Pakiet antyblackoutowy: nowe regulacje dla bezpieczeństwa polskiej energetyki
Ministerstwo Energii i Polskie Sieci Elektroenergetyczne pracują nad pakietem antyblackoutowym, mającym zwiększyć odporność krajowego systemu energetycznego. Proponowane zmiany budzą jednak wątpliwości ekspertów i organizacji pozarządowych.
Nowe regulacje dla większej stabilności sieci
Ministerstwo Energii we współpracy z Polskimi Sieciami Elektroenergetycznymi (PSE) przygotowuje tzw. pakiet antyblackoutowy. Celem inicjatywy jest zwiększenie odporności polskiego systemu energetycznego na awarie i zagrożenia, w tym cyberataki. Wśród założeń znajdują się m.in. rozszerzona kontrola nad wytwórcami energii i operatorami sieci, obowiązek korzystania z krajowych komponentów w zamówieniach oraz monitorowanie pracy społeczności energetycznych i prosumentów.
Obawy dotyczące centralizacji i wpływu na OZE
Przedstawiciele organizacji społecznych zwracają uwagę na potencjalne zagrożenia płynące z forsowanych rozwiązań. Diana Maciąga z Polskiej Zielonej Sieci podkreśla, że projekt powstaje w pośpiechu i bez udziału niezależnych ekspertów, co może prowadzić do nadmiernej centralizacji systemu.
Regulacje antyblackoutowe są potrzebne, ale muszą być pisane z głową – tak, by wspierały transformację, a nie ją hamowały tylko dlatego, że nie pasuje do przestarzałego systemu. Rekomendacje PSE niestety uderzają w OZE i prosumentów, zamiast modernizować sieć do współpracy z odnawialnymi źródłami, zwłaszcza obywatelskimi.
Autorzy pakietu wskazują na brak elastyczności obecnego systemu, szczególnie przy rosnącym udziale odnawialnych źródeł energii. Proponowanym rozwiązaniem jest dalsza centralizacja i budowa nowych elektrowni gazowych, co budzi zastrzeżenia ekspertów.
Elektrownie gazowe nie mogą być fundamentem systemu, ponieważ grozi to wysokimi rachunkami i zamrożeniem transformacji na dekady. Dla PSE scentralizowany system, w którym liczy się kilka spółek, jest wygodniejszy. Dla gospodarstw domowych i firm oznacza to jednak wyższe koszty i uzależnia Polskę od importu.
– Katarzyna Wiekiera, Pracownia na rzecz Wszystkich Istot
Rozproszenie sieci jako element bezpieczeństwa
Eksperci Polskiej Zielonej Sieci podkreślają, że rozproszony model energetyki – oparty na prosumentach, spółdzielniach i mikrosieciach – zwiększa odporność systemu na awarie i ataki.
Pakiet skupia się na ochronie pracy sieci, a nie na bezpieczeństwie ludzi. Żaden z jego filarów nie dotyczy reagowania na kryzys – nie wskazuje, jak minimalizować skutki awarii ani jak zagwarantować energię odbiorcom krytycznym. Przerwa w dostawie prądu oznacza wstrzymane operacje w szpitalach, przerwy w dostawach wody pitnej, paraliż transportu czy utratę łączności służb ratunkowych. To szczególnie istotne, gdyż infrastruktura energetyczna może stać się jednym z kluczowych celów ataków. W scentralizowanym systemie, opartym na kilku węzłach, jedno precyzyjne uderzenie (awaria dużej elektrowni czy stacji przesyłowej) potrafi pozbawić prądu setki tysięcy odbiorców i zakładów. W systemie złożonym z milionów prosumentów, spółdzielni i gminnych mikrosieci awaria jednego punktu nie paraliżuje całej gospodarki.
– Piotr Chałubiński, Polska Zielona Sieć
W przeciwieństwie do systemu scentralizowanego, łatwego do sparaliżowania, rozproszenie zwiększa odporność sieci i pomaga utrzymać dostawy w kryzysie.
– Joanna Furmaga, prezeska Polskiej Zielonej Sieci
Wskazuje się też na rolę międzynarodowych połączeń energetycznych. Przykład Hiszpanii, która skróciła czas blackoutu dzięki wsparciu Francji i Maroka, pokazuje znaczenie współpracy transgranicznej. Eksperci podkreślają, że Polska powinna intensyfikować działania na rzecz rozwoju interkonektorów.
Rozwiązania innowacyjne zamiast dalszej centralizacji
Wśród rekomendowanych kierunków rozwoju wymienia się wdrażanie inteligentnych sieci (smart grid), magazynów energii oraz systemów zarządzania popytem (DSR). Tego typu inwestycje mają zwiększyć elastyczność i bezpieczeństwo systemu, niezależnie od rodzaju źródeł energii.
Tkwimy w błędnym kole wiecznego ‘nie da się’. Ignorujemy badania i wdrażanie rozwiązań, bo są drogie i – według niektórych – zbędne, dopóki działają elektrownie konwencjonalne. Tylko że bez tych inwestycji w elastyczność inną niż gaz nie odejdziemy od scentralizowanej energetyki opartej na paliwach kopalnych.
– dr inż. Krzysztof Bodzek, Politechnika Śląska
Zobacz również:
- Pakiet antyblackoutowy – Ministerstwo Energii i PSE wzmacniają bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego
- Nowe Ministerstwo Energii – priorytetem ceny prądu i pakiet antyblackoutowy
Źródło: PAP Media Room Nauka i Technologie
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
MKiŚ i gminy wypracowują nowe zasady ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z samorządami opracowuje elastyczniejsze zasady ochrony złóż kopalin, by zapewnić bezpieczeństwo surowcowe państwa bez hamowania rozwoju lokalnego.
Ponad 120 mld zł z ETS2 na modernizację Polski – apel o jasny plan wydatkowania środków
Polska może otrzymać aż 124 mld zł z systemu ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego. Eksperci i organizacje apelują do rządu o przejrzyste zasady wydatkowania tych środków oraz pilne przyjęcie Planu Społeczno-Klimatycznego.
Nowatorskie rozwiązania w ciepłownictwie – podsumowanie warsztatów NCAE
Narodowe Centrum Analiz Energetycznych (NCAE) zaprezentowało podczas warsztatów innowacyjne koncepcje transformacji sektora ciepłowniczego. Przedstawiono modele hybrydowe, elektryfikację ciepłownictwa oraz lokalne obszary bilansowania energii.
1,4 mld zł z KPO na modernizację sieci dystrybucyjnej – PGE Dystrybucja inwestuje w elastyczność i OZE
PGE Dystrybucja otrzyma blisko 1,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na modernizację sieci dystrybucyjnej. Inwestycje obejmą przebudowę stacji, rozbudowę linii oraz wdrożenie inteligentnych funkcjonalności, co zwiększy potencjał przyłączeniowy dla OZE o 541 MW.
Energa Operator uruchamia potencjał ultraszybkiego ładowania dzięki modernizacji GPZ
Modernizacja pięciu głównych punktów zasilania przez Energę Operatora przy autostradach A1 i A2 pozwoli na powstanie ponad 200 ultraszybkich ładowarek dla elektromobilności w Wielkopolsce i na Kujawach. Inwestycja wsparta 48 mln zł z NFOŚiGW zwiększa niezawodność sieci i ogranicza emisje CO2.
Farma wiatrowa Sieradz: TAURON rozwija zieloną energię w województwie łódzkim
TAURON uruchomił farmę wiatrową Sieradz o mocy 23,8 MW, która zasili prądem nawet 40 tys. gospodarstw domowych. To kolejny krok Grupy w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Komentarze