Polska podzieli 65 mld zł z funduszu klimatycznego. Ruszyły konsultacje
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej rozpoczęło konsultacje Planu Społeczno-Klimatycznego. Dokument określa zasady wydatkowania 65 mld zł z unijnego Społecznego Funduszu Klimatycznego. Środki te mają złagodzić skutki wejścia w życie systemu ETS2 i wspomóc gospodarstwa domowe, małe firmy i użytkowników transportu. Konsultacje potrwają do 30 czerwca.
Polska największym beneficjentem funduszu
Społeczny Fundusz Klimatyczny (SFK) to nowy instrument Unii Europejskiej, który ma przeciwdziałać negatywnym skutkom rozszerzenia systemu handlu emisjami EU ETS o sektory budownictwa i transportu (ETS2). System ETS2 ma wejść w życie od 2027 r., jednak Polska zabiega o jego opóźnienie, przy jednoczesnym utrzymaniu terminu uruchomienia SFK.
Zgodnie z zaprezentowanym Planem Społeczno-Klimatycznym (PSK), Polska otrzyma największy udział w SFK – około 18 proc. dostępnych środków. Oznacza to około 11,4 mld euro (czyli około 65 mld zł) w latach 2026–2032. Kwota ta obejmuje zarówno środki unijne, jak i wymagany krajowy wkład własny w wysokości 25 proc.
Cele i formy wsparcia zapisane w planie
Resort funduszy podkreśla, że celem SFK jest wsparcie grup szczególnie narażonych na ubóstwo energetyczne. Z tego powodu aż 37,5 proc. kwoty dofinansowania ma trafić na tzw. komponent osłonowy, czyli bezpośrednią pomoc finansową dla obywateli. Wsparcie będzie udzielane w formie grantów, dotacji, pożyczek oraz bonów na koszty ogrzewania i energii.
Dodatkowo 15 proc. budżetu funduszu zostanie przekazane regionom, które będą uczestniczyć w jego zarządzaniu. Plan został opracowany przez MFiPR we współpracy z samorządami, partnerami społecznymi, gospodarczymi, organizacjami pozarządowymi oraz innymi ministerstwami.
Na co można przeznaczyć środki?
Środki z SFK będzie można przeznaczyć m.in. na:
Modernizację budynków i pomoc społeczną
- Wymianę źródeł ciepła i termomodernizację budynków mieszkalnych.
- Rozwój budownictwa socjalnego i komunalnego.
- Renowację budynków mikroprzedsiębiorstw.
- Tworzenie mieszkań wspomaganych dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym.
- Wsparcie doradztwa energetycznego i społeczności energetycznych.
Transport publiczny i infrastruktura
- Zakup taboru kolejowego i autobusowego.
- Modernizację przystanków i stacji kolejowych wraz z parkingami.
- Rozwój infrastruktury pieszo-rowerowej, w tym ciągów pieszo-rowerowych, przejść, kładek i wind.
- Inwestycje w systemy typu „parkuj i jedź”.
- Rozbudowę infrastruktury rowerowej oraz transportu na żądanie.
Bezpośrednie wsparcie finansowe
- Bony na koszty energii i ogrzewania dla gospodarstw dotkniętych ubóstwem energetycznym.
ETS2 i rosnące koszty emisji CO2
Wdrożenie ETS2 ma znacząco wpłynąć na koszty życia obywateli. System obejmie emisje związane z transportem drogowym oraz budynkami. Zgodnie z prognozami Centrum Analiz Energetyczno-Klimatycznych (CAKE), cena emisji CO2 w ramach połączonego ETS1 i ETS2 może wynieść około 180 euro za tonę w 2040 r. i aż 460 euro w 2050 r. To oznacza potencjalny wzrost cen paliw oraz kosztów ogrzewania domów.
Polska nie jest osamotniona w obawach dotyczących skutków ETS2 – ponad 10 państw członkowskich UE popiera potrzebę zmian w systemie. Wciąż jednak trwają negocjacje dotyczące kształtu i harmonogramu jego wdrażania.
Czas na konsultacje społeczne
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oczekuje na uwagi do projektu Planu Społeczno-Klimatycznego do 30 czerwca. Dokument ten stanowi podstawę do uruchomienia finansowania ze Społecznego Funduszu Klimatycznego w Polsce i będzie wdrażany w latach 2026–2032.
Zobacz również:- ETS2 – nowe podatki, nowe możliwości? 300 mld euro na zieloną transformację i wsparcie dla najuboższych
- Polska proponuje przesunięcie obowiązku ETS2. Wsparcie ponad 10 państw UE, ale bez wspólnej wizji
- Czym jest ETS2?
- Czy paliwo zdrożeje przez ETS2? Polska negocjuje warunki z UE
- Unijny podatek węglowy ETS2 już w 2027 roku. Ekspert ostrzega: „To polityczna bomba z opóźnionym zapłonem”
Źródło: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej / PAP
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Mój Prąd 6.0: Przyspieszenie oceny i wypłat dotacji dla prosumentów
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiada, że wszystkie wnioski w szóstej edycji programu Mój Prąd zostaną ocenione w ciągu miesiąca. Wypłaty dofinansowań do fotowoltaiki, magazynów energii i ciepła mają zakończyć się w najbliższych tygodniach.
Fortum rozszerza współpracę ze Steady Energy nad reaktorami SMR do ciepłownictwa
Fińska spółka energetyczna Fortum zacieśnia współpracę z firmą Steady Energy, inwestując w rozwój małych reaktorów modułowych (SMR) dedykowanych produkcji ciepła. Nowa umowa obejmuje wsparcie eksperckie oraz inwestycję kapitałową w innowacyjny reaktor LDR-50.
Coraz większa rola osadów ściekowych w produkcji energii i odzysku fosforu w Niemczech
Niemieckie oczyszczalnie ścieków coraz częściej wykorzystują osady ściekowe do produkcji energii i odzysku cennych surowców, takich jak fosfor. Najnowsze dane Federalnego Urzędu Statystycznego za 2024 rok pokazują zmiany w sposobach zagospodarowania tych odpadów.
Globalne wyzwania i szanse: amoniak jako nośnik energii i wodoru według badaczy MIT
Amoniak może odegrać kluczową rolę w dekarbonizacji energetyki i transporcie wodoru. Nowe badania MIT pokazują, jakie są koszty i emisje różnych technologii produkcji amoniaku na świecie.
Najbogatszy 1% świata zużył swój roczny limit emisji CO2 w 10 dni – analiza Oxfam
Nowa analiza Oxfam ujawnia, że najbogatszy 1% globalnej populacji przekroczył swój roczny limit emisji CO2 już w pierwszych 10 dniach 2026 roku. Wyniki te podkreślają rosnącą nierówność klimatyczną i konieczność zdecydowanych działań wobec największych emitentów.
Autonomiczne dostawcze robovany w Chinach – szybki rozwój i wyzwania technologiczne
W chińskich miastach coraz częściej pojawiają się autonomiczne pojazdy dostawcze. Innowacyjne rozwiązania przyciągają uwagę, ale niosą też nowe wyzwania dla bezpieczeństwa i infrastruktury.
Komentarze