Polskim kopalniom grożą miliardowe kary za emisje metanu
Najwyższa Izba Kontroli ostrzega, że polskie spółki węglowe już za dwa lata mogą stanąć w obliczu miliardowych kar finansowych za emisję metanu. Problemem jest brak skutecznych inwestycji w technologie ograniczające emisje oraz opóźnienia legislacyjne rządu.
Rozporządzenie metanowe – nowe unijne obowiązki
Od 2027 roku zaczną obowiązywać limity emisji metanu określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1787. Spółki węglowe nie będą mogły przekraczać poziomu 5 ton metanu na kilotonę wydobytego węgla (a od 2031 roku – 3 ton). Tymczasem polskie kopalnie emitują obecnie średnio od 8 do 14 ton, czyli znacznie powyżej unijnych progów.
Unia Europejska kładzie nacisk na gospodarcze wykorzystanie gazu, a nie jego uwalnianie czy spalanie w pochodniach. Preferowane jest ponowne zatłoczenie, wykorzystanie na miejscu lub sprzedaż metanu. Polska, mimo negocjacji, zdołała jedynie złagodzić pierwotnie planowane, bardziej restrykcyjne regulacje.
Niewystarczające wykorzystanie metanu w Polsce
W latach 2019–2023 emisje metanu z kopalń przekroczyły 4 mld m³. Choć udział jego zagospodarowania wzrósł z 24% do 28%, większość gazu wciąż trafia bezpośrednio do atmosfery. Dodatkowo wydobycie z coraz głębszych pokładów oznacza większą zawartość metanu w węglu, co potęguje problem.
NIK wskazuje, że obecne systemy odmetanowania są niewystarczające, a technologie redukcji emisji, takie jak wykorzystanie metanu wentylacyjnego (VAM), nie są wdrażane. Brak koordynacji między resortami oraz ograniczone wsparcie publiczne skutkują opóźnieniem działań.
Ryzyko kar i straconych szans
Rozporządzenie metanowe zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia skutecznych sankcji finansowych. Kary mają być na tyle wysokie, aby wyeliminować korzyści z nieprzestrzegania przepisów. Dziś jedynie 25% emisji metanu jest wykorzystywane gospodarczo, choć gaz ten mógłby zastąpić część importowanego gazu ziemnego i zasilić krajowy system energetyczny.
W ocenie NIK, bez inwestycji w technologie ograniczające emisję metanu, Polska nie osiągnie unijnych celów klimatycznych, a spółki górnicze będą zmuszone płacić wielomiliardowe kary.
Potrzebne szybkie decyzje i inwestycje
Kontrolerzy rekomendują przyspieszenie prac nad notyfikacją do Komisji Europejskiej programu wsparcia dla sektora górniczego o wartości 2 mld zł, obejmującego m.in. dotacje i pożyczki na budowę instalacji do pozyskiwania i wykorzystania metanu. Niezbędne jest również rozważenie zmian w systemie EU ETS, które mogłyby poprawić konkurencyjność energetycznego wykorzystania tego gazu.
Zobacz również:- JSW rusza z projektem METH2GEN – metan zmieni w wodór, a emisje pójdą w dół
- IEA: Emisje metanu nadal zbyt wysokie, mimo poprawy transparentności danych
Źródło: NIK
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
TAURON Ciepło inwestuje w modernizację i bezpieczeństwo dostaw ciepła w Dąbrowie Górniczej
TAURON Ciepło przeznacza ponad 115 mln zł na rozwój i modernizację infrastruktury ciepłowniczej w Dąbrowie Górniczej. Inwestycje mają kluczowe znaczenie dla niezawodności dostaw ciepła, bezpieczeństwa energetycznego oraz komfortu mieszkańców.
Aktualizacja Planu wdrożenia Nowego Modelu Wymiany Informacji (NMWI) przez CSIRE
Polskie Sieci Elektroenergetyczne zaktualizowały Plan etapowego wdrożenia Nowego Modelu Wymiany Informacji (NMWI) za pośrednictwem CSIRE. Zmiana dotyczy zadania opcjonalnego S2.14 i obowiązuje od 1 września 2026 r.
Bilansowanie handlowe KSE: wyzwania i ryzyka w lipcu 2026
W lipcu 2026 roku bilansowanie handlowe w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym napotkało na poważne wyzwania. Powtarzające się niezbilansowanie portfeli POB generuje ryzyka dla bezpieczeństwa systemu i wpływa na skrajne ceny energii na rynku bilansującym.
Termomodernizacja 500 szkół z KPO: nowa jakość edukacji i efektywności energetycznej
W całej Polsce trwa modernizacja energetyczna 500 placówek edukacyjnych, finansowana z Krajowego Planu Odbudowy. Przykładem jest Szkoła Podstawowa nr 8 w Gnieźnie, która zyskała nowoczesne rozwiązania poprawiające komfort nauki i efektywność energetyczną.
NFOŚiGW dzieli się doświadczeniem z Ukrainą: wsparcie dla systemu finansowania ochrony środowiska
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął praktyczną współpracę z Ukrainą w zakresie finansowania ochrony środowiska i transformacji energetycznej. Wspólne działania mają na celu budowę efektywnego, odpornego na zmiany systemu wsparcia zielonej transformacji u naszego wschodniego sąsiada.
NFOŚiGW zostaje większościowym akcjonariuszem EMP – 4,5 mld zł na polski samochód elektryczny
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przekazał ElectroMobility Poland blisko 4,5 mld zł, stając się większościowym akcjonariuszem spółki. To kluczowy krok w realizacji Polskiego Hubu Elektromobilności i budowy krajowej fabryki aut elektrycznych.
Komentarze