Plan Działań RESourceEU: Uniezależnienie Europy od krytycznych surowców
Komisja Europejska ogłosiła Plan Działań RESourceEU, mający przyspieszyć dywersyfikację dostaw krytycznych surowców i wzmocnić bezpieczeństwo strategicznych łańcuchów wartości w UE. Nowe inicjatywy obejmują wsparcie finansowe, uproszczenie procedur oraz działania na rzecz recyklingu i współpracy międzynarodowej.
![srodowisko [default]](https://eb37c572.delivery.rocketcdn.me/wp-content/uploads/srodowisko_default_4.webp)
Cel Planu Działań RESourceEU
Krytyczne surowce (CRM) są niezbędne dla konkurencyjności Unii Europejskiej, a także dla sektorów czystej energii, cyfrowego i obronnego. Aktualnie UE jest silnie uzależniona od importu, często z jednego kraju. Ponad 90% magnesów ziem rzadkich używanych w UE pochodzi z Chin, co niesie ryzyko związane z ograniczeniami eksportowymi na surowce, baterie i technologie przetwórcze.
W odpowiedzi Komisja Europejska przedstawiła Plan Działań RESourceEU, mający na celu przyspieszenie dywersyfikacji dostaw poprzez finansowanie, monitorowanie rynku i narzędzia ograniczania ryzyka.
Założenia i finansowanie Planu
Plan RESourceEU opiera się na Europejskim Akcie o Krytycznych Surowcach, który wyznacza cele bezpieczeństwa dostaw do 2030 roku: co najmniej 10% rocznego zużycia strategicznych surowców ma być wydobywane w UE, 40% przetwarzane, 25% pochodzić z recyklingu, a nie więcej niż 65% z jednego kraju.
Komisja mobilizuje blisko 3 mld euro unijnego finansowania na projekty CRM w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Wsparcie obejmie m.in. uproszczenie procedur wydawania pozwoleń oraz priorytetowe traktowanie projektów strategicznych, które mogą szybko zmniejszyć zależność UE.
- Greenland Resources – projekt wydobycia molibdenu Malmbjerg dla bezpieczeństwa sektora obronnego.
- Vulcan – projekt ekstrakcji litu w Niemczech (wsparcie 250 mln euro z Europejskiego Banku Inwestycyjnego).
Nowe narzędzia finansowe i wsparcie dla innowacji
Plan RESourceEU zakłada utworzenie centrum finansowania projektów CRM oraz uruchomienie środków z różnych programów:
- InvestEU – mobilizacja do 2 mld euro inwestycji w łańcuch CRM.
- Battery Booster – 300 mln euro na projekty surowcowe dla baterii.
- Innovation Fund – 1 mld euro w 2025 r. na produkcję czystych technologii, 700 mln euro w 2026 r. na CRM i czyste technologie.
- Horyzont Europa – do 300 mln euro na badania i innowacje.
- Global Gateway – wsparcie projektów poza UE.
Europejskie Centrum Surowców Krytycznych
Kluczową inicjatywą jest powołanie w 2026 roku Europejskiego Centrum Surowców Krytycznych. Centrum będzie koordynować działania strategiczne i finansowanie na poziomie UE i krajowym, monitorować rynki, zarządzać zakupami oraz wspierać dywersyfikację i zrównoważony rozwój łańcuchów CRM.
Komisja uruchomiła także Mechanizm Surowcowy w ramach Platformy Energii i Surowców UE, który ułatwi agregację popytu i wspólne zakupy surowców, szczególnie dla MŚP.
Wspieranie recyklingu i gospodarki obiegu zamkniętego
Obecnie w UE zbieranych jest średnio 40% produktów wycofanych z eksploatacji, a mniej niż 1% pierwiastków ziem rzadkich podlega recyklingowi. Plan przewiduje działania na rzecz zatrzymania złomu i produktów końca życia w UE oraz zwiększenia recyklingu magnesów trwałych.
Komisja planuje wprowadzić restrykcje eksportowe dla złomu magnesów trwałych i aluminium, a także rozważa podobne działania dla miedzi. Rozszerzone zostaną wymagania dotyczące oznakowania produktów, by ułatwić recykling, a magnesy w produktach będą musiały zawierać określony udział recyklatów.
Dyplomacja surowcowa i współpraca międzynarodowa
Plan zakłada pogłębianie partnerstw z krajami bogatymi w surowce oraz współpracę w ramach forów wielostronnych. Po podpisaniu memorandum z Republiką Południowej Afryki, KE rozpocznie negocjacje z Brazylią. Współpraca obejmie także Ukrainę, Bałkany Zachodnie oraz kraje południowego sąsiedztwa.
UE wykorzysta instrumenty G7 i G20 do poprawy śledzenia łańcuchów dostaw, standardów ESG i niezawodności rynku, a także rozważy wprowadzenie ceł przeciwdziałających praktykom rynkowym dominujących dostawców.
Przyspieszenie wydawania pozwoleń
Jednym z kluczowych wyzwań są opóźnienia i niepewność w procesie wydawania pozwoleń na projekty surowcowe. Komisja zapowiada uproszczenie procedur oraz wsparcie państw członkowskich w tworzeniu punktów kontaktowych, które usprawnią procesy administracyjne.
Dodatkowo planowane są wytyczne dotyczące przyspieszenia pozwoleń środowiskowych, a także przegląd Ramowej Dyrektywy Wodnej w celu ułatwienia dostępu do surowców krytycznych przy jednoczesnej ochronie środowiska.
Ochrona jednolitego rynku UE
Plan przewiduje monitorowanie produkcji, zapasów i zakłóceń dostaw, koordynację zakupów oraz testowanie odporności strategicznych łańcuchów, m.in. ziem rzadkich i surowców dla obronności. Komisja zamierza ograniczyć udział podmiotów zagranicznych w projektach strategicznych oraz wzmocnić kontrolę inwestycji zagranicznych w łańcuchu CRM.
Źródło: Komisja Europejska
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Nowa ustawa: pomoc dla poszkodowanych przez nierzetelnych wykonawców programu Czyste Powietrze
Rząd przyjął ustawę umożliwiającą zawieszenie dochodzenia zwrotu zaliczek od beneficjentów programu Czyste Powietrze oszukanych przez nieuczciwych wykonawców. Nowe przepisy mają zwiększyć bezpieczeństwo uczestników programu.
TAURON odwraca odpisy na aktywach – wzrost wartości dzięki lepszym wynikom spółek
TAURON poinformował o odwróceniu odpisów z tytułu utraty wartości udziałów w TAURON Ciepło i TAURON Wytwarzanie. Łączna kwota 297 mln zł poprawi jednostkowy wynik finansowy spółki za I półrocze 2026 r.
ORLEN inwestuje w hybrydowe OZE: nowy kompleks fotowoltaiczno-wiatrowy w Wielkopolsce
Grupa ORLEN ogłasza realizację największego w Polsce hybrydowego projektu OZE o mocy 216 MW w Kazimierzu Biskupim. Instalacja połączy farmę fotowoltaiczną i wiatrową, dostarczając energię dla 143 tys. gospodarstw domowych.
TAURON Ciepło z certyfikatem ISO 50001 – potwierdzenie wysokich standardów zarządzania energią
TAURON Ciepło uzyskał certyfikat ISO 50001, potwierdzając skuteczne wdrożenie systemu zarządzania energią zgodnie z międzynarodową normą. To ważny krok w kierunku zwiększenia efektywności energetycznej spółki.
Rekordowe zyski Grupy ORLEN z rynków zagranicznych w II kwartale 2026 roku
Grupa ORLEN odnotowała w II kwartale 2026 roku historycznie wysokie wyniki finansowe, napędzane wzrostem zysków zagranicznych stacji paliw oraz rekordowymi inwestycjami w infrastrukturę energetyczną i nowe technologie.
Senat zatwierdza ustawę o wsparciu zrównoważonego lotnictwa – nowe mechanizmy dla polskich przewoźników
Senat przyjął bez poprawek ustawę o wsparciu zrównoważonego lotnictwa. Nowe przepisy mają wyrównać konkurencję dla polskich linii i promować stosowanie zrównoważonych paliw lotniczych.
Komentarze