Zalety i wady kolektorów słonecznych

Każde rozwiązanie ma swoje mocne i słabe strony. Ich analiza pozwala ustalić, czy dany środek będzie w konkretnej sytuacji użyteczny. Naszym zdaniem bardzo ważne jest poznanie wad – można się wtedy przygotować na czarny scenariusz i mu odpowiednio przeciwdziałać. Zalety kolektorów słonecznych pozwalają natomiast na wykorzystanie pełnego ich potencjału. Przyjrzymy się zatem poszczególnym walorom solarów.

Koszty instalacji – kiedy się zwracają?

Oto właśnie jedno z najczęściej zadawanych pytań. Jak wspominaliśmy we wstępnym artykule oraz w tym omawiającym ogrzewanie wody użytkowej wszystko koszty i tempo zwrotu inwestycji są zależne przede wszystkim od:

  • wybranej technologii,
  • ilości osób w gospodarstwie domowym,
  • kosztów użytkowania poprzedniej instalacji,
  • żywotność kolektorów słonecznych
  • sposób zużycia uzyskanej ciepłej wody.

polskie 100-złotowe banknotyIm bardziej zaawansowana będzie technologia, którą wybierzemy, tym wyższe będą również koszty inwestycji i dłużej będzie się ona nam zwracać. Nie zawsze jednak droższe rozwiązanie będzie najkorzystniejszym. Cena może być niewspółmierna do efektywności instalacji.

Bardzo istotna jest również żywotność danych kolektorów. Okazuje się, że najprostsze w budowie solary płaskie są najdłużej działające. Wymagają one oczywiście doglądania, jednak mniej jest w nich elementów awaryjnych. Kolektory rurowo-próżniowe są bardziej podatne na działanie czynników atmosferycznych. Aby nieco je ochronić użytkownicy na własną rękę pokrywają je czasem płytami ochronnymi (np szkłem). Powinno się jednak wcześniej sprawdzić, czy takie działanie nie narusza warunków gwarancji.

W przypadku solarów niezwykle ważne jest, ile osób będzie korzystać z ich działania oraz jakie były koszty użytkowania poprzedniej instalacji. Im większa liczba domowników i wyższe poprzednie rachunki, tym wcześniej możemy odczuć pozytywny finansowy aspekt inwestycji. W sytuacji, gdy zapotrzebowanie na ciepłą wodę jest niewielkie, to i inwestycja mniej się kalkuluje.

Ekonomiczny wynik inwestycji jest korzystniejszy, gdy solary nie pełnią jedynie funkcji wspomagania c.w.u. (czyli systemu grzania ciepłej wody użytkowej), a wykorzystywane są też do wspomagania systemu grzewczego budynku. Warto zatem rozważyć rozszerzenie pełnionych przez instalację zadań.

Własne wykonanie kolektorów słonecznych

Za niewątpliwą zaletę solarów uważamy to, że proste modele można wykonać samemu. Znacznie obniża to koszty inwestycji, ponieważ solar własnej konstrukcji kosztuje około 200 złotych. Takie działanie pozwala mieć pod kontrolą wszystkie lub niemal wszystkie elementy instalacji. Jednak i tutaj czekają pewne pułapki.

Jednym z najczęstszych problemów niewłaściwie wykonanej instalacji solarnej jest jej przegrzewanie się. Można się spotkać z bardzo prostym sposobem zapobiegania zbyt wysokiej temperatury w obiegu. Wymaga to jednak albo sterownika elektronicznego i uzależnienia się od elektryczności, albo poświęcenia własnego czasu. Chodzi mianowicie o kontrolowane zacienianie powierzchni absorbującej ciepło markizami. Kłóci się to jednak z założeniami bezobsługowości instalacji.

Pewnym niebezpieczeństwem jest to, że w zasadzie wszystko musimy zaplanować sami. Na forach internetowych można się spotkać z pewnymi wskazówkami, jednak nie w każdej sytuacji można je wykorzystać. Im mniejszy jest początkowy poziom wiedzy na temat praw fizyki i funkcjonowania takiej instalacji, tym przez większą ilość materiałów należy przebrnąć.

Niezbędna jest w dodatku wiedza z materiałoznawstwa. Elementy, z których wykonamy kolektor słoneczny, powinny być odporne na działanie wysokich, jak i niskich temperatur. Użyte materiały nie mogą się zbyt szybko zużywać. Należy zadbać też o to, by nie tracić niepotrzebnie energii cieplnej, ponieważ wtedy uzyskana efektywność również może nie spełniać naszych oczekiwań.

Dodatkowo, na wykonaną samodzielnie instalację nikt nie udzieli gwarancji – nie mamy wówczas komfortu, że zawsze możemy możemy zadzwonić do wykonawcy i zareklamować wadliwych lub niespełniających oczekiwań elementów. Dlatego jeśli nie jesteśmy pewni swych sił i umiejętności, to lepiej będzie zlecić wykonanie kolektorów słonecznych fachowcom. Od razu wtedy możemy ustalić, by instalacja miała dodatkowe funkcje, na przykład wspomagania systemu ogrzewania. Mamy zagwarantowane: okres bezawaryjności instalacji (lub bezpłatną naprawę) oraz spełnianie wysokich norm jakościowych.

Kolektory słoneczne – ekologiczne rozwiązanie?

Osoby, którym leży na sercu, to w jaki sposób uzyskiwane jest ciepło, powinny być zachwycone solarami. Bazują one na niewyczerpanym źródle energii, jakim jest słońce. Nie emitują przy tym, żadnych efektów ubocznych (hałasu, spalin), nie są szkodliwe dla zwierząt, nie zakłócają ich egzystencji.

Czasem podnoszony jest argument, że kolektory słoneczne bazują na miedzi, a tej są ograniczone zasoby. Zapomina się jednak, że jest ona całkiem skutecznie odzyskiwana ze zużytych przedmiotów, które ją zawierają, bez żadnej stracie na jakości. Można zatem odzyskać 100% wykorzystanego wcześniej materiału.

Bardzo ważne jest to, że prawidłowo wykonane i zainstalowane solary bardzo powoli podlegają zużyciu. Odpowiednia dbałość o instalację i regularne wymiany nośnika ciepła sprawiają, że ich efektywność będzie na stałym poziomie. Te działania sprawią również, że wysoka będzie żywotność. Upłynie zatem wiele czasu zanim znowu będziemy się musieli zatroszczyć o wymianę instalacji lub jej modernizację.

Solary a inne systemy grzewcze

tekturowy domek owinięty szalikiem

Aby ujawnić wszystkie wady i zalety kolektorów słonecznych najlepiej zestawić je z innymi sposobami uzyskiwania ciepłej wody. Z innymi źródłami ogrzewania c.w.u. jest łatwiej o tyle, że cały czas mamy wpływ na to, kiedy mamy ciepłą wodę. W przypadku kolektorów ciepła woda pojawia się wraz z promieniowaniem słonecznym, instalacji tej nie można po prostu wyłączyć. Jeżeli funkcjonowanie solarów nie zostało wcześniej starannie zaplanowane, to brak kontroli może skutkować przegrzaniem się układu, a co za tym idzie szybszym jego zużyciem. Powinno się zatem od początku obmyślić sposób zagospodarowania nadmiaru ciepła.

Można również ograniczyć sezonowość kolektorów poprzez zadbanie, by i zimą były one oczyszczane ze śniegu. Może w tym pomóc odpowiedni kąt nachylenia lub po prostu ręczne jego odgarnianie. Czasem zapomina się, że solary nie są zależne od temperatury, ale od promieni słońca. Umożliwiając do nich dostęp, poprawiamy wynik pracy instalacji.

W przypadku innych rodzajów c.w.u. problemem może być to, że najpierw inwestujemy w instalację, a następnie cały czas wysokie ponosimy sumy w jej utrzymanie. Czasem są to koszty obsługi – na przykład dokładania paliwa stałego do piecy C.O. W przypadku kolektorów słonecznych wydatek wysokiego rzędu ponoszony jest jednorazowo, późniejsze koszty eksploatacyjne są znikome. Instalując solary nie jesteśmy zależni od dostawcy prądu (a jest tak w przypadku pomp ciepła) lub gazu (przepływowe podgrzewacze typu Junkers).

Kolektory słoneczne mają jeszcze tę właściwość, że poza ciepłą wodą nie mają skutków ubocznych. Nie spotkamy się z wydzielaniem spalin, którymi moglibyśmy się zatruć, lub hałasem, który utrudniałby nam funkcjonowanie. Nie musimy w tym przypadku robić odwiertów lub przekopywać terenu, solary nie wymagają zatem ingerencji w otoczenie.

Naszym zdaniem instalacje solarne mają przede wszystkim zalety. Aby móc je w pełni wykorzystać i ominąć po drodze różne pułapki, należy jednak taką inwestycję starannie przemyśleć i zaprząc ją do pracy w jak największym wymiarze.