Odszkodowanie za opóźniony lub odwołany lot – kiedy nam przysługuje?

5 /5
(Ocen: 3)

Podróże samolotem stanowią jedne z najczęściej wybieranej formy transportu na odległość. Można się wygodnie rozsiąść, a nawet zdrzemnąć podczas podróży, kojarzy się też ona raczej z komfortem – w przeciwieństwie do wielogodzinnej jazdy samochodem czy podróży pociągiem. Nie zawsze jednak nasz lot przebiega zgodnie z oczekiwaniami – może się okazać, że zostanie on odwołany lub z niezależnych od nas przyczyn opóźniony.

Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lutego 2004 roku, znanym potocznie jako rozporządzenie WE 261, pasażerom linii lotniczych przysługuje odszkodowanie za opóźniony lot lub rekompensata za odwołany lot. Przyjrzyjmy się bliżej, w jakich sytuacjach i w jaki sposób możemy ubiegać się o te świadczenia.

Jakie loty kwalifikują się do otrzymania rekompensaty?

Zgodnie z rozporządzeniem WE 261, rekompensata za opóźniony lot przysługuje jedynie pasażerom lotów w obrębie Unii Europejskiej, bądź wykonywanych przez przewoźników z krajów członkowskich UE. Oznacza to, że prawo do ubiegania się o odszkodowanie za opóźniony lot mają pasażerowie, których przelot zaczyna się na terenie Unii Europejskiej i kończy w UE lub poza nią (bez względu na przewoźnika). Takie prawo mają także osoby, których lot zaczął się poza Unią Europejską, a skończył na jej terenie – pod warunkiem, że przewoźnik jest firmą z Unii Europejskiej.

Rozporządzenie obejmuje jednak nie tylko unijną przestrzeń powietrzną – ma moc prawną także w odniesieniu do Islandii, Norwegii i Szwajcarii oraz tzw. regionów najbardziej oddalonych. Termin ten oznacza takie miejsca, jak Wyspy Kanaryjskie, Madera i Azory, Martynika i Gujana Francuska, Majotta, Saint-Martin, Gwadelupa i Reunion.

Od jakiego momentu można się ubiegać o odszkodowanie za opóźniony lot?

Jeśli mamy pewność, że nasz lot spełnia powyższe warunki, pozostaje jeszcze kwestia długości opóźnienia lotu. Rozporządzenie WE 261 wskazuje jednoznacznie, że finansowa rekompensata przysługuje za te sytuacje, w których opóźnienie lotu wynosiło co najmniej 3 godziny. W przypadku krótszego opóźnienia nie przysługuje żadne roszczenie pieniężne. Może się także zdarzyć, że według naszej wiedzy odbyliśmy opóźniony lot, kwalifikujący się do otrzymania rekompensaty. Tymczasem linie lotnicze przedstawią zupełnie inne wyliczenia, według których czas opóźnienia był krótszy niż trzy godziny. Nie należy tego postrzegać jako przekrętu ze strony przewoźnika – sekret tkwi w tym, jak definiowany jest czas opóźnienia lotu.

W jaki sposób obliczane jest opóźnienie lotu?

Ubiegając się o odszkodowanie za opóźniony lot, musimy wiedzieć, ile wyniosło opóźnienie naszego lotu. Jest ono zależne od czasu przybycia maszyny na lotnisko docelowe – zdarza się bowiem, że samolot wprawdzie startuje z opóźnieniem, jednak pilot jest w stanie nadrobić czas w powietrzu i zniwelować bądź zmniejszyć opóźnienie. Warto mieć przy tym na uwadze, że termin „czas przybycia do miejsca docelowego”, zgodnie z wykładnią Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z września 2014 roku nie oznacza wcale chwili wylądowania.

Opóźnienie samolotu liczone jest do momentu, w którym samolot dotarł na lotnisko docelowe oraz jedne z drzwi maszyny zostały otwarte – przez co rozumie się, że pasażerowie mieli w tym momencie możliwość opuszczenia pokładu samolotu.

Praktyka pokazuje, że między chwilą lądowania a otwarciem drzwi może minąć nawet do piętnastu minut, które – w naszym przypadku – wliczać się będą w czas opóźnienia lotu, którym mieliśmy okazję podróżować.

Kiedy nie przysługuje nam odszkodowanie za opóźniony lot?

Należy mieć na uwadze fakt, że opóźnienie lotu nie wiąże się z wypłatą odszkodowania, jeśli zaistnieją „wyjątkowe okoliczności”. Termin ten odnosi się do nieprzewidzianych utrudnień, niewynikających z działań przewoźnika. Oznacza to, że działania takie jak strajki pracownicze, interwencje medyczne, złe warunki meteorologiczne, awarie systemów na lotnisku docelowym, akty terrorystyczne czy ograniczenia ze strony kontroli ruchu lotniczego – jeśli doprowadziły do opóźnienia lotu – najczęściej nie stanowią podstawy do wypłaty.

Co do zasady wszystkie inne okoliczności powinny wiązać się z wypłatą świadczenia. Linie lotnicze niejednokrotnie sugerują, że powodem opóźnienia były warunki operacyjne lub problemy techniczne, jednak Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał, że powody te nie mogą zostać uznane za wyjątkowe okoliczności w powyższym rozumieniu, w związku z czym linie lotnicze zobowiązane są do uhonorowania roszczenia pasażerów.

Na jakiej wysokości odszkodowanie możemy liczyć?

Wysokość odszkodowania, jakie przysługuje za opóźniony lot, związana jest nie tylko z czasem opóźnienia, ale także z dystansem, jaki maszyna miała do pokonania oraz faktem, czy lot odbywał się na terenie Unii Europejskiej, czy także poza jej obszarem. Uwzględniając te czynniki, kwoty odszkodowań kształtują się następująco:

  • wszystkie loty do 1500 kilometrów, bez względu na długość opóźnienia (ponad wspominane 3 godziny) oraz fakt ich odwołania, oznaczają odszkodowanie w wysokości 250 euro;
  • loty wewnątrz Unii Europejskiej o długości ponad 1500 km, bez względu na czas lub ich odwołanie, wiążą się z finansową rekompensatą w kwocie 400 euro;
  • ta sama kwota 400 euro przysługuje pasażerom lotów z Unii poza jej terytorium, jeśli długość lotu wynosiła od 1500 do 3500 kilometrów;
  • inne stawki dotyczą natomiast sytuacji, w której odbywaliśmy lot z terytorium UE poza jej obszar o długości ponad 3500 kilometrów. W takim przypadku opóźnienie od 3 do 4 godzin oznacza 300 euro rekompensaty, a ponad czterogodzinne opóźnienie lub odwołanie lotu oznacza wypłatę świadczenia w wysokości 600 euro.

Odszkodowanie a vouchery lotnicze

Zdarza się, że nasz lot ma opóźnienie, w związku z czym linia lotnicza oferuje każdemu z pasażerów voucher lotniczy, uprawniający do dowolnego innego lotu w określonym terminie. W wielu przypadkach jesteśmy zmęczeni dłuższą niż planowana podróżą i przyjmujemy taki podarunek. Warto mieć jednak w takiej sytuacji na uwadze fakt, co mówią przepisy Unii Europejskiej.

Wynika z nich jasno, że odszkodowanie za opóźniony lot powinno mieć formę wypłaty gotówki, przelewu elektronicznego lub czeku, chyba że pasażer dobrowolnie zdecyduje się na przyjęcie voucherów lotniczych od obsługującej go linii. Oznacza to, że przyjmując voucher – jak większość podróżnych w takiej sytuacji, być może równocześnie rezygnujemy z prawa do ubiegania się o rekompensatę finansową. Dobrze zatem dopytać, z jakimi konsekwencjami wiąże się przyjęcie vouchera oraz jakich praw zostaniemy w ten sposób pozbawieni.

Zobacz ranking kancelarii odszkodowawczych

Jakich dokumentów potrzeba, by złożyć wniosek o odszkodowanie?

Nie powinien nikogo dziwić fakt, że linie lotnicze dążą do tego, by uniknąć obowiązku wypłaty odszkodowania. By zwiększyć swoje szanse na otrzymanie należnej nam rekompensaty, warto odpowiednio przygotować się do walki o odszkodowanie za opóźniony lot lub związane z jego odwołaniem. Jeśli byliśmy pasażerem i spotkała nas taka sytuacja, powinniśmy zgromadzić wszystkie dokumenty związane z lotem, który uległ zakłóceniu i nie przebiegał w sposób planowy. Warto zatem zachować wszystkie bilety elektroniczne czy kartę pokładową.

Powinniśmy także na lotnisku zapytać załogę o przyczyny opóźnienia lub odwołania lotu, a następnie wynotować usłyszane odpowiedzi, wraz z godziną, o której faktycznie dotarliśmy na lotnisko docelowe, jeśli lot miał opóźnienie. Wiele osób decyduje się też wykonać na lotnisku zdjęcie tablicy przylotów lub odlotów, potwierdzające nieprawidłowy przebieg lotu. Zebrane w ten sposób materiały posłużą nam za argumenty w walce o należne nam świadczenie.

W jakim terminie należy złożyć wniosek?

Rozporządzenie WE 261 nakłada na pasażerów termin, w którym mają możliwość ubiegania się o należne im odszkodowanie za odwołany lot lub jego opóźnienie. Okres przedawnienia różni się w każdym państwie. Znaczenie ma przede wszystkim fakt, w jakim kraju znajduje się główna siedziba linii lotniczej, bądź też, w jakim państwie zamierzamy kierować sprawę do sądu przeciwko danemu przewoźnikowi, domagając się rekompensaty.

W przypadku polskich przewoźników, czyli linii lotniczych zarejestrowanych w Polsce, okres przedawnienia wynosi rok, a wśród takich przedsiębiorstw wymienić należy LOT, Enter Air, Small Planet i Travel Service Polska.

Przewoźnicy z innych państw objęci są z reguły o wiele dłuższym okresem przedawnienia – w przypadku Wielkiej Brytanii jest to przykładowo 6 lat. Niektóre państwa – takie jak Szwecja – mają też o wiele krótszy termin, w tym przypadku wynoszący zaledwie dwa miesiące. Warto zorientować się zatem, ile mamy czasu na walkę o należne nam pieniądze.

Jakie inne prawa przysługują pasażerom odwołanego lub opóźnionego lotu?

Odszkodowanie za odwołany lot lub jego opóźnienie to nie jedyne prawo pasażera, wynikające z Rozporządzenia WE 261. Jeśli opóźnienie przekroczyło 5 godzin, mamy prawo do zwrotu częściowej lub pełnej kwoty biletu oraz – jeśli to konieczne – zapewnienia bezpłatnego lotu powrotnego do miejsca wylotu. Warto także wiedzieć, że w przypadku skorzystania z zaoferowanego przez przewoźnika alternatywnego lotu w wyższej klasie niż ta, na którą mieliśmy wykupiony bilet, nie możemy domagać się dodatkowej zapłaty.

Gdyby jednak alternatywny lot odbywał się w niższej klasie, mamy prawo do dodatkowego zwrotu od 30% do nawet 75% ceny naszego biletu. Przedłużający się czas pobytu na lotnisku wiąże się z takimi bezpłatnymi świadczeniami, jak posiłki, czy dostęp do dwóch rozmów telefonicznych, faksu i maila. Przewoźnik ma także obowiązek zapewnienia noclegu i transportu na linii hotel-lotnisko, jeśli sytuacja tego wymaga.