Polska reformuje rynek gazu – koniec monopolu Orlenu? Nowe przepisy otwierają drzwi dla niezależnych firm
Polska finalizuje reformę rynku gazu. Celem jest zwiększenie konkurencji na rynku, ułatwienie importu LNG przez prywatne firmy oraz przekazanie nadzoru nad rezerwami gazu Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. To szansa na uniezależnienie się od dominacji Orlenu i przekształcenie Polski w regionalny hub gazowy.
Liberalizacja rynku gazu coraz bliżej
9 maja 2025 roku projekt nowelizacji ustawy gazowej trafił do końcowych prac legislacyjnych w Sejmie. Reforma ma znieść bariery, które do tej pory ograniczały dostęp niezależnych firm do rynku importu gazu – w tym skroplonego LNG – oraz dostosować polskie prawo do wymogów Unii Europejskiej.
Najważniejszą zmianą będzie przekazanie obowiązku utrzymywania strategicznych zapasów gazu państwu. Zadanie to ma przejąć Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (RARS), która dziś odpowiada m.in. za magazynowanie ropy, paliw i rezerw medycznych. W nowym modelu to RARS, a nie firmy jak Orlen, będzie odpowiadać za gromadzenie i utrzymywanie zapasów gazu – także w magazynach zlokalizowanych poza Polską.
Gdańsk gotowy na dwóch graczy
Zmiany mają bezpośrednie przełożenie na terminal LNG w Gdańsku. Pierwszy FSRU (pływająca jednostka magazynująco-regazyfikacyjna) o mocy 6,1 mld m³ rocznie został już w całości zarezerwowany przez Orlen. Jednak infrastruktura lądowa terminalu budowana jest z myślą o obsłudze dwóch FSRU.
Drugi FSRU, planowany na 4,5 mld m³, został tymczasowo zawieszony w 2023 roku z powodu braku wystarczającego zainteresowania ze strony rynku. Jak wskazują eksperci, nowe przepisy mogą to zmienić.
„Jeśli rezerwy gazu będą nadzorowane centralnie, polski rynek stanie się atrakcyjny dla wielu europejskich traderów” – mówi Paweł Lont z Energy Traders Europe.
Gaz-System już zapowiada nową procedurę open season, która ma ocenić potencjał komercyjny dla drugiego FSRU w Gdańsku. W tle rośnie znaczenie Polski jako kierunku importowego dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej.
Ukraina i Słowacja patrzą na Polskę
Nowe regulacje mogą być szczególnie istotne dla państw odciętych od rosyjskiego gazu. Ukraina planuje w 2025 roku zatłoczyć do swoich magazynów 6 mld m³ gazu, a większość wolumenów ma pochodzić z importu z UE. Według Sergiya Makogona, byłego szefa ukraińskiego operatora TSOUA, Naftogaz mógłby zainteresować się dostępem do przepustowości w drugim terminalu LNG w Gdańsku.
Z kolei Słowacja, która na początku 2025 roku straciła dostęp do gazu rosyjskiego po wygaśnięciu umowy tranzytowej z Gazpromem, korzysta z połączenia z polskim systemem gazowym. Interkonektor o przepustowości 4,7 mld m³ z północy na południe może w przyszłości obsługiwać coraz większy wolumen LNG z Gdańska.
Polska a Bruksela – naprawa relacji
W listopadzie 2023 r. Komisja Europejska skierowała przeciwko Polsce skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE, zarzucając zbyt restrykcyjne przepisy dotyczące magazynowania gazu, które ograniczały transgraniczny handel surowcem. Wprowadzenie nowego modelu, opartego na jednym operatorze rezerw (RARS), ma zakończyć ten spór i umożliwić pełną integrację Polski z unijnym rynkiem gazu.
Zobacz również:- RARS przejmie odpowiedzialność za zapasy gazu w Polsce – rząd przyjął projekt ustawy
- Polskie firmy zdominują budowę gazociągu dla FSRU w Zatoce Gdańskiej
- Gaz kluczowym elementem bezpieczeństwa energetycznego Polski – podsumowanie debaty na EKG 2025
Źródło: Upstream
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
PEJ i PGE wspólnie przygotują drugą elektrownię jądrową – kluczowy krok dla bezpieczeństwa energetycznego Polski
Polskie Elektrownie Jądrowe i PGE podpisały porozumienie dotyczące budowy drugiej elektrowni jądrowej w Polsce. Współpraca ma wzmocnić krajowe kompetencje i zaangażowanie polskich firm w strategiczne inwestycje energetyczne.
Powstają fundamenty pod blok gazowo-parowy w Gdańsku – kluczowy etap inwestycji Energi
Budowa bloku gazowo-parowego w Gdańsku weszła w decydującą fazę – zakończono prace nad fundamentami pod główne urządzenia. To pierwsza tak duża elektrownia tego typu w regionie Trójmiasta, realizowana przez Grupę Energa.
Odpady gastronomiczne w sektorze HoReCa – szansa dla OZE i bezpieczeństwa energetycznego
Odpady z gastronomii mogą być cennym źródłem energii odnawialnej i nawozów, ale w Polsce wciąż trafiają głównie do odpadów komunalnych. Eksperci wskazują na potrzebę skuteczniejszego stosowania istniejących przepisów oraz wyłączenia odpadów z białkiem zwierzęcym ze strumienia komunalnego.
UE bada jakość materiałów termoizolacyjnych: co trzecia próbka zastrzeżona
Unijne badania wykazały, że aż jedna trzecia popularnych materiałów termoizolacyjnych nie spełnia deklarowanych parametrów użytkowych. Wyniki podkreślają wagę nadzoru rynku i konieczność weryfikowania certyfikatów przez konsumentów oraz firmy budowlane.
Rewizja ETS i przygotowania do COP31 – kluczowe ustalenia Rady UE ds. Środowiska
Podczas posiedzenia Rady UE ds. Środowiska w Luksemburgu omówiono rewizję unijnego systemu handlu emisjami, przygotowania do COP31 oraz ochronę bioróżnorodności. Polska postulowała zwiększenie ochrony przemysłu i ograniczenie obciążeń dla obywateli.
Przeciwdziałanie suszy i rozwój spółdzielni energetycznych w Lubuskiem – relacja z konferencji w Zielonej Górze
W Zielonej Górze odbyła się konferencja poświęcona ochronie zasobów wodnych i rozwojowi lokalnej energetyki. Wiceminister Sławomir Ćwik podkreślił znaczenie współpracy dla bezpieczeństwa wodnego i energetycznego regionu.
Komentarze