Regres ubezpieczeniowy a odszkodowanie

5 /5
(Ocen: 2)

Regres ubezpieczeniowy to dość mało znana sytuacja na linii klient – ubezpieczyciel. W jakich aspektach można rozpatrywać regres ubezpieczeniowy? Czy możliwe jest jego przedawnienie lub dziedziczenie? W jaki sposób ustrzec się przed niesłusznym regresem? Sprawdź informacje na temat odszkodowania regresywnego.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Nawet jeśli jesteś szczęśliwym posiadaczem (obowiązkowego 😉 ) ubezpieczenia OC, to i tak nie możesz mieć gwarancji, że nie zostaniesz dodatkowo obciążony kosztami w wyniku wypadku. W wyjątkowych przypadkach wypłacone już odszkodowanie należy zwrócić – wtedy mowa o regresie ubezpieczeniowym. Jak się bronić od regresu ubezpieczeniowego? Jakie są rodzaje regresu? Czy można uzyskać odszkodowanie za regres ubezpieczeniowy? Sprawdź informacje poniżej!

Czym jest regres ubezpieczeniowy?

Pojęcie „regresu” jest używane w kilku różnych obszarach prawnych, ale niniejszy artykuł koncentruje się wyłącznie na sytuacjach związanych z ubezpieczeniem.

Regres ubezpieczeniowy to żądanie zwrotu wypłaconego już świadczenia odszkodowawczego dla poszkodowanego, od sprawcy wypadku. Jest to sytuacja, kiedy wina jest rażąca i można ją przypisać sprawcy. Roszczenie regresowe jest również nazywane zwrotnym i w zależności od typu (regres właściwy lub niewłaściwy) odszkodowanie może być nieograniczone lub ograniczone.

Co więcej, oprócz roszczeń zwrotnych wobec ubezpieczyciela, w niektórych przypadkach roszczenie regresowe może także przysługiwać UFG (Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu).

Według UFG sprawy regresowe w 2017 roku opiewały na łączną kwotę 244 000 000 zł. To oznacza około 16 000 roszczeń regresowych o średniej wartości 14 000 zł.

Regres ubezpieczeniowy nie może być zrealizowany, jeśli poszkodowany i sprawca są rodziną lub są związani wspólnym gospodarstwem domowym. W takim przypadku TU i Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie mogą zgłosić regresu, ze względu na to, że kara finansowa dla sprawcy szkody mogłaby się negatywnie odbić na pokrzywdzonej osobie. Wyjątkiem dla tej sytuacji jest działanie z premedytacją.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Rodzaje regresu ubezpieczeniowego

Regres ubezpieczeniowy dzielony jest na dwa typy:

  1. regres typowy (tzw. właściwy) z podstawą prawną art. 828 k.c., sprawcą szkody jest osoba trzecia,
  2. regres nietypowy (tzw. niewłaściwy) z podstawą prawną art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, sprawcą szkody jest osoba ubezpieczająca lub kierująca pojazdem w momencie wypadku.

Regresem typowym (właściwym) określamy sytuację, w której towarzystwo ubezpieczeniowe po wypłaceniu odszkodowania poszkodowanemu, występuje z roszczeniem o jego zwrot do sprawcy wypadku, czyli osoby trzeciej. Jako przykład może tutaj posłużyć roszczenie o zwrot środków za wypłacone odszkodowanie od osoby, która zalała nam mieszkanie.

  • Przykład regresu właściwego: sąsiad zalał Twoje mieszkanie? Możesz w takim wypadku zgłosić się do TU po odszkodowanie za zniszczenie mieszkania. Załóżmy, że szkodę wyceniono na 10 000 zł,

Regres nietypowy (niewłaściwy) to sytuacja, w której firma ubezpieczeniowa domaga się zwrotu odszkodowania od swojego klienta, ale może również dochodzić roszczeń wobec osoby, która prowadziła ubezpieczony pojazd, a nie jest stroną w umowie ubezpieczenia.

  • Przykład regresu niewłaściwego: prowadzący samochód był w stanie nietrzeźwości i spowodował wypadek. Niszcząc Twoje auto, ubezpieczyciel wypłaca Ci odszkodowanie z OC sprawcy. W niedługim czasie TU zgłasza się do sprawcy wypadku o zwrot kosztów na odszkodowanie.

Regres nietypowy występuje również w innych przypadkach ubezpieczeń (np. OC rolników, majątkowych). Wystarczy, że umyślnie wyrządzono szkodę albo była ona spowodowana po spożyciu alkoholu lub substancji odurzających/psychotropowych.

Regres ubezpieczeniowy – w jakich przypadkach następuje?

Towarzystwo ubezpieczeniowe może wystąpić o zwrot odszkodowania, jeśli:

  • kierujący spowodował szkodę pod wpływem alkoholu, środków odurzających lub psychotropowych,
  • kierowca wypadku kierował pojazdem, w którego posiadanie wszedł przez popełnienie przestępstwa,
  • kierowca uciekł z miejsca zdarzenia,
  • kierowca nie miał uprawnień do kierowania pojazdami (za wyjątek liczy się wyższa konieczność – np. ratowanie ludzkiego życia lub mienia albo pościg za sprawcą przestępstwa/wypadku),
  • sprawca nie miał ważnego ubezpieczenia OC,
  • sprawca dokonał wypadku celowo i umyślnie wyrządził szkody.

Regres ubezpieczeniowy jest stosowany wtedy, kiedy można udowodnić rażącą winę sprawcy wypadku. Towarzystwo ubezpieczeniowe będzie musiało udowodnić, że jedna z powyższych sytuacji miała miejsce. Oprócz wezwania do zapłaty, sprawca szkody może również zostać zobowiązany do zapłacenia za koszty rehabilitacji, leczenia po wypadku lub renty alimentacyjnej.

Według danych UFG za 2019 rok, ponad 175 000 spraw dotyczyło braku ubezpieczenia OC przez polskich kierowców, którzy byli aktywni na drogach.

jak powstaje regres ubezpieczeniowy

Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

To bardzo proste. Wystarczy nie popełniać błędów, które mogą do niego doprowadzić. Czyli w skrócie:

  • w razie wypadku, nie uciekać z miejsca zdarzenia,
  • prowadzić w stanie trzeźwości,
  • nie wyrządzać szkody z premedytacją,
  • upewnić się, że pojazd (kupiony w komisie lub wypożyczony) pochodzi z legalnego źródła oraz czy jest ubezpieczony.

Towarzystwo ubezpieczeniowe lub UFG w roszczeniu regresowym mogą naliczać odsetki, a także koszty sądowe i egzekucyjne.

Czy regres ubezpieczeniowy się przedawnia?

W przypadku regresu typowego zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego roszczenia przedawniają się po 3 latach. 

Przedawnienie regresu ubezpieczeniowego w wariancie nietypowym zależy od tego, czy roszczenie wynika z umowy ubezpieczenia. Jednak, tak jak w wariancie typowym, przyjmuje się, że również przedawnia się po 3 latach.

Termin przedawnienia roszczenia dla Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego według art. 110 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych określony jest zgodnie z k.c., czyli nie wcześniej niż… 3 lata od wypłaty odszkodowania przez UFG.

Regres ubezpieczeniowy przedawnienie

Źródło: https://rf.gov.pl/wp-content/uploads/2021/04/Regres-ubezpieczeniowy-w-OC_webinar.pdf

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Jak bronić się przed regresem ubezpieczeniowym? Czyli co zrobić, jeśli ubezpieczyciel żąda od nas regresu

Tak jak w wielu przypadkach (np. niesłusznym wpisie do BIK, naruszeniu RODO), może dość do pomyłki przez niestaranność lub nazbyt skomplikowane procedury. Jeśli otrzymasz wezwanie regresowe od swojego ubezpieczyciela, nie oznacza to, że od razu musisz szykować gotówkę. Może być tak, że ubezpieczyciel błędnie zinterpretował zachowanie w czasie wypadku/kolizji.

Przykład złego zinterpretowania sytuacji przez TU? Na przykład ucieczka z miejsca zdarzenia –  na parkingu galerii handlowej dokonano szkody w postaci zarysowania zderzaka innego samochodu. Kierowca mógł nie czuć uderzenia lub przetarcia, w związku z czym oddalił się z miejsca zdarzenia. Do ustalenia sprawcy policja mogła posłużyć się nagraniem z monitoringu, na którym widać, że kierowca odjeżdża po wyrządzeniu szkody. W takim przypadku to towarzystwo ubezpieczeniowe musi udowodnić, że kierowca celowo odjechał z miejsca zdarzenia. W tym momencie jest ważna do dopowiedzenia kwestia. Jeśli kierowca wysiadłby z samochodu, obejrzał auto, w które uderzył, a następnie odjechał – ewidentnie można powiedzieć o ucieczce z miejsca zdarzenia. W takim wypadku regres jest prawidłowy i kierowca nie uniknie odpowiedzialności za swój czyn.

Jeśli kierowca może udowodnić, że regres wobec niego jest skierowany nieprawidłowo – warto walczyć o wniosek o anulowanie roszczenia regresowego.

Wniosek o anulowanie regresu ubezpieczeniowego

Wniosek znajdziesz w tym dokumencie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Umorzenie spłaty regresu może nastąpić, jeśli zostaną spełnione warunki opisane w § 54 ust.1  Statutu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, czyli:

  • jeśli nastąpi zgon zobowiązanego do spłaty, który nie pozostawił majątku, z którego można by było wyegzekwować proces windykacyjny, lub pozostawił majątek, który egzekucji nie podlega,
  • jeśli występuje u zobowiązanego bardzo trudna sytuacja majątkowa i materialna – brak majątku, brak umożliwiającego spłatę dochodu, zły stan zdrowia jego i rodziny (trudna sytuacja życiowa).

Wniosek o umorzenie opłaty regresu lub rozłożenie na raty należy:

  • przesłać wniosek jako załącznik na adres e-mail: regresy@ufg.pl,
  • wysłać dokumenty na adres: Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, ul. Płocka 9/11, 01-231 Warszawa.

Ze względu na złą sytuację życiową, majątkową lub materialna, UFG może udzielić ulgi w spłacie. Aby do tego doszło, wszystkie swoje problemy należy udowodnić.

Czy można odziedziczyć roszczenie regresowe?

Czy regres można odziedziczyć, np. w przypadku śmierci sprawcy wypadku? Według uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2012 r. (sygn. akt III CZP 61/12), regres ubezpieczeniowy (nietypowy) nie może być skierowany przez zakład ubezpieczeń do spadkobierców kierującego pojazdem (sprawcy wypadku), jeśli odszkodowanie zostało wypłacone po śmierci tej osoby.

Przykład regresu ubezpieczeniowego z 2009 roku pokazuje, jak działa on w praktyce.

Kierowca samochodu marki Volkswagen po spożyciu alkoholu doprowadził do wypadku na drodze. Niestety, zmarł w wyniku obrażeń w maju 2009 roku. Poszkodowani będący w samochodzie marki Citroen nie odnieśli obrażeń, natomiast została uszkodzona przednia część nadwozia. Wypłacono 8 300 zł odszkodowania 27 sierpnia 2009 roku. Na podstawie art. 922 § 1 k.c., sąd I instancji zdecydował, że zobowiązanie powinno zostać przeniesione na spadkobierców zmarłej osoby, ponieważ odszkodowanie nie było bezpośrednio związane ze zmarłym sprawcą, który prowadził po alkoholu (popełnił czyn niedozwolony). Warto też dodać, że odszkodowanie zostało wypłacone po ponad dwóch miesiącach od śmierci sprawcy.

Zatem regres ubezpieczeniowy spadkobiercy mogą odziedziczyć wyłącznie w przypadku, kiedy odszkodowanie wypłacono za życia sprawcy.

Przypominamy, że jeśli wskutek wypadku poszkodowany poniesie śmierć, jego rodzina mogą ubiegać się o:

  • odszkodowanie – w przypadku, jeśli poprzez śmierć, nastąpiło pogorszenie sytuacji życiowej jego najbliższych (np. żony i dzieci). Mowa tutaj o całym spektrum uszczerbku ekonomicznego po śmierci poszkodowanego  (art. 446 § 3 k.c.),
  • zwrot kosztów leczenia i pogrzebu, które musiała ponieść rodzina poszkodowanego,
  • rentę alimentacyjną – jako uzupełnienie dochodów po śmierci poszkodowanego, jeśli zobowiązany był do płacenia alimentów lub wspierał dobrowolnie. W grę tutaj wchodzą  zasady współżycia społecznego (art. 446 § 2 k.c.),
  • zadośćuczynienie za krzywdę – świadczenie jednorazowe, które ma załagodzić ból psychiczny i fizyczny członków rodziny poszkodowanego (art. 446 § 4 k.c.).

Regres ubezpieczeniowy a odszkodowanie

Sytuacje, w których regres ubezpieczeniowy nie ma racji bytu, również się zdarzają. Co więcej, bardzo mało osób (w tym samych klientów TU) zdaje sobie sprawę o takim procederze. 

W 2013 roku kierowca jest winny UFG 1 600 000 zł za wypadek i kierowanie pojazdem bez ważnego ubezpieczenia OC.

Kierowca z 2014 roku był, jest i będzie zdecydowanym regresowym liderem przez długi czas. Za wypadek kolizję poza granicami Polski, bez ważnego ubezpieczenia OC, kierowca będzie musiał oddać 3 000 000 zł do Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. 

Pod koniec grudnia w 2019 roku UFG uzyskał rekordową kwotę roszczenia regresowego w wysokości 1 400 000. Tę pokaźną sumę pieniędzy musi oddać motocyklista, który potrącił rowerzystkę. Motocykl był nieubezpieczony, a poszkodowana zmarła w wyniku obrażeń.

Kolejną dużą sumą, którą winny był sprawca wypadku to 1 370 000 zł. W wyniku nieostrożnego kierowania pojazdem spowodował wpadek, a jego pasażer został sparaliżowany w wyniku złamania kręgosłupa.

regres ubezpieczeniowy

Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments