UNWW są często niezgodne z prawem. Takie klauzule znajdowały się nie tylko przy kredytach walutowych, ale i złotówkowych. Przykładowo w rejestrze UOKiK znajdziemy jako klauzulę abuzywną, taki zapis:

“W przypadku gdy wartość nieruchomości ustalona przez MultiBank w oparciu o maksymalne dopuszczalne LTV jest niższa od kwoty kredytu, warunkiem jego udzielenia jest ustanowienie dodatkowego zabezpieczenia ryzyka MultiBanku, w szczególności w postaci ubezpieczenia niskiego wkładu (zwanego dalej ubezpieczeniem NWW) lub innego zabezpieczenia zaakceptowanego przez MultiBank. 1) Ubezpieczonym i Ubezpieczającym z tytułu ubezpieczenia NWW jest MultiBank. 2) Kredytobiorca zobowiązany jest do zwrotu poniesionych przez MultiBank kosztów związanych z ustanowieniem i utrzymaniem ubezpieczenia NWW”

(Numer postanowienia: 7416, Sygnatura akt: XVII AmC 1806/14)

Zwrot prowizji bankowej a odszkodowania

W przypadku odszkodowań od banków warto wskazać, że konsumenci mają prawo do odzyskania proporcjonalnej części prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego. W art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim z maja 2011 roku przeczytamy:

“W przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą”.

Banki mimo tych zapisów niechętnie zwracały prowizję, bo zapis nie określał konkretnie, o jakie opłaty chodzi. Wyjaśnił to TSUE, wskazując, że zwroty mogą dotyczyć prowizji oraz odsetek. Niestety nie dla wszystkich banków “małe” TSUE oznacza to samo. Konsumenci muszą często sami zawalczyć o należne sobie pieniądze.  

Kto może odzyskać zwrot prowizji od banku?

Małe TSUE dotyczy kredytów konsumenckich do kwoty 255 500 złotych, regulowanych ustawą o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku. To oznacza, że tylko kredytobiorcy, którzy zaciągnęli zobowiązanie po wejściu powyższych przepisów w życie (czyli po 18 grudnia 2011 roku) mogą ubiegać się o zwrot prowizji i odsetek od banku. 

Tutaj – podobnie jak przy kredytach we frankach – bieg przedawnienia  mija po 10 latach dla rat spłacanych do 8 lipca 2018 roku. A po tej dacie roszczenia przedawniają się po 6 latach.

A co z osobami, które spłaciły wcześniej kredyt hipoteczny? Ustawa o kredycie hipotecznym z 23 marca 2017 roku posiada podobny zapis jak art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim. Jak czytamy w rozdziale 5 ustawy o kredycie hipotecznym:

“W przypadku spłaty całości kredytu hipotecznego przed terminem określonym w umowie o kredyt hipoteczny całkowity koszt kredytu hipotecznego ulega obniżeniu o odsetki i inne koszty kredytu hipotecznego przypadające za okres, o który skrócono obowiązywanie tej umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą”.

Omawiane przepisy dotyczące kredytów hipotecznych, obowiązują od 22 lipca 2017 roku. To oznacza, że zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu mieszkaniowego możliwy jest dopiero dla zobowiązań podpisanych od tej daty.

Jak odzyskać należny zwrot prowizji od banku?

Cześć banków respektuje postanowienia “małego” TSUE i zwraca prowizję wraz z odsetkami. Aby ułatwić to zadanie bankom, możemy złożyć pismo do banku wzywające do zwrotu proporcjonalnej części prowizji, odsetek oraz innych opłat.

Jeżeli to nie podziała, to możemy zwrócić się po pomoc do Rzecznika Finansów lub skorzystać z pomocy kancelarii odszkodowawczej, która po wyczerpaniu możliwości polubownego rozwiązania sporu, skieruje naszą sprawę do sądu.

Polisolokaty – opłaty likwidacyjne są do odzyskania

Ubezpieczenia UFK, czyli polisolokaty, posiadały często niedozwolone zapisy, które na przykład przerzucały całe ryzyko na klienta. W dodatku, w razie likwidacji polisolokaty, konsument ponosi bardzo wysokie opłaty, w wysokości nawet 100% zainwestowanych środków. Na szczęście konsumenci mogą jednak skutecznie dochodzić roszczeń od instytucji finansowych i ubezpieczeniowych, w celu odzyskania opłaty likwidacyjnej. 

Wskazuje na to przełomowy wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 24 maja 2019 roku (sygnatura akt V ACa 451/18). Sąd Apelacyjny stwierdził w nim nieważność umowy ubezpieczenia na życie powiązanego z UFK. Podobnie korzystna dla konsumentów jest uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2020 roku w sprawie III CZP 75/19.

Osoby, które będą chciały walczyć o zwrot opłaty likwidacyjnej, powinny pamiętać o możliwości przedawnienia roszczeń. Termin przedawnienia dla polisolokat wynosi od 10 lat (dla polisolokat zlikwidowanych przed 9 lipca 2018 r.) do 6 lat (dla polisolokat zamkniętych po 8 lipca 2018 roku). Bieg przedawnienia liczony jest od rozwiązania umowy polisolokaty i naliczenia opłaty.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Odszkodowania od instytucji finansowych – co warto wiedzieć?

Odszkodowanie od banku może obejmować różne sytuacje. Powyższe przykłady na pewno nie wyczerpały wszystkich możliwości dochodzenia zadośćuczynienia lub odszkodowania za wyrządzone przez bank szkody. Lista rodzajów odszkodowań od instytucji finansowych nie jest zamknięta. Klienci banków mogą walczyć na przykład o:

  • odszkodowanie za kredyt we frankach (zadośćuczynienie lub unieważnienie umowy oraz odfrankowienie kredytu),
  • odszkodowanie za ubezpieczenie niskiego wkładu własnego (zwrot składek),
  • odszkodowanie za opłaty likwidacyjne polisolokaty (zwrot poniesionych kosztów),
  • odszkodowanie za zwrot prowizji bankowej (odzyskanie proporcjonalnej części prowizji, odsetek i innych kosztów przy wcześniejszej spłacie zobowiązania),
  • odszkodowanie za misselling,
  • odszkodowanie za błąd pracownika banku.

Warto jednak przy tym pamiętać, że to na nas spoczywa ciężar udowodnienia naruszenia prawa przez bank. Musimy też właściwie określić wysokość poniesionej przez nas szkody i udowodnić, że między jednym a drugim jest związek przyczynowo-skutkowy. W takich sprawach przyda się na pewno pomoc wprawionej firmy odszkodowawczej, a nawet kancelarii dla frankowiczów.

Wskazówki profesjonalisty mogą się przydać już przy piśmie reklamacyjnym lub wezwaniu do zwrotu opłat/prowizji. Szczególnie gdy nie czujemy się na siłach, aby wysłać odpowiednie pisma od instytucji finansowej. Czasem jednak wystarczy dobrze udokumentowana skarga do banku, aby nasze roszczenia zostały zrealizowane bez drogi sądowej. Nie musimy zatem sięgać od razu po radę prawnika. Ale trzeba pamiętać, że nieznajomość prawa szkodzi.

Zwróćmy zatem uwagę na to, czy nasze roszczenia nie uległy przedawnieniu. A jeżeli nie, czy nie należy pospieszyć się z działaniami, które przerwą jego bieg. 

Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments