Renta po wypadku – jak ją uzyskać?

5 /5
(Ocen: 1)
renta po wypadku

Osoby, które zostały objęte ubezpieczeniem wypadkowym, mają możliwość ubiegania się o wiele świadczeń związanych z wypadkiem, którego doznały. Mogą ubiegać się o odszkodowanie za wypadek w pracy, czy rekompensatę za pobyt w szpitalu, a także za poniesione równocześnie straty moralne. Jeżeli jednak doznane przez osobę poszkodowaną obrażenia okazały się na tyle duże, że ograniczają w jakimkolwiek stopniu zdolność do wykonywania przez nią pracy, w grę wchodzi jeszcze jedno świadczenie: renta po wypadku.

Komu przysługuje renta po wypadku?

Aby móc ubiegać się o świadczenie pieniężne, jakim jest renta po wypadku, należy spełnić równocześnie kilka warunków. Przede wszystkim, powinniśmy być objęci ubezpieczeniem wypadkowym. Osobą ubiegającą się o rentę powypadkową może być jedynie poszkodowany w wypadku przy pracy, wypadku komunikacyjnym lub wypadku w gospodarstwie rolnym. Istotne jest, czy w wyniku takiego zdarzenia osoba taka utraciła całkowicie lub częściowo zdolność do wykonywania pracy, wymaga rehabilitacji lub opieki, a jej sytuacja uległa znacznemu pogorszeniu.

W przypadku, gdy wszystkie te warunki zostaną spełnione, istnieje możliwość ubiegania się o rentę powypadkową. Warto mieć na uwadze fakt, że renta po wypadku przysługuje nie tylko osobom, które są niezdolne do samodzielnej egzystencji. Jeśli poszkodowany w wypadku ma z powodu doznanych obrażeń trudności z wykonywaniem cięższych prac domowych – takich, jak dźwiganie zakupów lub opału na zimę – także może ubiegać się o to świadczenie pieniężne.

Komu nie przysługuje renta po wypadku?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przyznaje renty po wypadku w dwóch przypadkach. Nie przysługuje ona, jeśli osoba ubiegająca się o rentę w sposób umyślny, lub poprzez rażące niedbalstwo naruszyła przepisy o ochronie życia i zdrowia, a równocześnie zostało udowodnione, że działanie to stanowiło jedyną przyczynę wypadku. Renta powypadkowa nie należy się także osobie, która w znacznym stopniu przyczyniła się do spowodowania wypadku, będąc pod wpływem alkoholu, substancji psychotropowych lub środków odurzających.

Wbrew pozorom, jeśli osobie poszkodowanej przysługuje już emerytura, a doznała ona wypadku przy pracy – ma ona prawo ubiegać się o rentę powypadkową. W takiej sytuacji – pod warunkiem, że ubiegający się nie osiąga żadnego przychodu – może otrzymać półtora świadczenia. Oznacza to, że renta zostanie powiększona o połowę emerytury lub emerytura zostanie powiększona o połowę renty. Do takiego połączonego świadczenia przysługuje wówczas tylko jeden dodatek pielęgnacyjny.

Jakie dokumenty należy zgromadzić, starając się o rentę powypadkową?

W celu udowodnienia, że przysługuje nam renta z tytułu niezdolności do pracy, zobowiązani jesteśmy dostarczyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych komplet wymaganych dokumentów, które potwierdzą fakt pozbawienia nas możliwości wykonywania pracy zarobkowej. W pierwszej kolejności komisja lekarska ZUS lub lekarz orzecznik ZUS musi stwierdzić, że jesteśmy niezdolni do pracy, a brak zdolności spowodowany jest wypadkiem, w którym braliśmy udział. Dopiero po uzyskaniu opinii potwierdzającej naszą niezdolność do wykonywania pracy, powinniśmy złożyć do ZUS-u komplet dokumentów.

W jego skład wchodzi wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy, czyli formularz ERN. Do wniosku dołączamy zaświadczenie o stanie zdrowia – formularz OL-98, wystawiony najwcześniej miesiąc przed złożeniem wniosku, otrzymany od pracodawcy protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, któremu ulegliśmy lub wystawioną nas kartę wypadku. Złożyć należy ponadto formularz OL-10, stanowiący wywiad zawodowy, oraz formularz ERP-6, czyli informację dotyczącą okresów nieskładkowych i składkowych. Istotne jest także dostarczenie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokumentów, które potwierdzą nasze okresy pracy, zasiłku chorobowego czy działalności gospodarczej oraz poziom naszego wynagrodzenia.

Komplet dokumentów należy złożyć za pośrednictwem poczty, osobiście lub poprzez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) nie później, niż 30 dni przed ustaniem prawa do świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłków chorobowych.

Na jaką kwotę renty powypadkowej można liczyć?

Kwota, na jaką opiewać będzie przysługująca nam renta po wypadku, zależna jest przede wszystkim od stażu pracy osoby ubiegającej się o to świadczenie. Wysokość renty wyliczana jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dwóch etapach.

Pierwszy etap to obliczanie wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy, która stanowi sumę czterech kwot. W skład renty wchodzi 24% kwoty bazowej, 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok okresów składkowych, 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych oraz 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok okresu, jaki brakuje do pełnych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Jest to tzw. staż hipotetyczny, liczony od dnia zgłoszenia wniosku o rentę do dnia, w którym osoba poszkodowana osiągnęłaby wiek 60 lat. Na podstawie tego schematu ZUS wylicza kwotę, na jaką opiewałaby renta po wypadku dla konkretnej osoby, w oparciu o jej staż pracy.

Drugi etap polega na sprawdzeniu, ile wynosi dla danej osoby gwarantowana kwota renty. Jest nią 60% podstawy wymiaru renty w przypadku osoby, która jest częściowo niezdolna do pracy. Poszkodowany, który z powodu wypadku całkowicie utracił zdolność do pracy zarobkowej, ma gwarantowane 80% podstawy wymiaru renty, natomiast osobie uprawnionej do renty szkoleniowej przysługuje 100% podstawy wymiaru renty.

Następnie kwoty wyliczone w obu etapach są porównywane, po czym Zakład Ubezpieczeń Społecznych wybiera wariant, który jest korzystniejszy dla osoby ubiegającej się o świadczenie pieniężne, jakim jest renta po wypadku. Podobnie dzieje się przy każdym przeliczeniu renty.

Czy ZUS może nie przyznać renty?

Po dostarczeniu dokumentów do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek zostaje rozpatrywany przez organ rentowy, który jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej wniosek lub przez jednostkę organizacyjną Zakładu, wyznaczoną przez Prezesa ZUS. Decyzja o tym, czy zostanie nam przyznana – lub nie – renta po wypadku, zostaje wydana w terminie 30 dni od momentu wyjaśnienia ostatniej okoliczności, jaka jest niezbędna do wydania decyzji.

W przypadku odmowy przyznania renty osobie poszkodowanej przysługuje odwołanie. Może ona pisemnie lub ustnie do protokołu wnieść je za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję odmowną. Odwołanie to zostanie wniesione do sądu okręgowego, a ściślej sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Co istotne, na odwołanie się od decyzji poszkodowany ma miesiąc od dnia doręczenia decyzji, natomiast postępowanie odwoławcze jest wolne od opłat.

Czym jest renta szkoleniowa?

Pracownik, któremu przysługuje renta po wypadku z ZUS, może mieć także prawo do uzyskania renty szkoleniowej. Musi jednak uzyskać orzeczenie o celowości przekwalifikowania zawodowego z powodu niezdolności do pracy w dotychczasowym zawodzie. Renta taka dotyczy osób, które w wyniku doznanych obrażeń nie mogą już pełnić obowiązków na dotychczasowym stanowisku i wymagają podjęcia szkolenia, by znaleźć zatrudnienie w innej branży lub na innym stanowisku.

Renta szkoleniowa przyznawana jest na okres 6 miesięcy, jednak na wniosek starosty może ona zostać wydłużona do 36 miesięcy. Starosta ma także prawo do skrócenia półrocznego okresu przyznawania renty w przypadku, gdy zawiadomi organ rentowy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o braku jakiejkolwiek możliwości przekwalifikowania danej osoby do pracy w innym zawodzie. Prawo do skrócenia czasu wypłaty tego świadczenia przysługuje staroście także w sytuacji, gdy rencista nie poddaje się przekwalifikowaniu zawodowemu.

Kiedy przysługuje renta rodzinna?

Jeżeli pracownik zmarł w wyniku wypadku przy pracy, bądź też nastąpił zgon osoby, której przysługiwała renta po wypadku, rodzina poszkodowanego może ubiegać się o rentę rodzinną. Prawo do niej mają dzieci ubezpieczonej osoby zmarłej – w tym dzieci współmałżonka lub przysposobione – do ukończenia przez nie 16. lub 25. roku życia, jeśli nadal się uczą. Dzieci całkowicie niezdolne do pracy mają prawo do renty bez względu na wiek. Prawo do renty rodzinnej przysługuje także wnukom i rodzeństwu zmarłego, a także wdowie lub wdowcowi przy spełnieniu określonych warunków. O rentę rodzinną ubiegać się mogą także rodzice po zmarłych dzieciach, jeśli np. poszkodowany częściowo ich utrzymywał.

Wysokość renty rodzinnej uzależniona jest od wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy, jaka przysługiwałaby osobie zmarłej. Dla jednej osoby uprawnionej wynosi ona 85% świadczenia, które otrzymywałby poszkodowany, dla dwóch osób uprawnionych – 90% świadczenia, dla większej liczby osób uprawnionych jest to 95% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu. Jeżeli wszystkim osobom uprawnionym przysługuje jedna łączna renta rodzinna, dzielona jest ona pomiędzy te osoby w równych częściach.

Czym jest renta wyrównawcza?

Należy mieć także na uwadze, że poszkodowany, któremu ZUS przyznał rentę z tytułu niezdolności do pracy powstałej w wyniku wypadku przy pracy, ma prawo przed sądem żądać dodatkowej renty wyrównawczej. Możliwość ubiegania się o nią wynika z art. 444 kodeksu cywilnego. Renta wyrównawcza jest wypłacana pracownikowi przez ubezpieczyciela, u którego pracodawca wykupił ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, czyli tzw. ubezpieczenie OC.

Wysokość, na jaką opiewa renta wyrównawcza, stanowi różnicę pomiędzy wypłacanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczeniem pieniężnym a obowiązującym w danej chwili minimalnym wynagrodzeniem w Polsce. Istnieje także możliwość wynegocjowania zamiany okresowo płatnej renty wyrównawczej na jednorazowe odszkodowanie – jest to tzw. kapitalizacja renty.