Polska reformuje rynek gazu – koniec monopolu Orlenu? Nowe przepisy otwierają drzwi dla niezależnych firm
Polska finalizuje reformę rynku gazu. Celem jest zwiększenie konkurencji na rynku, ułatwienie importu LNG przez prywatne firmy oraz przekazanie nadzoru nad rezerwami gazu Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. To szansa na uniezależnienie się od dominacji Orlenu i przekształcenie Polski w regionalny hub gazowy.
Liberalizacja rynku gazu coraz bliżej
9 maja 2025 roku projekt nowelizacji ustawy gazowej trafił do końcowych prac legislacyjnych w Sejmie. Reforma ma znieść bariery, które do tej pory ograniczały dostęp niezależnych firm do rynku importu gazu – w tym skroplonego LNG – oraz dostosować polskie prawo do wymogów Unii Europejskiej.
Najważniejszą zmianą będzie przekazanie obowiązku utrzymywania strategicznych zapasów gazu państwu. Zadanie to ma przejąć Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (RARS), która dziś odpowiada m.in. za magazynowanie ropy, paliw i rezerw medycznych. W nowym modelu to RARS, a nie firmy jak Orlen, będzie odpowiadać za gromadzenie i utrzymywanie zapasów gazu – także w magazynach zlokalizowanych poza Polską.
Gdańsk gotowy na dwóch graczy
Zmiany mają bezpośrednie przełożenie na terminal LNG w Gdańsku. Pierwszy FSRU (pływająca jednostka magazynująco-regazyfikacyjna) o mocy 6,1 mld m³ rocznie został już w całości zarezerwowany przez Orlen. Jednak infrastruktura lądowa terminalu budowana jest z myślą o obsłudze dwóch FSRU.
Drugi FSRU, planowany na 4,5 mld m³, został tymczasowo zawieszony w 2023 roku z powodu braku wystarczającego zainteresowania ze strony rynku. Jak wskazują eksperci, nowe przepisy mogą to zmienić.
„Jeśli rezerwy gazu będą nadzorowane centralnie, polski rynek stanie się atrakcyjny dla wielu europejskich traderów” – mówi Paweł Lont z Energy Traders Europe.
Gaz-System już zapowiada nową procedurę open season, która ma ocenić potencjał komercyjny dla drugiego FSRU w Gdańsku. W tle rośnie znaczenie Polski jako kierunku importowego dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej.
Ukraina i Słowacja patrzą na Polskę
Nowe regulacje mogą być szczególnie istotne dla państw odciętych od rosyjskiego gazu. Ukraina planuje w 2025 roku zatłoczyć do swoich magazynów 6 mld m³ gazu, a większość wolumenów ma pochodzić z importu z UE. Według Sergiya Makogona, byłego szefa ukraińskiego operatora TSOUA, Naftogaz mógłby zainteresować się dostępem do przepustowości w drugim terminalu LNG w Gdańsku.
Z kolei Słowacja, która na początku 2025 roku straciła dostęp do gazu rosyjskiego po wygaśnięciu umowy tranzytowej z Gazpromem, korzysta z połączenia z polskim systemem gazowym. Interkonektor o przepustowości 4,7 mld m³ z północy na południe może w przyszłości obsługiwać coraz większy wolumen LNG z Gdańska.
Polska a Bruksela – naprawa relacji
W listopadzie 2023 r. Komisja Europejska skierowała przeciwko Polsce skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE, zarzucając zbyt restrykcyjne przepisy dotyczące magazynowania gazu, które ograniczały transgraniczny handel surowcem. Wprowadzenie nowego modelu, opartego na jednym operatorze rezerw (RARS), ma zakończyć ten spór i umożliwić pełną integrację Polski z unijnym rynkiem gazu.
Zobacz również:- RARS przejmie odpowiedzialność za zapasy gazu w Polsce – rząd przyjął projekt ustawy
- Polskie firmy zdominują budowę gazociągu dla FSRU w Zatoce Gdańskiej
- Gaz kluczowym elementem bezpieczeństwa energetycznego Polski – podsumowanie debaty na EKG 2025
Źródło: Upstream
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
NFOŚiGW uruchamia centrum kompetencji dla transformacji energetycznej w ramach programu ELENA
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął pilotaż programu ELENA, który zapewni doradztwo dla spółek ciepłowniczych i samorządów przy modernizacji budynków publicznych i systemów ciepłowniczych. Inicjatywa ma ułatwić dostęp do finansowania oraz poprawić efektywność energetyczną.
Ostrzeżenie PSE: Uwaga na firmy podszywające się pod operatora systemu przesyłowego
Polskie Sieci Elektroenergetyczne ostrzegają przed przypadkami wykorzystywania ich nazwy i logo przez prywatne firmy z sektora energii. Sprawdź, jak rozpoznać prawdziwego przedstawiciela PSE.
Magazyny energii kluczowe dla rozwoju OZE – nowe wsparcie i legislacja zapowiedziane na ENEX 2026
Podczas Międzynarodowych Targów ENEX w Kielcach przedstawiciele MKiŚ zapowiedzieli nowe programy wsparcia dla magazynowania energii oraz uproszczenia legislacyjne. W Polsce działa już ponad 100 tys. magazynów prosumenckich, a ich liczba dynamicznie rośnie.
ORLEN stawia na „local first” – polskie firmy kluczowe dla rozwoju offshore
Rozwój polskiej energetyki wiatrowej na Bałtyku nabiera tempa – do 2040 r. planowane jest osiągnięcie 18 GW mocy, a udział polskich firm w projektach offshore staje się jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego kraju.
Agrowłóknina zagrożeniem dla sieci przesyłowych – apel PSE do rolników
W 2025 roku agrowłóknina kilkukrotnie unieruchomiła linie wysokiego napięcia w Polsce. PSE apelują do rolników o ostrożność i stosowanie się do zaleceń producentów.
PSE ogłasza nabór dostawców usług interwencyjnych IZP i IRP na rok 2026/2027
Polskie Sieci Elektroenergetyczne rozpoczęły nabór dostawców usług interwencyjnych: zwiększenia (IZP) oraz redukcji poboru mocy (IRP) na kolejny rok. Zainteresowani mogą składać wnioski przez Platformę Zakupową PSE od 1 marca 2026 do 28 lutego 2027.
Komentarze