Odszkodowanie za błąd medyczny

5 /5
(Ocen: 1)
odszkodowanie za blad medyczny
Co roku systematycznie rośnie ilość postępowań przygotowawczych w sprawach błędów medycznych. W 2016 roku było ich 4.963, a w 2018 roku – już 5.739. W prokuraturach regionalnych i okręgowych w całej Polsce tworzone są wyspecjalizowane działy do spraw błędów medycznych. Około 60% prowadzonych postępowań stanowią sprawy, które skończyły się śmiercią pacjenta. Jeśli Wy lub Wasi najbliżsi ucierpieliście wskutek zaniedbań w publicznym szpitalu lub w prywatnej placówce medycznej, możecie ubiegać się odszkodowanie za błąd medyczny.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Czym właściwie jest błąd medyczny?

Niemal codziennie w wiadomościach słyszycie o osobach, które zmarły, ponieważ karetka nie dojechała na czas, nie zostały przyjęte na SOR albo po krótkim wywiadzie zostały odesłane do domu, mimo silnego bólu. Często media donoszą o rodzących, które w wyniku błędów personelu medycznego straciły dziecko lub same straciły życie. Czynność, która doprowadziła do naruszenia tkanek organizmu, wywołania rozstroju zdrowia pacjenta lub w najgorszym wypadku – do jego śmierci, nazywa się błędem medycznym (inaczej błędem w sztuce lekarskiej, błędem w sztuce medycznej lub błędem lekarskim).

Jednak w żadnej ustawie nie znajdziecie „oficjalnej” definicji błędu medycznego. Art. 67a Ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wprowadza za to pojęcie „zdarzenia medycznego”. Zdarzeniem medycznym jest:

  • zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym,
  • uszkodzenie ciała lub
  • rozstrój zdrowia albo
  • jego śmierć

w następstwie niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną:

  • diagnozy,
  • leczenia lub
  • zastosowania produktu leczniczego/wyrobu medycznego.

Własną definicję błędu medycznego wypracowało orzecznictwo sądowe. W judykaturze przyjmuje się, że błędem medycznym jest działanie lub zaniechanie przez osobę wykonującą zawód medyczny (czyli nie tylko przez lekarza, ale także przez dentystę, położną, pielęgniarkę czy ratownika medycznego) w zakresie diagnozy i terapii, sprzeczne z wiedzą medyczną.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Jakie są rodzaje błędów medycznych?

  • Błąd diagnostyczny – gdy nie zalecono badań lub błędnie je zinterpretowano.
  • Błąd terapeutyczny – gdy leczono pacjenta w sposób nieprawidłowy, niewystarczający lub nadmiernie ingerujący.
  • Błąd wykonawczy – gdy wprawdzie wdrożono prawidłowe leczenie, ale niewłaściwie je realizowano.
  • Błąd organizacyjny – gdy szpital lub inna placówka medyczna nieprawidłowo zorganizowała proces leczenia.

Do najczęstszych błędów medycznych należą:

  • nieprawidłowa diagnoza (w tym nierozpoznanie choroby, np. zawału serca);
  • przedwczesny wypis do domu;
  • zaniechanie lub opóźnienie wykonania podstawowych badań;
  • nieuzasadniona zwłoka w przeprowadzeniu zabiegu operacyjnego (np. przesunięcie wykonania cesarskiego cięcia z godzin wieczornych na poranne, chociaż istnieje ryzyko wewnątrzmacicznego niedotlenienia płodu);
  • pomylenie leków lub ich niewłaściwe dawkowanie.

W praktyce można spotkać się z wieloma innymi błędami medycznymi, jak urazy okołoporodowe, zaniedbania i błędy w opiece lekarskiej, błędy chirurgiczne (np. pozostawienie narzędzia lub materiału chirurgicznego w ciele pacjenta, usunięcie nie właściwego organu) czy niewłaściwie przeprowadzony zabieg z zakresu chirurgii plastycznej lub medycyny estetycznej, skutkujący trwałym oszpeceniem poszkodowanego.

Co robić, gdy ponieśliście szkodę wskutek błędu medycznego?

Ból fizyczny, cierpienie psychiczne, kosztowne leczenie, wielomiesięczna rehabilitacja, konieczność zrezygnowania z pracy i brak możliwości zarobkowania – negatywne konsekwencje tzw. błędu medycznego możecie odczuwać już do końca życia. Zgodnie z art. 4 Ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty:

Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej i z należytą starannością”.

Jeżeli lekarz uchybił tym obowiązkom i ponieśliście szkodę, należy się Wam odszkodowanie za błąd medyczny. Ale odpowiedzialność nie zawsze ponosi personel medyczny.

Jak ustalić odpowiedzialność?

W pierwszej kolejności musicie ustalić, kto powinien ponieść odpowiedzialność za zdarzenie medyczne – lekarz, pielęgniarka, położna, ratownik medyczny, a może szpital jako całość (podmiot medyczny)? Wielu lekarzy, nawet w państwowych placówkach, świadczy usługi na zasadzie kontraktu B2B, prowadząc własną działalność gospodarczą. W takim wypadku lekarz, działający na rachunek podmiotu medycznego, odpowiada solidarnie ze szpitalem. Ten zaś odpowiada na zasadzie ryzyka, ponieważ występuje tu stosunek podległości.

Warunkiem zaistnienia odpowiedzialności odszkodowawczej jest wina lekarza. Gdy lekarz zatrudniony jest w szpitalu czy poradni na podstawie umowy o pracę, wówczas jego odpowiedzialność regulują przepisy kodeksu pracy, więc roszczenie kierujecie do jego pracodawcy, czyli do podmiotu medycznego, w którym doszło do wyrządzenia Wam szkody.

Jak uzyskać odszkodowanie za błąd medyczny?

Do wyboru pozostają trzy ścieżki postępowania, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by spróbować skorzystać z wszystkich trzech możliwości.

  • Postępowanie przed wojewódzką komisją do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych

Wniosek o ustalenie zdarzenia medycznego składacie do wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, właściwej ze względu na siedzibę szpitala. Na złożenie wniosku macie 1 rok od dnia, w którym dowiedzieliście się o zakażeniu, uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia albo nastąpiła śmierć pacjenta (gdy jesteście spadkobiercami), ale maksymalnie 3 lata od dnia zdarzenia medycznego. Komisja musi wydać orzeczenie o zdarzeniu medycznym albo jego braku (wraz z uzasadnieniem) w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Szczegółowe zasady tego postępowania reguluje Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Jest to najszybsza ścieżka. Sprawy rozpatrują lekarze oraz przedstawiciele pacjentów i szpitali. Możecie wywalczyć odszkodowanie za błąd medyczny do 300 000 zł, co w wielu przypadkach nie wystarczy do zrekompensowania całej straty.

  • Proces cywilny

Druga możliwość to pozwanie lekarza do sądu. Wiadomo, że dochodzenie roszczeń na drodze sądowej wiąże się dla poszkodowanego z wieloma niedogodnościami – trzeba uiścić opłatę od pozwu, pokryć z góry koszt wydania opinii przez biegłego sądowego, zatrudnić prawnika czy w końcu poświęcać czas na dojazdy na rozprawy, a procesy o odszkodowania potrafią przecież ciągnąć się latami. Do tego nie wiecie, czy ostatecznie sprawę wygracie i otrzymacie zwrot kosztów.

Plusem natomiast jest to, że zarówno podmioty lecznicze (szpitale, przychodnie, kliniki), jak również lekarze prowadzący swoją indywidualną praktykę, zgodnie z przepisami prawa, muszą posiadać ubezpieczenie OC, obejmujące szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo ich bezprawnego zaniechania. Obowiązek posiadania polisy OC oraz zakres odpowiedzialności regulują ustawy i rozporządzenia dedykowane konkretnym zawodom (szczegóły znajdziecie w raporcie PIU pt. Stan prawny ubezpieczeń obowiązkowych w Polsce).

W przypadku wygrania sprawy, odszkodowanie najpewniej wypłaci Wam ubezpieczyciel lekarza/podmiotu medycznego, dzięki czemu pieniądze trafią do Was bardzo szybko. Nie będziecie musieli ich egzekwować od lekarza, którego majątek osobisty z dużym prawdopodobieństwem nie pokryłby wszystkich strat.

  • Proces karny

Trzecią możliwością jest złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa do prokuratury. Nie musicie znać podstawy prawnej ani nawet wysłać pisma do właściwej jednostki. Sprawa zostanie przekazana do właściwej prokuratury, gdzie po odpowiedniej kwalifikacji czynu trafi właśnie do wspomnianego na początku działu ds. błędów medycznych. Postępowanie przygotowawcze prowadzone jest bezpłatnie. Osoby wykonujące zawody medyczne pociągane są do odpowiedzialności karnej najczęściej na podstawie:

  • art. 192 kk (wykonanie zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta),
  • art. 160 § 3 kk (narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu),
  • art. 156 kk (spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu),
  • art. 157 kk (naruszenie czynności narządu lub rozstrój zdrowia),
  • art. 155 kk (nieumyślne spowodowanie śmierci).

Niezależnie od tego, jaką decyzję podejmiecie, nie zapominajcie o dwóch kluczowych celach toczonego sporu: szybkim naprawieniu wyrządzonej Wam szkody oraz minimalizacji ryzyka wystąpienia podobnych zdarzeń w przyszłości. Pamiętajcie, o rzetelnym i precyzyjnym gromadzeniu dokumentacji medycznej oraz dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych przez Was kosztów w związku z wyrządzoną szkodą (paragonów, faktur itd.). To na Was ciąży obowiązek wykazania rozmiaru szkody.

Z uwagi na zawiłość postępowań w przedmiocie błędów medycznych, na pewno warto skorzystać z pomocy dobrej firmy odszkodowawczej – o udokumentowanym doświadczeniu w dochodzeniu odszkodowań od lekarzy/szpitali.

Bezpłatna Konsultacja z Ekspertem Odszkodowawczym

Jakie mogą być roszczenia odszkodowawcze za błąd medyczny?

Odszkodowanie w polskim systemie prawnym pełni funkcję kompensacyjną – stanowi finansową rekompensatę uszczerbku, który powstał u Was wskutek zdarzenia szkodowego. Wysokość odszkodowania powinna być więc adekwatna do rozmiarów wyrządzonej Wam szkody i obejmować zarówno szkodę rzeczywistą, jak i utracone korzyści, czyli wszystko to, co moglibyście osiągnąć, gdyby błędu medycznego nie popełniono. Wysuwając roszczenie, możecie domagać się przede wszystkim:

  • zadośćuczynienia za doznaną krzywdę – ból i cierpienia, niezależnie od rozmiaru doznanego uszczerbku w majątku;
  • odszkodowania – finansowej rekompensaty rzeczywiście poniesionych strat (koszty diagnostyki, leczenia i rehabilitacji, dojazdu na wizyty lekarskie, uzasadnionych wizyt prywatnych, zakupu leków i sprzętu medycznego, przystosowania mieszkania do zmienionych potrzeb, gdy staliście się inwalidami itd.);
  • renty na zwiększone potrzeby – świadczenia okresowego na powtarzające się wydatki, np. leki, opatrunki, konsultacje ze specjalistami, zabiegi fizjoterapeutyczne itd.;
  • renty z tytułu utraty zdolności do pracy – świadczenie to powinno zrekompensować Wam brak możliwości kontynuowania pracy na obecnym stanowisku lub uniemożliwienie rozwoju i awansu.

Podsumowując, uzyskanie pełnego odszkodowania za błąd medyczny, chociaż w praktyce trudne, jest jak najbardziej możliwe. Dlatego warto podjąć się ubiegania o to świadczenie.