PORT PC alarmuje: Lista ZUM pełna błędów, fałszywych klas i luk prawnych
Eksperci branżowi alarmują: lista Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM), powiązana z programem „Czyste Powietrze”, może wprowadzać inwestorów w błąd. Wskazują na jej rażącą niezgodność z prawem UE, fałszywe klasy energetyczne i eliminację najbardziej efektywnych pomp ciepła. Z listy mają znikać urządzenia z europejskimi certyfikatami, a w ich miejsce trafiać wysoko energochłonne produkty bez rejestracji w bazie EPREL.
Lista ZUM z lukami i błędami
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PORT PC, SPIUG i APPLiA, mimo zmian w nowej odsłonie programu Czyste Powietrze, nie pozbyto się problemów. Obecna lista ZUM nie spełnia podstawowych wymogów unijnych dotyczących dofinansowań. Z listy miały zniknąć m.in. pompy ciepła z certyfikatami HP Keymark, EHPA Q i Eurovent, spełniające wszystkie europejskie normy. Jednocześnie pojawiły się na niej urządzenia, które nie podlegają obowiązkowi etykietowania energetycznego, a mimo to przypisano im wysokie klasy energetyczne.
Brakuje m.in. pomp ciepła typu powietrze-powietrze, popularnych w krajach skandynawskich. Zamiast tego niemal jedna czwarta z 4000 urządzeń grzewczych na liście to kotły i maty elektryczne, które mają nie spełniać unijnych kryteriów efektywności.
Brak zgodności z EPREL
Eksperci z PORT PC podkreślają, że aż połowa urządzeń z listy ZUM nie widnieje w europejskiej bazie EPREL. Rejestracja w tej bazie jest obowiązkowa dla wszystkich produktów objętych etykietowaniem energetycznym wprowadzanych na rynek UE po 1 stycznia 2019 roku. Brak takiej rejestracji oznacza, że produkt formalnie nie może być sprzedawany w krajach Unii.
Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1369, wsparcie finansowe państw członkowskich powinno obejmować produkty o najwyższej efektywności energetycznej. Tymczasem, jak podkreśla Paweł Lachman, dotowane są urządzenia z klasą D, co stanowi naruszenie prawa unijnego.
Według szacunków ekspertów z PORT PC, SPIUG i APPLiA, aż 2000 urządzeń na liście ZUM nie figuruje w bazie EPREL. Oznacza to, że połowa produktów dopuszczonych do dofinansowania może nie spełniać wymogów prawnych.
Jak wskazuje Janusz Starościk, prezes SPIUG, dofinansowania są przyznawane na urządzenia, które nie powinny być dostępne w legalnym obrocie. Może to skutkować poważnymi konsekwencjami dla producentów, beneficjentów, a także samego NFOŚiGW.
Fałszywe klasy energetyczne i usuwanie urządzeń
Kolejnym problemem jest przypisywanie klas energetycznych urządzeniom, które nie podlegają etykietowaniu. Dotyczy to m.in. mat grzewczych. Specjaliści z branży twierdzą, że w tym przypadku klasyfikacja jest czysto marketingowa i nieoparta na żadnych certyfikowanych danych.
Paweł Lachman z PORT PC zaznacza, że z listy ZUM powinny natychmiast zniknąć wszystkie urządzenia z fałszywymi klasami energetycznymi. Mimo zgłoszeń, w bazie nadal widnieją klasy A++, A+ i A przy produktach, które nie powinny ich posiadać.
Z listy ZUM niemal całkowicie usunięto pompy ciepła powietrze-powietrze. Zdaniem ekspertów z PORT PC to poważny błąd. Tego typu pompy są popularne w zimnym klimacie Skandynawii, a ich efektywność w warunkach polskich również jest wysoka – zwłaszcza w mniejszych domach czy lokalach ogrzewanych indywidualnie.
Ostre stanowisko organizacji branżowych
Branżowe organizacje nie kryją rozczarowania postawą NFOŚiGW oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Zgłoszone nieprawidłowości nie spotkały się z odpowiedzią. PORT PC przekazał do Komisji Europejskiej skargę dotyczącą kwalifikacji urządzeń na listę ZUM.
Zobacz również: PORT PC ma pod lupą Czyste Powietrze: wsparcie dla pokrzywdzonych i piętnowanie nadużyć.
Dodatkowo, jak informują przedstawiciele branży, brak rejestracji w bazie EPREL może prowadzić do odpowiedzialności karnej urzędników i naruszenia dyscypliny finansów publicznych. W grę wchodzi także interwencja NIK oraz OLAF.
Eksperci z PORT PC apelują o natychmiastową weryfikację listy ZUM i usunięcie urządzeń, które:
- nie są zarejestrowane w bazie EPREL,
- posiadają błędne klasy energetyczne,
- mają niezgodne karty produktów.
Już w październiku 2024 roku, EHPA krytykowało listę ZUM za usunięcie certyfikatu Keymark. Europejskie Stowarzyszenia Pomp Ciepła podkreślało, że znacznie utrudnia to przepływ towarów między państwami członkowskimi.
Źródło: PORT PC.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Transformacja energetyczna potrzebuje finansowania i praktycznych rozwiązań – podsumowanie konferencji EUSEW 2026
Konferencja „Transformacja energetyczna i źródła jej finansowania”, która odbyła się 11 czerwca 2026 roku w Toruniu w ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii (EUSEW 2026), zgromadziła blisko 80 przedstawicieli biznesu, administracji publicznej, instytucji finansowych oraz ekspertów zajmujących się zieloną transformacją. Wydarzenie zorganizowane przez Enterprise Europe Network przy Toruńskiej Agencji Rozwoju Regionalnego stało się platformą wymiany wiedzy na temat finansowania inwestycji energetycznych oraz roli efektywności energetycznej w budowaniu konkurencyjnej gospodarki.
MOZAIKA KLIMATYCZNA w ramach EUSEW – warsztat 24 czerwca 2026
Transformacja energetyczna to nie tylko inwestycje w odnawialne źródła energii, poprawę efektywności energetycznej czy pozyskiwanie finansowania. Coraz większe znaczenie zyskuje również umiejętność identyfikowania ryzyk klimatycznych oraz budowania odporności organizacji na skutki zmian klimatu. Tematy te będą przedmiotem warsztatu „Mozaika Klimatyczna”, który odbędzie się 24 czerwca 2026 roku w Toruniu w ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii (EUSEW 2026). Wydarzenie organizowane przez Toruńską Agencję Rozwoju Regionalnego stanowi kontynuację dyskusji rozpoczętej podczas konferencji „Transformacja energetyczna i źródła jej finansowania”, która zgromadziła przedstawicieli biznesu, administracji publicznej oraz instytucji finansowych zainteresowanych wdrażaniem projektów związanych z zieloną transformacją.
Nowoczesne Centrum Elektromobilności i Automatyzacji Transportu otwarte przez Łukasiewicz – PIMOT
Sieć Badawcza Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Motoryzacji uruchomiła nowoczesne centrum badawcze, wspierające rozwój elektromobilności, autonomizacji transportu i bezpieczeństwa pojazdów. Inwestycja o wartości ponad 36 mln zł powstała dzięki wsparciu KPO.
Sieć Badawcza Łukasiewicz: współpraca nauki i biznesu kluczem do rozwoju polskiej chemii
Kongres Polska Chemia pokazał, jak ważna dla polskich firm staje się współpraca z instytutami badawczymi. Eksperci podkreślają, że inwestycje w innowacje i łączenie sił nauki z biznesem to szansa na wzmocnienie pozycji rynkowej i konkurencyjności krajowego przemysłu.
Forum Energetyki Obywatelskiej 2026: NFOŚiGW zapowiada program wsparcia dla społeczności energetycznych
We Wrocławiu odbyło się Forum Energetyki Obywatelskiej 2026, podczas którego NFOŚiGW zapowiedział ogólnopolski program wsparcia społeczności energetycznych z budżetem 80 mln zł. Wydarzenie podkreśliło kluczową rolę energetyki rozproszonej w transformacji energetycznej Polski.
Respect Energy jako pionier: pierwsza farma PV na rynku usług bilansujących w Polsce
Respect Energy otworzył nowy rozdział w polskiej energetyce – farma fotowoltaiczna w Zwartowie jako pierwsza w kraju została zakwalifikowana do świadczenia usług bilansujących. To przełom dla OZE i szansa na nowe źródła przychodów dla producentów zielonej energii.
Komentarze