Polskim kopalniom grożą miliardowe kary za emisje metanu
Najwyższa Izba Kontroli ostrzega, że polskie spółki węglowe już za dwa lata mogą stanąć w obliczu miliardowych kar finansowych za emisję metanu. Problemem jest brak skutecznych inwestycji w technologie ograniczające emisje oraz opóźnienia legislacyjne rządu.
Rozporządzenie metanowe – nowe unijne obowiązki
Od 2027 roku zaczną obowiązywać limity emisji metanu określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1787. Spółki węglowe nie będą mogły przekraczać poziomu 5 ton metanu na kilotonę wydobytego węgla (a od 2031 roku – 3 ton). Tymczasem polskie kopalnie emitują obecnie średnio od 8 do 14 ton, czyli znacznie powyżej unijnych progów.
Unia Europejska kładzie nacisk na gospodarcze wykorzystanie gazu, a nie jego uwalnianie czy spalanie w pochodniach. Preferowane jest ponowne zatłoczenie, wykorzystanie na miejscu lub sprzedaż metanu. Polska, mimo negocjacji, zdołała jedynie złagodzić pierwotnie planowane, bardziej restrykcyjne regulacje.
Niewystarczające wykorzystanie metanu w Polsce
W latach 2019–2023 emisje metanu z kopalń przekroczyły 4 mld m³. Choć udział jego zagospodarowania wzrósł z 24% do 28%, większość gazu wciąż trafia bezpośrednio do atmosfery. Dodatkowo wydobycie z coraz głębszych pokładów oznacza większą zawartość metanu w węglu, co potęguje problem.
NIK wskazuje, że obecne systemy odmetanowania są niewystarczające, a technologie redukcji emisji, takie jak wykorzystanie metanu wentylacyjnego (VAM), nie są wdrażane. Brak koordynacji między resortami oraz ograniczone wsparcie publiczne skutkują opóźnieniem działań.
Ryzyko kar i straconych szans
Rozporządzenie metanowe zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia skutecznych sankcji finansowych. Kary mają być na tyle wysokie, aby wyeliminować korzyści z nieprzestrzegania przepisów. Dziś jedynie 25% emisji metanu jest wykorzystywane gospodarczo, choć gaz ten mógłby zastąpić część importowanego gazu ziemnego i zasilić krajowy system energetyczny.
W ocenie NIK, bez inwestycji w technologie ograniczające emisję metanu, Polska nie osiągnie unijnych celów klimatycznych, a spółki górnicze będą zmuszone płacić wielomiliardowe kary.
Potrzebne szybkie decyzje i inwestycje
Kontrolerzy rekomendują przyspieszenie prac nad notyfikacją do Komisji Europejskiej programu wsparcia dla sektora górniczego o wartości 2 mld zł, obejmującego m.in. dotacje i pożyczki na budowę instalacji do pozyskiwania i wykorzystania metanu. Niezbędne jest również rozważenie zmian w systemie EU ETS, które mogłyby poprawić konkurencyjność energetycznego wykorzystania tego gazu.
Zobacz również:- JSW rusza z projektem METH2GEN – metan zmieni w wodór, a emisje pójdą w dół
- IEA: Emisje metanu nadal zbyt wysokie, mimo poprawy transparentności danych
Źródło: NIK
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
MKiŚ i gminy wypracowują nowe zasady ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z samorządami opracowuje elastyczniejsze zasady ochrony złóż kopalin, by zapewnić bezpieczeństwo surowcowe państwa bez hamowania rozwoju lokalnego.
Ponad 120 mld zł z ETS2 na modernizację Polski – apel o jasny plan wydatkowania środków
Polska może otrzymać aż 124 mld zł z systemu ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego. Eksperci i organizacje apelują do rządu o przejrzyste zasady wydatkowania tych środków oraz pilne przyjęcie Planu Społeczno-Klimatycznego.
Nowatorskie rozwiązania w ciepłownictwie – podsumowanie warsztatów NCAE
Narodowe Centrum Analiz Energetycznych (NCAE) zaprezentowało podczas warsztatów innowacyjne koncepcje transformacji sektora ciepłowniczego. Przedstawiono modele hybrydowe, elektryfikację ciepłownictwa oraz lokalne obszary bilansowania energii.
1,4 mld zł z KPO na modernizację sieci dystrybucyjnej – PGE Dystrybucja inwestuje w elastyczność i OZE
PGE Dystrybucja otrzyma blisko 1,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na modernizację sieci dystrybucyjnej. Inwestycje obejmą przebudowę stacji, rozbudowę linii oraz wdrożenie inteligentnych funkcjonalności, co zwiększy potencjał przyłączeniowy dla OZE o 541 MW.
Energa Operator uruchamia potencjał ultraszybkiego ładowania dzięki modernizacji GPZ
Modernizacja pięciu głównych punktów zasilania przez Energę Operatora przy autostradach A1 i A2 pozwoli na powstanie ponad 200 ultraszybkich ładowarek dla elektromobilności w Wielkopolsce i na Kujawach. Inwestycja wsparta 48 mln zł z NFOŚiGW zwiększa niezawodność sieci i ogranicza emisje CO2.
Farma wiatrowa Sieradz: TAURON rozwija zieloną energię w województwie łódzkim
TAURON uruchomił farmę wiatrową Sieradz o mocy 23,8 MW, która zasili prądem nawet 40 tys. gospodarstw domowych. To kolejny krok Grupy w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Komentarze