Odszkodowanie za wpis do BIK

5 /5
(Ocen: 4)

Kredyty, zakupy na raty i małe pożyczki są dla ludzi – nie ma co do tego żadnej wątpliwości. Każdy, kto spłaca swoje zobowiązanie regularnie, buduje wiarygodną i pozytywną historię kredytową. Co, jeśli niesłusznie do BIK zostanie wpisana osoba, która nie posiada historii kredytowej, albo nie ma zadłużenia? W jaki sposób obronić się przed złymi praktykami banków? Zapraszamy do zapoznania się z naszym artykułem!

Gdy zaciągamy kredyt gotówkowy, kredyt hipoteczny lub chwilówkę, fakt ten zostaje odnotowany w bazie BIK. O ile zadłużenie spłacane jest w terminie, klient jest w stanie budować pozytywną historię kredytową wraz ze scoringiem. Jeśli w przypadku zaniedbania ze strony banku lub innej instytucji finansowej, klient otrzymuje wpis do BIK – może on ubiegać się o zadośćuczynienie lub odszkodowanie. Sprawdź, czym jest BIK i jak można bronić się przed niesłusznym, negatywnym wpisem.

Co to jest BIK?

BIK to Biuro Informacji Kredytowej, która gromadzi informacje na temat historii kredytowej klientów. Instytucja ta została powołana w 1997 roku przez banki i Związek Banków Polskich na mocy art. 105 ust 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe (Dz. U. Nr 140 poz.939 z późn. zmianami).

Przy braniu kredytu w banku, SKOK-u, chwilówkach, lub zakupach towarów na raty, informacje do BIK trafiają regularnie co miesiąc, aż do momentu spłaty kredytu/pożyczki.

Dzięki BIK, banki wiedzą, czy dana osoba jest wiarygodna, nie zalega z płatnościami za kredyty, a także czy aktualnie posiada aktywny kredyt.

Jakie dane trzyma w swojej bazie BIK? Są to:

  • dane osobowe,
  • informacje na temat zadłużenia,
  • historie spłat,
  • historie zobowiązań wobec banków, parabanków i SKOK-ów wraz z informacjami o walucie, wysokości spłaty, okresie spłaty, dacie powstania i rodzaju zobowiązania.
jak trafisz do bik

Źródło: https://www.aliorbank.pl/dam/jcr:976f9037-59b6-46f4-bac4-80096991840a/poradnik-bik.pdf

BIK służy również do budowania swojej historii kredytowej. W skrócie – im lepsza historia w BIK, tym lepsze korzyści otrzymuje klient. Historię kredytową buduje się nie tylko podczas zawierania umów kredytowych, ale też poprzez regularne spłacanie zobowiązań, kontakcie z kredytodawcą, jeśli pojawią się problemy w spłacie, a także poprzez wyrażenie zgody na udostępnienie (np. bankom) swojej historii kredytowej.

Przy terminowych wpłatach, dobrze zbudowana historia pozwala na otrzymanie lepszych warunków finansowych podczas zaciągania zobowiązań finansowych w przyszłości. Może też skutkować obniżeniem oprocentowania kredytu, zmniejszeniu prowizji lub uproszczeniu procedur podczas udzielania zobowiązania.

BIK często mylony jest z BIG, czyli Biurem Informacji Gospodarczej, które gromadzi informacje na temat konsumentów i przedsiębiorców, choć na innych zasadach (informacje do BIG mogą przesyłać tylko konkretne przedsiębiorstwa uprawnione według Ustawy). Celem BIG jest udostępnianie wiadomości na temat wiarygodności płatników – przekazywane są np. rachunku za prąd lub telefon.

Jak sprawdzić BIK?

BIK na swojej stronie oferuje założenie konta, dzięki któremu każda osoba może zamówić raport ze swoją historią kredytową. Aby skorzystać z BIK, podczas rejestracji należy podać takie dane jak:

  • imię, drugie imię i nazwisko (wraz z drugim członem nazwiska),
  • adres e-mail,
  • numer telefonu,
  • dane z wybranego dokumentu – dowodu osobistego, paszportu lub karty pobytu,
  • PESEL,
  • adres miejsca zamieszkania.

Dodatkowo należy wybrać udzielane zgody – jedna obowiązkowa, reszta jest dobrowolna.

jak sprawdzić bik

jak sprawdzić bik

jak sprawdzić bik - rejestracja

Źródło: https://www.bik.pl

 

Kolejne kroki po założeniu konta to:

  • wysłanie skanu dokumentu tożsamości (lub innego wcześniej wybranego dokumentu)
  • weryfikację konta za pomocą przelewu w kwocie 1 zł (rachunek musi zgadzać się ze wcześniej wpisanymi danymi),
  • odebranie maila z linkiem aktywacyjnym,
  • po otrzymaniu SMS-a należy wpisać kod weryfikacyjny na stronie,
  • ustanowienie hasła do logowania na konto.

Konto zostało utworzone!

Po zalogowaniu wystarczy przejść do zakładki umożliwiającą kontakt z BIK (ikonka wiadomości) i wysłać wiadomość o udostępnieniu raportu. BIK na wysłanie raportu ma 30 dni, a klient może ubiegać się o raport raz na pół roku.

Kiedy raport będzie gotowy do pobrania, klient otrzyma wiadomość na skrzynkę e-mail. Wtedy wystarczy zalogować się do panelu, kliknąć ikonkę zębatego kółka, aby pobrać raport BIK w formacie PDF.

Jak sprawdzić BIK za darmo?

Aby sprawdzić BIK za darmo, wystarczy wysłać wniosek o udostępnienie danych, który jest bezpłatny. W celu otrzymania takiego raportu można:

  • zarejestrować się na stronie BIK (instrukcja powyżej) – wtedy raport otrzymamy za darmo w formacie PDF,
  • wysłać pismo do biura obsługi klienta BIK – raport otrzymamy w formie papierowej,
  • odwiedzić osobiście BIK w Warszawie – raport również będzie w formie fizycznej.

Czyszczenie BIK – czy można usunąć negatywny wpis?

Tak jak pozytywna historia kredytowa pomaga w otrzymaniu nowych kredytów, tak negatywne elementy mogą przysparzać kłopotów w przyszłości.

Do BIK trafiają klienci, którzy nie spłacali swoich zobowiązań w terminie – najczęściej jest to 60 dni po upływie wyznaczonej daty i minimum 30 dni po poinformowaniu przez bank o tym, że na taką listę mogą trafić. Rozwiązaniem problemu jest oczywiście regularna spłata zobowiązania finansowego.

Aby usunąć dane z BIK (lub dokonać ich korekty), musi wystąpić jedna z poniższych sytuacji:

  • w historii kredytowej pojawiły się fałszywe lub nieaktualne informacje albo omyłkowo wprowadzone dane, które klient chce skorygować,
  • jeśli od problemów ze spłacaniem kredytu minęło co najmniej 5 lat, klient BIK może mieć pewność, że ten element historii nie będzie brany pod uwagę w nowych ocenach kredytowych,
  • klient chce odwołać zgodę na przetwarzanie danych o spłaconym już kredycie (warunkiem były terminowe spłaty zadłużenia).
Firmy, które oferują “czyszczenie BIK” tak naprawdę nie są w stanie tego zrobić, ponieważ nie ma możliwości usunięcia danych bez spełnienia chociaż jednego wyżej wymienionego warunku. Dodatkowo, wszystkie z nich można wykonać samodzielnie. BIK sam w sobie nie może zmienić danych, ponieważ jest jedynie ich administratorem.

Czyszczenie BIG

Warunkiem trafienia do BIG jest zaleganie z płatnością co najmniej 60 dni po terminie, na kwotę minimum 200 zł. Do BIG mogą zgłaszać dostawcy m.in. internetu, gazu, prądu, firmy pożyczkowe i banki.

Jak usunąć negatywny wpis do BIG? Bardzo prosto – wystarczy zapłacić zaległości finansowe, a wierzyciel powinien usunąć dane w ciągu 14 dni od dnia uregulowania zadłużenia. Jeśli tak się nie stanie, usługodawca będzie musiał zapłacić grzywnę w wysokości 30 000 zł.

Jeśli wpis uznasz za niesłuszny, możesz zgłosić się do wierzyciela bezpośrednio. Ostatecznym krokiem będzie kontakt z kancelarią odszkodowawczą i domaganie się odszkodowania.

Niesłuszny wpis do BIK – co zrobić?

Pierwszym krokiem może być pismo reklamacyjne wysłane bezpośrednio do banku. Instytucja finansowa zobowiązana jest w takim wypadku do zgłoszenia prawidłowych danych do BIK. Jak wspomnieliśmy wcześniej, sam z siebie BIK nie może edytować danych – może to jednak zrobić po złożeniu wniosku przez instytucję finansową. W piśmie należy powołać się na zapis prawny, który mówi o obowiązku kredytodawcy do zaktualizowania danych (Dz.U.2019.1083 t.j., ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, art.  59b.  [Udostępnianie informacji o konsumentach innym podmiotom], punkt 3).

Drugim krokiem jest wystąpienie o dochodzenie odszkodowania lub zadośćuczynienia przez kredytobiorcę. Powstałą szkodą w tym przypadku jest nieprawidłowe działanie banku, które w efekcie doprowadziło do pojawienia się nieprawdziwego wpisu na temat klienta w BIK.

Negatywna historia w BIK może doprowadzić między innymi do naruszenia dóbr osobistych, utratę dotychczasowych korzyści wynikających z regularnych spłat zobowiązań i oczywiście brak możliwości uzyskania kolejnego kredytu.

Odszkodowanie za wpis do BIK

Wydawać by się mogło, że regularne spłaty zobowiązań uchronią pożyczkobiorców przed wpisem do BIK. Wszystkie instytucje finansowe mogą jednak popełnić w pewnym momencie błąd, w wyniku którego negatywne skutki i tak odczuje klient.

Odszkodowanie od banku jest możliwe do wyegzekwowania za niesłuszny wpis do BIK w przypadku kiedy kredytobiorca spłacił swoje zobowiązanie w terminie, a mimo to, bank doprowadził do pojawienia się nazwiska klienta na liście. Tak jak wspomnieliśmy wyżej, jeśli pismo z prośbą o zaktualizowanie danych w BIK przez bank nie wystarczą, klient może ubiegać się o odszkodowanie. Niestety, sądy często przyznają odszkodowanie o niskiej wartości (a na pewno zaniżonej w porównaniu do kwot, jakie chcieliby uzyskać poszkodowani) lub odrzucają pozwy. Warto jednak walczyć o swoje!

Odszkodowanie za wpis do BIK za spłacony kredyt

Ponad 40 rat spłaconych w terminie i… wezwanie do zapłaty zaległych rat. Pan Tadeusz pomimo swojej skrupulatności został ofiarą ze strony banku, który stwierdził, że wpłaty były odnotowywane na innym koncie (technicznym), przez co system nie liczył ich jako opłaconych. Pomimo otrzymania potwierdzenia spłaty zadłużenia w banku, pojawił się on na czarnej liście BIK, jako nierzetelny kredytobiorca. Powodem było dalsze nieprzeksięgowanie środków w banku z konta technicznego na prawidłowe.

Klient z mocnymi dowodami o nie swojej winie postanowił ubiegać się o odszkodowanie – wnioskował o 20 000 zł, a otrzymał… 5 000 zł, o których sąd rozstrzygnął dopiero po 3 latach. Jak widać, większym wolno więcej.

Zadośćuczynienie od banku za brak wykreślenia kredytobiorcy z BIK

W 2019 roku Sąd Okręgowy w Toruniu na mocy wyroku z 5 grudnia 2019 roku (w sprawie o sygn. I C 246/19) przyznał zadośćuczynienie w wysokości 3 000 zł za wpisanie do BIK osoby, która nie była klientem banku i nie zaciągała kredytu. Okazało się, że zobowiązanie zostało nawiązane w drodze przestępstwa, a negatywna historia kredytowa skutecznie utrudniała rozwój firmy, którą prowadziła dana osoba. Sąd przyznał, że zostały w tym przypadku naruszone dobra osobiste.

Błędny wpis w BIK od SKOK-u

W 2009 roku Pan Artur dowiedział się, że stał się właścicielem kredytu w SKOK Rafineria. Otrzymał również wezwanie do zapłaty za opóźnienie w spłacie pożyczki. Niestety, klient nigdy takiej pożyczki nie zaciągał. Okazało się, że podpisy na umowach kredytowych zostały sfałszowane. Choć sprawą zajęła się prokuratura, bank nie miał zamiaru zaprzestać windykacji zadłużenia. W 2013 roku Pan Artur nadal widniał w bazie BIK jako nierzetelny dłużnik – SKOK zapomniał wykreślić go z listy. Klient określił straty na kwotę 35 000 zł. Brak jest jednak informacji, czy otrzymał odszkodowanie za niefortunny zbieg zdarzeń.

Błąd Alior Banku i niezrealizowany proces odszkodowawczy

Pan Marek w sądzie złożył wniosek o przyznanie mu 383 000 zł odszkodowania za niesłuszne wpisanie go do BIK przez bank. Firma zapewniała, że jest to błąd leżący po ich stronie, jednak nic więcej z tym nie zrobiła. Klient postanowił udać się do sądu za naruszenie jego dóbr osobistych. Niestety sąd oddalił pozew z przyczyn formalnych.

100 zł zadośćuczynienia za nieusunięcie wpisu w BIK

Bank nie usunął informacji na temat dawno spłaconego zadłużenia karty kredytowej klienta. W pozwie poszkodowany chciał 5 800 zł  zadośćuczynienia, 4 200 zł odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych i przeprosin od banku. Bank określił roszczenia jako bezzasadne, a Sąd I instancji orzekł, że bank ma zapłacić 100 zł odszkodowania za rzecz poszkodowanego (głównie za koszty raportu BIK, koszt reklamacji i koszt korespondencji). Klient apelował do Sądu Apelacyjnego w Warszawie (sygn. akt I ACa 823/13), a finał znalazł się w Sądzie Najwyższym (I CSK 868/14). SN uznał, że poszkodowanemu należą się przeprosiny – które w później miały miejsce – a także zatwierdził odszkodowanie w wysokości 100 zł. Według sądu nie doszło do naruszenia dóbr osobistych byłego klienta banku.

Choć może się wydawać (i całkiem słusznie), że wyrok ten jest niesatysfakcjonujący, orzeczenie w tej sprawie daje możliwość walki o wyższe odszkodowania w sądach. Co więcej, wyrok ten pokazał, jak ważne jest dopełnienie warunków wykreślenia wpisu z BIK lub BIG po spłacie zobowiązań. Wiąże się to również z większą dbałością o aktualizację danych ich ochronę, jak i dbanie o nienaruszenie dóbr osobistych.

Zgodnie z wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I CSK 868/14 sąd oznajmił “Jeżeli w wyniku nienależytej dbałości o interesy osoby, której dane osobowe są gromadzone i przetwarzane, nastąpiło wkroczenie w sferę wartości o charakterze niemajątkowym, wiążących się z osobowością człowieka, uznanych powszechnie w społeczeństwie, to poza środkami administracyjnymi przewidzianymi w ustawie o ochronie danych osobowych pokrzywdzony może sięgnąć również po możliwości obrony przewidziane w art. 24 K.c.”

Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments