Pompy ciepła efektywne nawet w starych budynkach – 20 lat badań potwierdza skuteczność
Dwadzieścia lat badań w Europie jednoznacznie pokazuje, że pompy ciepła efektywnie działają nawet podczas silnych mrozów – zarówno w nowych, jak i starszych, nieocieplonych budynkach. O sukcesie decyduje przede wszystkim jakość projektu i montażu oraz odpowiednie ustawienia instalacji.
Wyniki wieloletnich badań: pompy ciepła skuteczne w realnych warunkach
Przez ostatnie dwie dekady instytuty badawcze z Niemiec, Francji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Austrii i Holandii prowadziły szeroko zakrojone analizy efektywności pomp ciepła w rzeczywistych warunkach. Najdłużej trwające badania realizował niemiecki instytut Fraunhofer ISE, a rekordową liczbę – 1023 instalacje – objął projekt międzynarodowy. Wyniki wszystkich projektów są spójne: poprawnie zaprojektowane i zamontowane pompy ciepła działają wydajnie niezależnie od wieku budynku czy rodzaju ogrzewania.
Efektywność SPF – co naprawdę mierzy się w domach?
Rzeczywista efektywność pompy ciepła określana jest przez współczynnik SPF (Seasonal Performance Factor), czyli stosunek dostarczonego ciepła do energii elektrycznej zużytej na ten cel w ciągu roku. To inny parametr niż laboratoryjny SCOP – SPF opiera się na rzeczywistych danych z domów.
W badaniach średnie wartości SPF dla pomp powietrze/woda wynosiły od 2,6 do 3,7, a dla gruntowych – nawet 4,2. Wyższa efektywność gruntowych pomp ciepła wynika z bardziej stabilnych temperatur gruntu w zimie, co przekłada się na niższe koszty eksploatacji, choć inwestycja początkowa jest wyższa.
Najważniejszy czynnik: ustawienia i regulacja
Wszystkie analizy podkreślają, że kluczowe dla efektywności są prawidłowe nastawy instalacji, a zwłaszcza krzywa grzewcza. Obniżenie jej o 1°C poprawia efektywność o około 0,1. Przykładowo, dla temperatury zasilania 50°C COP wynosi 2,8–3,0, a dla 35°C nawet 4,0–5,0. Dla przeciętnego domu w Polsce wzrost COP o jeden punkt oznacza roczną oszczędność rzędu 1200 zł.
Największy potencjał poprawy efektywności tkwi w starannym ustawieniu i późniejszym doregulowaniu sterownika ogrzewania
– dr Marek Miara, Heat Pumps Watch.
Pompy ciepła w starych budynkach i z grzejnikami – obalone mity
Badania wykazały, że powietrzne pompy ciepła efektywnie pracują nie tylko z ogrzewaniem podłogowym, ale także z grzejnikami – wiele instalacji osiągało SPF powyżej 3,0. Wiek budynku ma mniejsze znaczenie niż aktualny stan modernizacji i temperatura zasilania. Optymalizacja projektu i wymiana grzejników na niskotemperaturowe dodatkowo zwiększają efektywność.
Wiek budynku ma niewielkie znaczenie
– podsumowują autorzy analiz.
Testy podczas mrozów – wyniki z Niemiec i Francji
Najzimniejszy miesiąc w badaniach Fraunhofer ISE (luty 2021, średnia temperatura -3,6°C) pokazał, że pompy ciepła zachowują efektywność SPF na poziomie 2,3–2,8, nawet przy ekstremalnych mrozach. W badaniu ADEME (styczeń 2024, średnia -4°C) średnia efektywność wyniosła 2,0, a dla całego sezonu 2,9.
Przykłady z Polski: efektywność w praktyce
W Brodach pompa ciepła GREE w domu z 1997 r., ogrzewanym grzejnikami, osiągnęła SPF 3,5 i dostarczyła ponad 10 MWh ciepła. Spółdzielnia „Podlasie” w Bielsku Podlaskim wdrożyła 85 pomp ciepła w budynkach z lat 1991–1995, rezygnując z miejskiej sieci ciepłowniczej na rzecz własnego systemu opartego na pompach, fotowoltaice i magazynach energii.
Kampania edukacyjna „Pompuj Ciepło z Głową!”
Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) prowadzi kampanię „Pompuj Ciepło z Głową!”, która promuje wiedzę o korzyściach ekologicznych i ekonomicznych wynikających z instalacji pomp ciepła oraz zasadach ich efektywnego użytkowania. Więcej informacji można znaleźć na stronie pompujcieplozglowa.pl oraz w mediach społecznościowych kampanii.
20 lat badań potwierdza, że pompy ciepła działają efektywnie przy dużym mrozie, zarówno w starych budynkach, jak i tych bez ogrzewania podłogowego. O rzeczywistej efektywności w znacznie mniejszym stopniu decyduje rodzaj ogrzewania czy rok budowy, a bardziej jakość projektowania i montażu, prawidłowe ustawienie regulacji oraz jak najniższa temperatura zasilania
– dr Marek Miara.
Zobacz również:
- 709 mln zł wsparcia dla klastrów energii – nowe inwestycje w OZE, magazyny i pompy ciepła
- Pompy ciepła w Europie: ambitny cel 60 mln urządzeń do 2030 roku zagrożony
- Dofinansowanie do 95% na fotowoltaikę i pompy ciepła w Wadowicach
- UE chce redukcji emisji o 90% do 2040 roku – pompy ciepła w centrum działań
- Pompy ciepła, kotły i zasobniki BOSCH z bonusem paliwowym
Źródło: PAP Media Room Biznes
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Polska i USA wzmacniają współpracę w sektorze surowców krytycznych
Polska nawiązała strategiczne partnerstwo ze Stanami Zjednoczonymi dotyczące surowców krytycznych. Spotkanie w Warszawie zgromadziło przedstawicieli administracji i biznesu obu krajów, by omówić konkretne projekty i perspektywy rozwoju branży.
Budżet III naboru programu Energia dla wsi wyczerpany – 400 mln zł rozdysponowane
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej poinformował o wyczerpaniu budżetu 400 mln zł w ramach III naboru programu Energia dla wsi. Dalsze wnioski będą rozpatrywane tylko w przypadku zwiększenia alokacji środków.
1 mld zł na wsparcie zakupu przydomowych magazynów energii – nowy program NFOŚiGW
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchamia program o budżecie 1 mld zł, umożliwiający prosumentom uzyskanie do 19 tys. zł dofinansowania na magazyny energii i ciepła. Nabór wniosków rusza 20 października 2026 r.
Eaton rozbudowuje zakład w Austrii – nowe moce produkcyjne dla europejskiego rynku energii
Eaton zakończył rozbudowę zakładu produkcyjnego w Schrems w Austrii, zwiększając regionalne moce w zakresie rozwiązań ochrony elektrycznej i zarządzania energią. Nowa inwestycja odpowiada na rosnący popyt związany z elektryfikacją i cyfryzacją w Europie.
Fundusze Norweskie wesprą zieloną transformację Polski: rusza program Zielona Transformacja
Polska otrzyma niemal 190 mln euro na działania związane z adaptacją do zmian klimatu, rozwój OZE, ochronę przyrody i gospodarkę o obiegu zamkniętym. Program Zielona Transformacja, finansowany ze środków Mechanizmu Finansowego EOG, właśnie wystartował.
Infineon otwiera nowy zakład produkcyjny półprzewodników w Tajlandii – wzmocnienie globalnej sieci
Infineon Technologies AG uruchomił nowy zakład backendowy w Bangkoku, wzmacniając pozycję Tajlandii w globalnym łańcuchu dostaw półprzewodników. Inwestycja ma stworzyć do 1000 miejsc pracy i wesprzeć rozwój ekosystemu technologicznego regionu.
Komentarze